Neanderthalergen maakt vrouwen vruchtbaarder

Een genetische erfenis van de Neanderthalers in de vorm van een stukje DNA-code verbetert de vruchtbaarheid van een op de drie vrouwen. Deze ontdekking kan het risico op een miskraam beperken.

Een genetische erfenis van de Neanderthalers in de vorm van een stukje DNA-code verbetert de vruchtbaarheid van een op de drie vrouwen. Deze ontdekking kan het risico op een miskraam beperken.

Science Photo Library

Circa 40.000 jaar geleden stierf de Neanderthaler als soort uit in Europa, maar zijn genen leven voort in de huidige bevolking. Nu blijkt uit onderzoek dat die genen mogelijk de vruchtbaarheid stimuleren.

Dit werpt nieuw licht op een van de raadsels van de menselijke voortplanting.

Een op de drie is beschermd tegen miskraam

De onderzoekers brachten het complete DNA van 244.000 Britse vrouwen in kaart en concludeerden dat bijna een op de drie een fragment DNA-code bezit dat ook is aangetroffen bij Neanderthalers.

Uit statistieken blijkt dat vrouwen met dit gen meer kinderen krijgen, vroeg in de zwangerschap minder last van bloedingen hebben en minder vaak een miskraam krijgen.

Het gen codeert voor een receptor – een soort schakelaar – die het geslachtshormoon progesteron bindt. Als de receptor geactiveerd wordt door het hormoon, gaat er een signaal naar de baarmoeder dat die zich moet opmaken voor de komst van een bevrucht eitje. De baarmoeder zorgt er dan voor dat het eitje zich beter hecht, waardoor het risico op een miskraam vermindert.

Het Neanderthalergen maakt meer progesteronreceptoren in de cellen van vrouwen aan dan andere varianten van het gen en verhoogt zo de kans op een succesvolle zwangerschap.

Geslachtshormoon heeft voor- en nadelen

Progesteron speelt een rol bij vrijwel alle aspecten van de voortplanting van zoogdieren, van eisprong tot geboorte. Maar hoe het hormoon bij mensen precies werkt en of het effect positief of negatief is, was lange tijd de vraag.

Eerder bleek uit wetenschappelijke onderzoeken dat de Neanderthalervariant van de progesteronreceptoren het risico op eierstokkanker en voortijdige bevallingen verhoogt.

Naar aanleiding van het nieuwe onderzoek vermoeden wetenschappers dat vrouwen met het progesterongen een voordeel hebben dat gepaard gaat met een nadeel op een ander vlak.

Het feit dat het gen de vruchtbaarheid stimuleert, is er mogelijk de oorzaak van dat het bij bijna 33 procent van de vrouwelijke bevolking in stand is gebleven. Andere Neanderthalergenen komen bij zo’n 10 procent van de mensen voor.

Genen van mensensoorten raakten vermengd:

Nu willen de wetenschappers nader onderzoeken hoe de Neanderthalergenen het vermogen tot voortplanting precies beïnvloeden.

Het nieuwe onderzoek lost het raadsel niet volledig op, maar suggereert wel dat een behandeling met progesteron in bepaalde gevallen een miskraam kan voorkomen.