Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

De waarheid over koffie

Koffie wordt over de hele wereld gedronken. De laatste jaren is gebleken dat de zwarte drank gezonder is dan zijn reputatie ons wil doen geloven, maar voor het milieu is koffie heel slecht.

Shutterstock

‘Koffie is ongezond’ - Feit/fake

Koffie heeft een twijfelachtige reputatie en wordt wel in verband gebracht met hartaandoeningen en kanker.

Maar de afgelopen tien jaar is gebleken dat koffie ook gezond is.

Voordelen zijn er echter alleen als je niet te veel koffie drinkt, dus geen sloten. De grens ligt bij een dagelijkse inname van ongeveer 400 mg cafeïne: circa vijf koppen of maximaal één liter per dag.

Tot de gunstige effecten behoort minder sterfte, vooral bij hartpatiënten.

De drank lijkt ook enige bescherming te bieden tegen parkinson, diabetes type 2 en leverziekten, waaronder leverkanker.
Onderzoeken duiden er echter dat de voordelen in nadelen kunnen omslaan als je je koffie op het verkeerde moment of de verkeerde koffie drinkt.

Volgens Britse onderzoekers van de universiteit van Bath stijgt je bloedsuikergehalte namelijk sterk als je na een slechte nacht als eerste zwarte koffie drinkt. Omdat een verhoogde bloedsuikerspiegel de kans op diabetes kan vergroten, zijn de onderzoekers van mening dat je altijd moet ontbijten vóór je eerste kop koffie.

Filterkoffie is de gezondste koffie

Bovendien toont een groot onderzoek aan dat filterkoffie de gezondste vorm van koffie is. De conclusie komt voort uit een onderzoek onder een half miljoen Noren, van wie tientallen jaren lag de gezondheidsgegegevens en koffiegewoonten werden gevolgd.

De mensen die dagelijks 1-4 koppen filterkoffie dronken, hadden de laagste sterfte door hart- en vaatziekten – ook lager dan degenen die helemaal geen koffie dronken.

Filterkoffie is volgens de onderzoekers de gezondste koffie, omdat het filter een groot deel van de stoffen opvangt die het slechte cholesterol en de kans op hart- en vaatziekten zoals hartaanvallen kunnen verhogen.

Cafeïne verandert je brein

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat een regelmatige koffieconsumptie het volume vermindert van het hersenweefsel dat informatie verwerkt, de zogenoemde grijze stof.

Het onderzoek is gebaseerd op experimenten met twee groepen proefpersonen, die gedurende twee perioden van tien dagen respectievelijk cafeïnepillen en placebopillen kregen. De veranderingen in de grijze stof waren het opvallendst in de rechter temporale kwab van de hersenen, waar de hippocampus zetelt. Die speelt een grote rol voor ons geheugen.

De onderzoekers denken niet dat de veranderingen per se betekenen dat cafeïne een negatief effect heeft op de hersenen. Ze zien hun resultaten vooral als aanzet tot meer onderzoek op dit gebied.

Toen de proefpersonen stopten met de cafeïnepillen en tien dagen lang geen cafeïne binnenkregen, groeide hun grijze massa tot dezelfde omvang als bij de controlegroep. Het effect van cafeïne lijkt dus niet permanent te zijn.

Koffie heeft een keerzijde

1 / 3
123
© shutterstock/lotte fredslund

Het onderzoek toont ook aan dat grote hoeveelheden koffie je cholesterolgehalte kunnen verhogen en een hoger risico kunnen opleveren op hart- en vaatziekten bij mensen met een bepaalde genetische mutatie die het afbreken van cafeïne remt.

Cafeïne wordt bovendien toegevoegd aan veel afslankproducten omdat de stof de stofwisseling en daarmee de vetverbranding stimuleert.

Helaas is het effect het grootst bij slanke personen: bij hen kan de stijging wel 29 procent bedragen. Mensen met overgewicht moeten het doen met een toename van 10 procent.

© Shutterstock

Peperdure koffie is uitgepoept

Je leest het goed: de peperdure koffie kopi loewak is door dierendarmen gegaan. Kopi is Indonesisch voor koffie, en loewak is een civetkat, die ongeveer even groot is als een flinke huiskat. De loewak, ook wel palmroller of koffierat genoemd, klimt in bomen en eet vruchten en bessen. Vooral koffiebessen.

Hij kiest zorgvuldig de beste bessen uit, maar het dier kan alleen de schil verteren. De boon zelf komt er ongeschonden weer uit. In het maagdarmstelsel van de civetkat plakken de bonen aan elkaar, en uit deze ‘koffiedrollen’ wordt de dure kopi loewak gemaakt.

In Indonesië en op een paar andere plaatsen rapen boeren de uitwerpselen op van de bosbodem. Met een waarde van zo’n 800 euro per kilo is deze exotische koffie de duurste ter wereld.

‘Koffie schaadt het klimaat’ - Feit

Koffie wordt geteeld in de koffiegordel rond de evenaar. Van de 2,25 miljard koppen die de wereld dagelijks drinkt, nemen de EU en de VS twee derde voor hun rekening.

Een onderzoek uit 2013 volgde koffie op zijn route vanaf de knop in Costa Rica tot de kop in Europa en analyseerde de uitstoot van broeikasgassen onderweg.

Jaarlijks uitgestoten broeikasgas (kg)

als je één eenheid per dag drinkt:

  • © shutterstock/lotte Fredslund

    Koffie

    155 kg.

  • © shutterstock/lotte Fredslund

    Wijn

    114 kg.

  • © shutterstock/lotte Fredslund

    Amandelmelk

    51 kg.

  • © shutterstock/lotte Fredslund

    Thee

    15 kg.

Van de uitstoot vindt 36 procent plaats vóór de koffie in Europa aankomt, en de overige 64 procent dus daarna.

De grootste zondaar is de gebruiker, want 45 procent van de klimaatafdruk van koffie ontstaat bij het koffiezetten.

Wereldwijd veroorzaakt koffie een jaarlijkse klimaatbelasting van 103 miljoen ton CO2.

Nieuw onderzoek: Koffie verandert je DNA

Het drinken van koffie kan beïnvloeden welke genen er worden geactiveerd en gedeactiveerd en kan zo een positief effect hebben op je gezondheid. Dat is de conclusie van een nieuw onderzoek van wetenschappers van het Erasmus MC in Rotterdam.

De afgelopen jaren hebben meerdere onderzoeken laten zien dat het zwarte drankje verschillende voordelen voor de gezondheid kan hebben, zoals een kleinere kans op hartaandoeningen, diabetes en de ziekte van Parkinson.

Tot dusver was niet precies bekend hoe dat komt. Maar dit nieuwe onderzoek wijst uit dat de oorzaak mogelijk ligt in het deel van ons DNA dat geen onderdeel is van de genetische code maar bepaalt hoe de genen zich moeten gedragen – het epigenoom.

De Rotterdamse onderzoekers zochten naar zogeheten epigenetische markers in het DNA van meer dan 16.000 mensen in Europa en de Verenigde Staten.

Ze ontdekten bij de koffiedrinkers een aantal veranderingen in bepaalde methylgroepen rond het DNA. Hoe meer koffie de persoon dronk, hoe groter de kans om die veranderingen aan te treffen.

Volgens de onderzoekers kunnen de methylgroepen onder andere een rol spelen bij de spijsvertering en bij ontstekingsreacties en zodoende de gezondheid beïnvloeden. Ze benadrukken echter dat er nader onderzoek nodig is om precies te begrijpen hoe.

‘Koffieproductie wordt bedreigd’ - Feit

De wereldwijde koffiemarkt groeit jaar na jaar. In 2018 lag de productie 4,8 procent hoger dan in 2017.

Alle koffie op aarde stamt van twee soorten van de koffiestruik: Coffea arabica en Coffea robusta.

© Shutterstock

Daarnaast zijn er 122 wilde Coffea-soorten, die volgens onderzoekers cruciaal zijn voor de koffieproductie: hun genen moeten de gecultiveerde soorten weerbaarder maken tegen insecten en klimaatveranderingen.

Van de in totaal 124 soorten is de situatie kritiek voor: 60 procent

Lees ook:

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg