Papieren vliegtuigje in allerlei kleuren
© Shutterstock

Het beste papieren vliegtuigje ooit: Zo komt je vliegtuigje HEEL VER

Als je een beetje weet hoe het werkt en de juiste trucs toepast, worden je papieren vliegtuigjes steengoed. Zo vouw je het ultieme papieren vliegtuigje.

Het leuke van papieren vliegtuigjes is dat ze makkelijk te maken zijn, dat je ze eindeloos kunt optimaliseren en dat je je innerlijke nerd er helemaal op los kunt laten om vliegtuigjes te bouwen die steeds verder en sneller vliegen.

Met deze instructies voor het perfecte papieren vliegtuigje kun je straks het beste papieren vliegtuigje ooit vouwen.

Dit kom je te weten in dit artikel:

  • Waardoor vliegt een papieren vliegtuigje?
  • Hoe zorg je dat een papieren vliegtuigje stabiel vliegt?
  • Verschillende modellen papieren vliegtuigjes
  • Hoe vouw je het beste papieren vliegtuigje ooit?

Als je een groentje bent op het gebied van papieren vliegtuigjes, kun je hier beginnen. Gevorderden kunnen dit stukje overslaan: verder naar beneden staan voorbeelden van meer geavanceerde modellen.

Waardoor vliegt een papieren vliegtuigje?

In feite vliegt een papieren vliegtuigje door dezelfde oorzaken als een echt vliegtuig. We beginnen daarom met een basiscursus aerodynamica, een goed uitgangspunt voor het vouwen van papieren vliegtuigjes.

Er zijn vier basiskrachten die een vliegtuig – ook een papieren vliegtuigje – in de lucht beïnvloeden: lift, voortstuwing, weerstand en zwaartekracht.

Krachten die het vliegvermogen beïnvloeden

Lift, voortstuwing, weerstand en zwaartekracht beïnvloeden het vermogen van een vliegtuig om te vliegen. De pijlen laten zien in welke richting de krachten worden uitgeoefend.

© Wetenschap in Beeld

De vier krachten werken elkaar tegen: lift en voortstuwing houden het vliegtuig in de lucht en op snelheid, terwijl weerstand en zwaartekracht dit tegenwerken.

Tegenover de zwaartekracht staan we machteloos, maar we kunnen de luchtweerstand proberen te minimaliseren en de voortstuwing en lift maximaliseren om het beste papieren vliegtuigje ooit te vouwen.

Lift

Lift is de kracht die het vliegtuig in de lucht houdt, en zonder lift zou het niet kunnen opstijgen.

Er zijn twee modellen die lift illustreren:

  • De wet van Bernoulli
  • Lift volgens Newton.

Wet van Bernoulli

Vorm van de vleugel beïnvloedt lift

De vorm van een vleugel helpt lift te creëren.

© Wetenschap in Beeld

Vanaf de zijkant gezien is een vliegtuigvleugel niet plat, maar gebogen. Dit is om lift te creëren, en dat gebeurt volgens de wet van Bernouilli.

Om die te doorgronden moeten we eerst weten dat lucht gewoonlijk even hard op alle kanten van een object drukt. Als een vliegtuig vooruit vliegt, wordt de lucht gesplitst door de voorkant van de vleugel, en hij komt weer bij elkaar aan de achterkant.

Vanwege het profiel van de vleugel legt de lucht aan de bovenkant een langere weg af dan aan de onderkant, maar in dezelfde tijd. De lucht aan de bovenkant gaat dus sneller.

Als de lucht snelheid maakt, wordt de druk die hij op de vleugel uitoefent kleiner. De lift ontstaat doordat de luchtdruk aan de bovenkant van de vleugel kleiner is dan aan de onderkant.

Dit principe is de wet van Bernoulli, genoemd naar de Zwitserse natuurkundige Daniel Bernoulli.

Lift volgens Newton

Aanvalshoek beïnvloedt lift

Als lucht een vleugel onder een hoek raakt, ontstaat er lift.

© Shutterstock

We kunnen lift ook verklaren met de derde wet van Newton: voor elke actie is er een even grote tegengestelde reactie.

Volgens Newton hangt de lift af van de hoek van de vleugel, de aanvalshoek.

Als de voorkant van de vleugel naar boven gedraaid is, raakt de lucht de vleugel aan de onderkant. De lucht wordt omlaag gestuwd (actie), en duwt op zijn beurt de vleugel naar boven (reactie). Het resultaat is lift.

Zwaartekracht

De zwaartekracht zorgt ervoor dat dingen die je omhoog gooit weer naar beneden komen, en houdt ons met beide benen op de grond.

De zwaartekracht heeft dus een invloed op een papieren vliegtuigje, tegengesteld aan die van de lift: de lift stuwt het omhoog, terwijl de zwaartekracht het omlaag trekt.

Zolang deze twee krachten gelijk en tegengesteld zijn, blijft een papieren vliegtuigje in de lucht.

Voortstuwing

Door de voortstuwing vliegt een papieren vliegtuigje naar voren. Bij een echt vliegtuig zorgen propellers of motoren voor de voortstuwing, maar bij een papieren vliegtuigje ontstaat die wanneer je het lanceert. Zonder voortstuwing is er geen lift mogelijk.

Weerstand

De luchtweerstand trekt de andere kant op en vermindert de snelheid van het vliegtuigje. De weerstand ontstaat door de wrijving van de lucht waar het vliegtuigje doorheen gaat. Als het zich voortbeweegt, moet het luchtmoleculen wegduwen. Die luchtmoleculen stoten op andere moleculen en zo ontstaan er wrijving en luchtweerstand. Je kunt het vergelijken met fietsen met tegenwind.

De 4 krachten op een vliegtuig werken tegengesteld aan elkaar: dankzij de lift en de voortstuwing blijft het in de lucht en blijft het vooruitgaan, terwijl de zwaartekracht en de weerstand de andere twee tegenwerken.

Tegenover de zwaartekracht staan we machteloos, maar we kunnen de luchtweerstand proberen te minimaliseren en de voortstuwing en lift maximaliseren. Dan vliegt een papieren vliegtuigje het beste.

Hoe zorg je dat een papieren vliegtuigje stabiel vliegt?

We weten dat je zit te popelen, en we zijn bijna bij de vliegtuigmodellen zelf. Maar eerst moeten we het nog even over stabiliteit hebben, want hoe mooi je papieren vliegtuigje ook gevouwen is, als het niet stabiel is, stort het binnen te kortste keren neer.

En als je vliegtuigje stabiel is, kan het een slechte worp of een windstoot compenseren.

Er worden drie vormen van stabiliteit onderscheiden: pitch-, richtings- en laterale stabiliteit.

Voordat je aan de slag gaat om het beste papieren vliegtuigje ooit te vouwen, moeten we het hebben over de vormen van stabiliteit die je vliegtuigje in de lucht houden.

We onderscheiden drie vormen van stabiliteit:

  • Pitchstabiliteit
  • Richtingsstabiliteit
  • Laterale stabiliteit

Pitch-stabiliteit

Dankzij de pitch-stabiliteit vliegt een vliegtuig recht door de lucht zonder te dalen of te stijgen. Als de neus te zeer omhoog wijst, neemt de snelheid af. Wijst hij omlaag, dan stijgt het vliegtuig op.

Voor een optimale stabiliteit moet het zwaartepunt van het vliegtuigje in een specifiek, klein gebiedje van circa 1 centimeter op de romp liggen.

Ligt het zwaartepunt ervoor, dan duikt het vliegtuigje, en ligt het erachter, dan kan het overtrekken.

Doe een proefworp met je papieren vliegtuigje om de stabiliteit te testen. Maak eventueel een paperclip aan de neus vast om het zwaarder te maken, en verplaats die steeds een klein beetje naar achteren, tot het vliegtuigje stabiel is.

Zwaartepunt van papieren vliegtuigje

Hier zie je waar het zwaartepunt moet liggen om pitchstabiliteit te bereiken.

© Wetenschap in Beeld

Ligt het zwaartepunt ervoor, dan duikt het vliegtuigje, en ligt het erachter, dan kan het overtrekken.

Doe een proefworp met je papieren vliegtuigje om de stabiliteit te testen.

Maak eventueel een paperclip aan de neus vast om het zwaarder te maken, en verplaats die steeds een klein beetje naar achteren, tot het vliegtuigje stabiel is.

Richtingsstabiliteit

Een tweede belangrijke eigenschap is de richtingsstabiliteit. Als die niet in orde is, wijkt het vliegtuigje af naar links of naar rechts.

Om de richtingsstabiliteit te verbeteren, kun je vinnen op het achterste deel van het vliegtuig vouwen, die voorkomen dat het van zijn rechte koers afwijkt. Je kunt ook de vleugelpunten omhoog of omlaag vouwen.

Vinnen op de vleugels geven een vliegtuig richtingsstabiliteit

De vleugels buigen als vinnen omhoog voor een betere richtingsstabiliteit.

© Wetenschap in Beeld

Laterale stabiliteit

De derde vorm van stabiliteit is laterale stabiliteit, die ervoor zorgt dat het vliegtuigje zich in een rechte lijn voortbeweegt of in een rustige, constante curve. Als de laterale stabiliteit niet in orde is, zal het vliegtuigje steeds krappere rondjes gaan maken en stort het in een spiraal omlaag.

Dit is een veelvoorkomend probleem, maar je kunt er makkelijk iets aan doen: kijk naar je vliegtuigje vanaf de neus, en duw de vleugels iets naar boven, zodat ze een Y-vorm maken met de romp. En denk eraan dat de vleugels symmetrisch moeten zijn.

De romp van het papieren vliegtuigje moet op een Y lijken

Voor de beste stabiliteit is het belangrijk dat de romp een Y-vorm heeft.

© Wetenschap in Beeld

Verschillende modellen papieren vliegtuigjes

Nu zijn we dan bij de modellen papieren vliegtuigjes.

Het vouwen van een papieren vliegtuigje is vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur. Sommigen zweren bij spitse, snelle vliegtuigjes, anderen bij brede, rustig zwevende modellen, en weer anderen bij kunstzinnig gevouwen origami-achtige vliegtuigjes die bijna getrouwe kopieën van jachtvliegtuigen zijn.

Als je al weet of je een breed zweefvliegtuig of een snel pijlvliegtuig wilt, zijn hier twee instructies voor de beste modellen.

Het stabiele papieren vliegtuigje: het zweefvliegtuig

Dit vliegtuigje heeft een prima lift als hij niet te hard gaat, en zweeft mooi door de lucht. Hij is erg stabiel, waardoor hij lang in de lucht kan blijven.

VIDEO: Zo vouw je een zweefvliegtuig

Het snelle papieren vliegtuigje: het pijlvliegtuig

Dit model is niet extreem stabiel, maar wel heel snel. Het is een gestroomlijnd, pijlvormig vliegtuigje, waarbij het heel belangrijk is om nauwkeurig te vouwen.

VIDEO: Zo vouw je een pijlvliegtuig

Het is natuurlijk het leukst om je eigen vliegtuigjes te ontwerpen, maar het nadeel is dat je dan geneigd bent altijd hetzelfde te doen.

Met bovenstaande tips kun je ook voldoende sleutelen aan je oude vertrouwde modellen.

Snelle tips voor het beste papieren vliegtuigje ooit

Als je eenmaal geleerd hebt om het beste papieren vliegtuigje ooit te vouwen, zijn het de kleine details die bepalen of je vliegtuigje zo snel mogelijk zo ver mogelijk vliegt.

Dit zijn twee tips:

  • Vouwtechniek
  • Papierkeuze

Vouwtechniek

Het is ontzettend belangrijk om nauwkeurig te vouwen. Onnauwkeurige vouwen of losse randjes kunnen verschuiven, waardoor de luchtweerstand toeneemt.

De randen moeten scherp zijn, dus oefen druk uit met je duimnagel of een liniaal en scherp de vouw naar je toe. Zo krijg je strakke randen en daardoor zit je vliegtuigje beter in elkaar.

Kies het juiste papier

De vliegeigenschappen van een papieren vliegtuigje worden in hoge mate bepaald door het papier waar het van gevouwen is. En welk papier je het beste kunt kiezen, hangt af van het model dat je wilt bouwen.

In het algemeen zal te licht papier de stabiliteit verslechteren, en als het papier of karton te zwaar is valt je meesterwerk als een baksteen uit de lucht.

De meeste fanatieke vliegtuigvouwers bevelen 80-grams A4-papier aan, dat is standaardprinterpapier.

Je kunt de wrijving reduceren door een iets glimmender papier te kiezen, maar dat kan wel een negatieve invloed hebben op de stabiliteit, want de delen blijven slechter aan elkaar zitten.

Hoe vouw je het beste papieren vliegtuigje ooit?

Het beste papieren vliegtuigje ter wereld: John Collins

Ten slotte kijken we nog even naar een waar meesterwerk: het bekroonde papieren vliegtuigje Hyper Glider van John Collins.

Hier zie je hoe je het beste papieren vliegtuigje ter wereld vouwt.

VIDEO: Zo vouw je het beste papieren vliegtuigje ooit

Het wereldrecord werpen van een papieren vliegtuigje staat op 64,14 meter en werd in 2012 gevestigd door de Amerikaanse quarterback Joe Ayoob. Het vliegtuigje dat hij wierp was gemaakt door John Collins, bijgenaamd The Paper Airplane Guy.

VIDEO: Bekijk de recordvlucht van Joe Ayoob