Hoe gevaarlijk zijn de Nord Stream-lekkages?

In meerdere pijpleidingen in de Oostzee blijkt een lek te zitten, waardoor er aardgasbellen in zee drijven. Er geldt lokaal een vaarverbod, maar waarom zijn de bellen zo gevaarlijk?

In meerdere pijpleidingen in de Oostzee blijkt een lek te zitten, waardoor er aardgasbellen in zee drijven. Er geldt lokaal een vaarverbod, maar waarom zijn de bellen zo gevaarlijk?

Shutterstock

Er zijn lekken ontdekt in de gasleidingen Nord Stream 1 en 2, die door de Oostzee lopen.

Daardoor borrelen er grote hoeveelheden aardgas op uit vier pijpleidingen vanaf de zeebodem op 70-90 meter diepte. Aan de oppervlakte knappen de bellen en vermengt het gas zich met de gewone lucht.

Nord Stream 2 loopt via de Oostzee van Rusland naar Duitsland. Hij is niet in gebruik, maar bevat nog wel veel gas in de vorm van methaan onder druk. De lekken bevinden zich 20 kilometer ten zuiden van het eiland Bornholm.

© Shutterstock

Het gas in de bellen bestaat voor 70-90 procent uit methaan, plus wat ethaan, propaan en butaan. Zuiver aardgas is geurloos en veroorzaakt geen onmiddellijke vergiftigingsverschijnselen.

Gas bedreigt scheepvaart en verandert klimaat

Maar een mengsel van gewone lucht en 5-15 procent aardgas is extreem ontvlambaar. Een vonk van een schip kan dus leiden tot een hevige explosie.

Ook maakt het gas de zee onveilig voor schepen. De bellen verlagen de dichtheid van het water, waardoor schepen minder goed drijven.

Gasbellen maken het water lichter. Daardoor drijven schepen minder goed en kunnen ze in het ergste geval zinken.

© Shutterstock

1. Verplaatsing geeft drijfvermogen

Een schip drijft doordat het water zich verplaatst met dezelfde totale massa als zijn gewicht. Dit heet de wet van Archimedes. Zeewater in de Oostzee weegt gewoonlijk zo’n 1000 kg/m3.

© Shutterstock

2. Gas maakt water licht

Maar door de gasbellen weegt het zeewater opeens misschien nog maar 500 kilo. Het schip moet nu twee keer zoveel kubieke meter water verplaatsen om te kunnen blijven drijven.

© Shutterstock

3. Schip zinkt door overgewicht

Als het gewicht van het schip groter is dan de massa van het water dat het kan verplaatsen, kan het niet meer drijven. Het water spoelt over de reling, wat kan leiden tot schipbreuk.

Daarnaast vormen de gaslekken een klimaatprobleem. Methaan is een krachtig broeikasgas, dat de planeet per molecuul circa 87 keer zo sterk opwarmt als CO2 over een periode van 20 jaar.

De milieuorganisatie Greenpeace schat dat de uitstoot van de lekkages gelijkstaat aan de opwarming door 30 miljoen ton CO2 over een periode van 20 jaar.