Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Daarom werkt zeep zo goed tegen het coronavirus

Er werd handgel gehamsterd. Winkels moesten nee verkopen, en bedrijven die nog nooit handgel gemaakt hadden, begonnen ermee. We moesten het dus met handzeep stellen. En die werkt perfect.

NIAID

We kennen het beeld nu wel. De contouren lijken op een sinaasappel met kruidnagels, een zonnetje of een zeemijn uit de Tweede Wereldoorlog.

De stekels van het virus, de zogeheten spike-eiwitten, zijn de sleutel tot zijn ‘succes’ bij het besmetten van mensen. Maar ze vormen tevens de achilleshiel van SARS-Cov-2, zoals het nieuwe coronavirus officieel heet.

Omdat gel met een hoog alcoholpercentage bijna nergens meer te krijgen is, denk je misschien dat handgel het effectiefste middel is tegen het coronavirus. Maar dan zit je ernaast.

Als er iets is wat het nieuwe coronavirus totaal om zeep helpt, is het wel ... precies, gewone zeep.

Zeep lost beschermend vetmembraan op

SARS-CoV-2, het virus dat COVID-19 veroorzaakt, is hier geïsoleerd van een patiënt in de VS. De zwarte ring van de virusdeeltjes is het vetmembraan (zwarte pijl). Daar vind je de inmiddels overbekende ‘stekels’ van het virus, de spike-eiwitten. Het erfelijk materiaal van het virus, het RNA (rode pijl) stelt het in staat zich te vermenigvuldigen in onze lichaamscellen.

© NIAID-RML

Een zeepmolecuul ziet eruit als een kikkervisje, en het is danig in de war. De kop is hydrofiel en de staart hydrofoob. Dat betekent dat een zeepmolecuul zowel wordt aangetrokken als afgestoten door water.

Omdat het zeepmolecuul twee dingen tegelijk wil, ontstaat er schuim als je je handen wast. En dat doet zijn werk als je toevallig een paar deeltjes SARS-Cov-2 hebt opgepikt.

Je draait de kraan open, wrijft de zeep over je handen en steekt ze onder het stromende water.

De hydrofiele kop van het zeepmolecuul wordt aangetrokken door watermoleculen vanwege de polaire covalente bindingen. Met andere woorden: de kop wil opgelost worden in het water. Ondertussen heeft de hydrofobe staart een ander vriendje gevonden: het vetmembraan van het coronavirus.

De staart boort zich als een naald in een ballon in het virusdeeltje en blijft steken. En het verwarde zeepmolecuul, dat ook wordt aangetrokken door water, trekt zo hard aan het virusdeeltje dat het uit elkaar valt.

Uiteindelijk blijven er alleen brokstukken van het morsdode virusdeeltje over, die door de gootsteen worden afgevoerd.

Was je handen grondig

Zeep heeft dus een uniek vermogen om het nieuwe coronavirus te lijf te gaan.

Maar dat kan alleen als je je handen echt grondig wast. Hier wordt met zwarte verf geïllustreerd hoe je dat doet, zodat je niet één vierkante millimeter meer mist.

Lees ook:

Sygdomme

COVID-19-overzicht: dit weten we over de gastheer

6 minuten
Immuun coronavirus
Ziektes

Beste gok van wetenschappers - zo vaak kun je besmet raken met het nieuwe coronavirus

6 minuten
Geneeskunde

Beschermt een mondkapje tegen het coronavirus?

5 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg