Waarom maakt een waterkoker zo’n lawaai?

Waterkokers maken lawaai, maar vallen stil als het water kookt. Wat gebeurt er precies?

Waterkokers maken lawaai, maar vallen stil als het water kookt. Wat gebeurt er precies?

Shutterstock

Het meeste lawaai van een waterkoker komt van bellen in het water die knappen. De oorzaak is te vinden in het basisprincipe van de koker zelf, die werkt doordat een verwarmingselement onderin direct in contact staat met het water.

Als je de waterkoker aanzet, is het stil omdat het verwarmingselement aan het opwarmen is. Wanneer hij een kritische temperatuur overschrijdt, begint water boven het verwarmingselement te verdampen. Hierdoor ontstaan kleine stoombelletjes die door het contact met het omringende koude water vrijwel direct knappen.

In het begin maakt dit een sissend geluid, maar geleidelijk aan worden de bellen groter en komen ze verder omhoog in de koker voor ze knappen. In dit stadium maakt de waterkoker het meeste lawaai.

Ten slotte is het water in de koker zo heet dat de bellen pas knappen als ze het wateroppervlak bereiken. Dat is het geborrel, dat je ook kent van water in een gewone pan.

Het verschijnsel van de knappende bellen noemen we cavitatie, en het veroorzaakt veel problemen voor ingenieurs; zo kan een verkeerd ontworpen scheepsschroef die te snel draait cavitatie veroorzaken.

Door de snelle rotatie kan het omringende water de schroef niet volgen en ontstaan er luchtbellen. Die verminderen de efficiëntie van de schroef, en als ze knappen, veroorzaakt dat slijtage aan het metaal van de schroef.