Plek van de ramp met het Japanse toestel JAL 123

De ergste vliegrampen in de geschiedenis

Er stort niet vaak een vliegtuig neer, maar als het gebeurt kunnen er veel doden vallen. Twee van de drie ergste vliegrampen van de geschiedenis kwamen door een botsing tussen vliegtuigen in de lucht of op de grond.

Er stort niet vaak een vliegtuig neer, maar als het gebeurt kunnen er veel doden vallen. Twee van de drie ergste vliegrampen van de geschiedenis kwamen door een botsing tussen vliegtuigen in de lucht of op de grond.

Polfoto/PANA/Ritzau Scanpix

Elk jaar storten er meer vliegtuigen neer, maar het aantal is te verwaarlozen vergeleken met het aantal vliegtuigen dat elke dag opstijgt.

In 2019 waren er wereldwijd bijna 69 miljoen vluchten, wat neerkomt op 188.901 vluchten per dag. In dat jaar vond er met 86 grote commerciële vliegtuigen een ongeluk plaats, en bij acht daarvan vielen er doden. In 2019 zijn er in totaal 257 mensen omgekomen bij een vliegtuigongeluk.

’s Werelds ergste vliegrampen

Hoewel bij vliegtuigongelukken over het algemeen weinig mensen om het leven komen, zijn sommige zo rampzalig afgelopen dat ze de geschiedenis zijn ingegaan.

Hier is de lijst van ’s werelds ergste vliegrampen.

10. Slecht onderhoud als oorzaak van vliegramp

Plaats van het ongeval van American Airlines Flight 191

Overzicht van de plaats van het ongeval van American Airlines Flight 191.

© United States Federal Aviation Administration
  • Jaartal: 1979
  • Aantal doden: 273
  • Overlevenden: 0

Kort na vertrek stortte American Airlines vlucht 191, een McDonnell Douglas DC-10-10, neer op Chicago O’Hare International Airport.

De crash, de ergste in de geschiedenis van de VS, werd veroorzaakt door slecht onderhoud.

Toen het vliegtuig opsteeg, scheurde de linkermotor los van de linkervleugel, waardoor het vliegtuig uit balans raakte en niet meer onder controle kon worden gehouden.

Alle inzittenden zijn omgekomen.

9. Sterke windstoten leidden tot vliegtuigcrash boven Iran

  • Jaartal: 2003
  • Aantal doden: 275
  • Overlevenden: 0

Ondanks het slechte weer steeg op 19 februari 2003 een Iraans militair vliegtuig, een Ilyushin II-76, op uit Zahedan met 275 mensen aan boord.

Onder de passagiers bevonden zich leden van de onafhankelijke Islamitische Revolutionaire Garde van Iran, die op weg waren voor een geheime missie.

Midden in de storm verdween het vliegtuig van de radar en kort daarna hoorde de plaatselijke bevolking in de omgeving van Kerman een luide knal.

Het vliegtuig was neergestort in de 3500 meter hoge bergen rond de provincie Kerman.

Alle inzittenden kwamen om het leven en het ongeluk geldt als het ergste vliegtuigongeluk op Iraans grondgebied.

El Al 1862 stortte neer op flats in de Bijlmer

Grote delen van twee flats werden met de grond gelijkgemaakt toen El Al 1862 erop neerstortte.

© Jos Wiersema

De ergste vliegramp in Nederland vond plaats in Amsterdam

  • Jaartal: 1992
  • Aantal doden: 43
  • Overlevenden: 0

Het ergste vliegtuigongeluk op Nederlands grondgebied vond plaats op 4 oktober 1992, toen het Israëlische vrachtvliegtuig El Al 1862 neerstortte in de Amsterdamse wijk Zuidoost.

Het vliegtuig was op weg van New York naar Tel Aviv, maar onderweg over de Atlantische Oceaan ondervond de bemanning problemen met de automatische piloot, de radio en de generator. Tijdens een tussenlanding in Amsterdam werden de problemen verholpen - althans, dat dacht men.

Kort nadat het vliegtuig was opgestegen, realiseerde de bemanning zich dat de snelle reparaties de problemen niet hadden opgelost. Het vliegtuig zwenkte ineens naar rechts, waarna de twee rechtermotoren afsloegen en neerstortten rond het Gooimeer.

In een poging om dichter bij de grond te komen voor een noodlanding, cirkelde het vliegtuig enige tijd boven Amsterdam. De bemanning verloor echter al snel de controle over het toestel en slechts 15 minuten na het opstijgen stortte het vliegtuig recht op twee flatgebouwen in de Bijlmermeer neer.

Verscheidene appartementen stortten in door de explosie na de crash. Naast de vier mensen aan boord kwamen 39 mensen op de grond om het leven tijdens de Bijlmerramp.

8. Iraans passagiersvliegtuig beschoten door de VS

Frank C. Carlucci en William J. Crowe Jr.

De toenmalige minister van Defensie van de VS, Frank C. Carlucci, en toenmalig voorzitter van de stafchefs William J. Crowe Jr. tijdens een persconferentie over het neerhalen van het toestel.

© Onbekend
  • Jaartal: 1988
  • Aantal doden: 290
  • Overlevenden: 0

Tijdens de oorlog tussen Iran en Irak vuurde het Amerikaanse marineschip USS Vincennes een grond-luchtraket af op vlucht 655 van Iran Air, een Airbus A300-200 airliner.

Het Iraanse vliegtuig was op weg naar Dubai, maar werd boven de Straat van Hormuz neergeschoten.

Vervolgens beweerden de Amerikaanse autoriteiten dat de bemanning van de USS Vincennes het passagiersvliegtuig had aangezien voor een militair toestel dat op het punt stond om aan te vallen.

Het Amerikaanse leger beweerde contact te hebben gehad met het Iraanse vliegtuig, terwijl het passagiersvliegtuig volgens de Iraanse autoriteiten seinde dat het een commercieel toestel was.

Het incident leidde tot wereldwijde kritiek op de VS en een officiële verontschuldiging van de toenmalige president Ronald Reagan.

7. Maleisisch vliegtuig neergeschoten boven Oekraïne

Restanten van Malaysia Airlines-vlucht 17

Malaysia Airlines-Vlucht 17 werd neergehaald door een grond-luchtraket.

© Ministerie van Defensie
  • Jaartal: 2014
  • Aantal doden: 298
  • Overlevenden: 0

In de zomer van 2014 werd Vlucht 17 van Malaysia Airlines, een Boeing 777-200ER, boven Oekraïne neergeschoten. De vlucht was uit Amsterdam vertrokken met 298 mensen aan boord, van wie de meesten Nederlanders waren.

Het vliegtuig was op weg naar Kuala Lumpur, maar in het luchtruim boven de Donbass-regio nabij de Oekraïens-Russische grens werd het vliegtuig neergeschoten door een grond-luchtraket.

In datzelfde jaar waren in de regio conflicten uitgebroken als gevolg van de Oekraïense Revolutie en de Krim-crisis. Terwijl de Oekraïense autoriteiten de pro-Russische separatisten in Donbass de schuld gaven van de ramp, ontkenden de Russische autoriteiten verantwoordelijk te zijn voor het neerstorten van het vliegtuig.

Het conflict in Oost-Oekraïne woedt in 2021 nog steeds, en de oorzaak van de vliegramp boven Oekraïne is nog niet opgehelderd.

6. Brandend vliegtuig maakt noodlanding in Riyad

Saudia-vlucht 163 na het ongeval

Grote delen van Saudia-vlucht 163 waren verbrand toen het vuur uiteindelijk werd geblust.

© FAA
  • Jaartal: 1980
  • Aantal doden: 301
  • Overlevenden: 0

Op 19 augustus 1980 vloog het bagageruim van Saudi Arabian Airlines Vlucht 163, een Lockheed L-1011, in brand. Toen de bemanning een noodlanding wilde maken, brandden vlammen gaten in het plafond van de bagageruimte en sloeg het vuur over naar de cabine van het vliegtuig.

Het vliegtuig slaagde erin in Riyad te landen, maar de evacuatie kwam pas op gang nadat alle passagiers bewusteloos waren geraakt door de giftige gassen van de brand.

De 301 passagiers en personeelsleden waren omgekomen toen reddingswerkers hen uit het brandende vliegtuig haalden.

5. Bommen aan boord van een Canadees vliegtuig

Ierse zeelieden bergen lichamen van Air India 182

Ierse zeelieden bergen lichamen van het neergestorte toestel Air India 182.

© Irish Defence Forces
  • Jaartal: 1985
  • Aantal doden: 329
  • Overlevenden: 0

Op 23 juni 1985 plaatsten Canadese terroristen een bom aan boord van Air India Vlucht 182, een Boeing 747-237B, van Canada naar India.

Vóór het vertrek van de vlucht waren de Canadese autoriteiten gewaarschuwd voor het gevaar van bomaanslagen als gevolg van een escalerend conflict tussen Sikhs en Hindoes in Canada.

Het vliegtuig steeg toch op en pas toen het vlak bij de Ierse kust was, ontplofte de bom. 329 mensen kwamen om.

De restanten van het toestel landden in de Atlantische Oceaan.

4. Open bagageruim leidt tot vliegtuigcrash boven Parijs

  • Jaartal: 1974
  • Aantal doden: 346
  • Overlevenden: 0

Op 3 maart 1974 leidde een kleine misstap tot een van de ergste vliegtuigcrashes uit de geschiedenis.

Tijdens een tussenlanding in Parijs had een werknemer van Turkish Airlines Vlucht 981 het bagageruim niet goed gesloten, met fatale gevolgen.

Kort na het opstijgen blies het luik open en scheurde het af, wat een explosie veroorzaakte.

Kabels werden doorgesneden en de piloten verloren de controle over het vliegtuig, dat neerstortte in het bos van Ermenonville bij Parijs.

3. Botsing in de lucht bij New Delhi

Boeing 747 van Saudi Arabian Airlines

Het Kazachstaanse toestel botste op een Saoedische jumbojet doordat de piloten de Engelse instructies van de verkeersleider verkeerd verstonden.

© Andy Kennaugh
  • Jaartal: 1996
  • Aantal doden: 349
  • Overlevenden: 0

Een Boeing 747 van Saudi Arabian Airlines was net opgestegen van de luchthaven van New Delhi toen hij werd geramd door een Iljoesjin II-76 van Kazakhstan Airlines die aan het landen was.

Bij de botsing op 4300 meter hoogte boven het dorp Charkhi Dadri raakte het Kazachstaanse toestel met zijn staart de linkervleugel van de Saoedische jumbojet, en beide onderdelen braken af.

Alle 312 inzittenden van het Saoedische toestel en 37 van het Kazachstaanse kwamen om het leven.

De Kazachstaanse piloten spraken slecht Engels en waren lager gaan vliegen dan de instructies van de verkeersleiding aangaven.

2. Japans vliegtuig crasht na slechte reparatie

Plek van de ramp met het Japanse toestel JAL 123

De Boeing 747 van Japan Airlines stortte na een vlucht van 32 minuten zonder staartvin neer in een bebost berggebied ten oosten van Tokio.

© Polfoto/PANA/Ritzau Scanpix
  • Jaartal: 1985
  • Aantal doden: 520
  • Overlevenden: 4

Tijdens een korte binnenlandse vlucht viel de druk weg in de cabine van Vlucht JAL 123, een Boeing 747 van Japan Airlines.

Door de overdruk brak de staartvin af, en tegelijkertijd sneuvelden de leidingen van het hydraulische systeem van het toestel en liep de vloeistof eruit.

Hoewel de piloten geen controle meer hadden over het vliegtuig, vloog het nog 32 minuten door voor het tegen een bergwand te pletter sloeg.

Vier vrouwelijke passagiers overleefden de ramp op wonderbaarlijke wijze. Ze zaten allemaal aan de linkerkant dicht bij de staart van het toestel, het enige gebied dat na de ramp nog intact was.

De oorzaak van het ongeluk was een verkeerd uitgevoerde reparatie na een harde landing zeven jaar eerder.

Met 520 doden is het de dodelijkste ramp waarbij één toestel betrokken was.

1. De ergste vliegtuigcrash ter wereld vond plaats op Tenerife

Restanten van de vliegramp op Tenerife in 1997

Staartroeren en wrakstukken lagen verspreid over de landingsbaan van Los Rodeos Airport na de ergste vliegtuigcrash in de wereldgeschiedenis op 27 maart 1977

© Tony Comiti/Sygma/Getty images
  • Jaartal: 1977
  • Aantal doden: 583
  • Overlevenden: 61

De ergste vliegramp uit de geschiedenis vond op de grond plaats, op de luchthaven van het Spaanse vakantie-eiland Tenerife. Twee Boeing 747’s botsten op de landingsbaan, die in dichte mist gehuld was.

Een van de vliegtuigen, een KLM-toestel, had 248 mensen aan boord. Het andere, van Pan Am, had 396 inzittenden.

Zonder op toestemming te wachten trok de KLM-gezagvoerder de gashendel open, in de overtuiging dat hij vrij baan had.

Hij ontdekte het andere vliegtuig te laat.

Bij de botsing vloog het Pan Am-toestel in brand, en slechts 61 van de inzittenden overleefden de ramp. Alle 248 mensen aan boord van het KLM-toestel kwamen om het leven.