Kunnen we kinderen krijgen met apen?

Wat dacht je van een apenkind?

Een Sovjetwetenschapper zou er in de jaren 1920 mee hebben geëxperimenteerd, maar zonder succes. De meeste onderzoekers zijn het erover eens dat dit een slecht idee is. Maar is een kruising tussen mens en chimpansee biologisch wel mogelijk?

Een Sovjetwetenschapper zou er in de jaren 1920 mee hebben geëxperimenteerd, maar zonder succes. De meeste onderzoekers zijn het erover eens dat dit een slecht idee is. Maar is een kruising tussen mens en chimpansee biologisch wel mogelijk?

Shutterstock & Lotte fredslund & Finbarr O’Reilly/Reuters/Ritzau Scanpix

Paarden en ezels. IJsberen en bruine beren. Tuimelaars en orka’s. Er zijn vele voorbeelden van soorten die samen nakomelingen krijgen, al zijn ze in de loop van honderdduizenden of zelfs miljoenen jaren uit elkaar gegroeid. Maar kunnen mensen en chimpansees ook samen kinderen krijgen? Op drie gebieden zijn er goede argumenten voor en tegen:

Genen

Voor: Onze genen zijn bijna identiek

De genen van mens en chimpansee zijn voor 99 procent identiek. Genen bevatten de ‘werktekening’ voor de bouwstenen van het lichaam, de eiwitten. Sommige andere soorten met overeenkomstig DNA, zoals de tuimelaar en de orka – die al meer dan 8 miljoen jaar zijn gescheiden – kunnen wel samen nakomelingen krijgen.

Genen van mens en chimpansee

Slechts 1 procent van onze genen verschilt van die van de chimpansee.

© Shutterstock & Lotte fredslund & Finbarr O’Reilly/Reuters/Ritzau Scanpix

Tegen: Genen bepalen niet alles

Genen vormen slechts 1,5 procent van ons DNA, en de rest van het erfelijk materiaal heeft ook biologische betekenis. Het bevat bijvoorbeeld DNA-sequenties die bepaalde genen aan of uit kunnen zetten. Mensen hebben 3000 van dergelijke sequenties die we niet delen met de chimpansee.

Chromosomen

Voor: Onze chromosomenvertonen gelijkenissen

Onze chromosomen zijn vergelijkbaar met die van de chimpansee. Wij hebben echter één paar minder, want de chromosomen 2A en 2B van de aap zijn bij ons versmolten tot chromosoom 2.
Dit zou ons er niet van hoeven te weerhouden om kinderen te krijgen; paarden en zebra’s kunnen het ook, al is hun aantal chromosomen heel verschillend.

Chromosomen

Onze chromosomen verschillen minder dan die van andere soorten die kunnen paren.

© Shutterstock & Lotte fredslund & Finbarr O’Reilly/Reuters/Ritzau Scanpix

Tegen: Chromosomen verschillen

Al lijken de chromosomen van mens en chimpansee oppervlakkig gezien op elkaar, er zijn wezenlijke verschillen. De genen kunnen elders op de chromosomen zitten en grotere delen van een chromosoom kunnen anders zijn georganiseerd, bijvoorbeeld als een lange DNA-sequentie 180 graden is gedraaid.

Bevruchting

Voor: Mensapen kunnen elkaar bevruchten

De geslachtscellen, en overigens ook de structuur van de geslachtschromosomen X en Y, lijken bij de mensapen sterk op elkaar. Er zijn chimpansees die nakomelingen hebben met hun zustersoort, de bonobo’s. Bovendien blijkt uit experimenten dat menselijke zaadcellen de eicellen van gibbons en gorilla’s kunnen binnendringen.

Bevruchting

Er zijn voorbeelden van bevruchting tussen verschillende mensapen.

© Shutterstock & Lotte fredslund & Finbarr O’Reilly/Reuters/Ritzau Scanpix

Tegen: Een bevruchting betekent nog geen kind

Hoewel zaad- en eicellen van mensen en chimpansees kunnen samensmelten, komt er niet per se een levensvatbare foetus uit voort. In de vroege fase van de foetus kunnen zelfs kleine afwijkingen grote gevolgen hebben. Dit is ook de reden waarom geiten en schapen maar zelden samen jongen kunnen krijgen.

Uitslag: onbeslist