Olivier Barge, CNRS. CC-BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
woestijn structuur ontwerptekeningen

Oudste ontwerptekeningen tot nu toe gevonden in woestijn

Een team archeologen wist de oudste plattegronden van megastructuren in het Midden-Oosten tot nu toe te identificeren. De tekeningen zijn mogelijk wel 9000 jaar oud.

9000 jaar geleden gebruikten jagersgemeenschappen in het Midden-Oosten mogelijk ‘woestijnvliegers’ om hun jacht te organiseren.

Woestijnvliegers worden zo genoemd vanwege hun vorm. De lengte varieert van een paar honderd meter tot 5 kilometer.

De woestijnvliegers bestonden uit lage rotswanden, dunne afbakeningen en kleine kuilen, waarin prooidieren als gazellen en antilopen naar binnen werden gejaagd.

Sinds deze woestijnvliegers in de jaren 1920 voor het eerst op luchtfoto’s werden gespot, zijn er zo’n 6000 gevonden in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Centraal-Azië.

De afgelopen 100 jaar hebben archeologen zich echter afgevraagd hoe de prehistorische mens deze geavanceerde megastructuren bouwde. Een nieuwe ontdekking kan het antwoord geven.

Een internationaal team onderzoekers, onder andere van het Franse nationale centrum voor wetenschappelijk onderzoek, ontdekte iets wat lijkt op ontwerptekeningen van deze megastructuren.

Op twee monolieten in Jordanië en Saoedi-Arabië zijn sterren, cirkels en lijnen weergegeven, die enkele van deze structuren lijken te beschrijven, zo melden de onderzoekers in het tijdschrift PLOS One.

Intelligente uitvinding

Uit het gebied Jibal al-Khasabiyeh in Jordanië zijn acht inscripties van woestijnvliegers bekend. Een daarvan lijkt met stenen werktuigen uit een rots te zijn gehakt.

De inscripties zijn 80 centimeter lang en 32 centimeter breed, en zijn naar schatting meer dan 7000 jaar oud.

jordanië gravering

Dit is de beschrijving uit het onderzoeksartikel van de gegraveerde steen uit Jordanië. (A) Luchtfoto van de plaats waar de inscriptie op een monoliet werd gevonden (de exacte locatie is rood gemarkeerd). (B) Foto van de gegraveerde steen. (C) Fotogrammetrisch 3D-model van de gegraveerde monoliet waarop de verschillende oppervlakken te zien zijn. (D) Reproductie van de afbeelding op de monoliet.

© SEBAP & Crassard et al. 2023 PLOS One

In Zebel az-Zilliyat in Saoedi-Arabië staan twee zichtbare woestijnvliegers op ongeveer 3,5 kilometer van elkaar.

Bij een van deze structuren is een massieve steen opgegraven met een inscriptie van 382 centimeter lang en 235 centimeter breed.

Deze tekeningen lijken te zijn gemaakt met een klein houweel, en volgens de onderzoekers zijn ze tussen 8000 en 9000 jaar oud.

Saudi-Arabië gravering

Detailfoto’s uit het onderzoeksartikel van het gegraveerde steenoppervlak uit Jebel az-Zilliyat in Saoedi-Arabië. A en B zijn voorbeelden van de oostkant van de steen waarop een vlieger is afgebeeld, terwijl C en D vanaf de westkant genomen zijn. De arceringen zijn bedoeld om de inscripties beter leesbaar te maken.

© SEBAP & Crassard et al. 2023 PLOS One

Dit soort ontwerptekeningen moeten onmisbaar zijn geweest voor de prehistorische bouwers, want de constructies bestaan uit meerdere delen, en je moet ze van bovenaf kunnen zien om het overzicht te bewaren.

Er zijn eerder ruwe en onduidelijke weergaven van woestijnvliegers gevonden, maar dit is de eerste keer dat ze zo nauwkeurig en zo oud zijn.

Het vermogen om grote structuren weer te geven op een tweedimensionaal oppervlak, is een teken van een intelligente verschuiving in de menselijke evolutie.

Eerdere oude ontwerptekeningen zijn bekend van literaire voorstellingen uit Mesopotamië en het oude Egypte, maar de pas ontdekte inscripties zijn nog verder terug te voeren.