Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Beirut ligger i ruiner efter eksplosoin med gødning på havnen

Explosie in Beiroet: 3D-mobel brengt oorzaak in kaart

De onprofessionele opslag van kunstmest was een tikkende tijdbom ter grootte van een fabriekshal in de Libanese hoofdstad Beiroet. Een 3D-model laat zien hoe het zo fout kon gaan.

Shutterstock

Als een boer kunstmest gebruikt, bevat die in sommige gevallen ammoniumnitraat: een zout dat stikstof toevoegt aan de grond.

Het zout is echter ook een bestanddeel van springstoffen en heeft al vaak geleid tot ernstige explosies.

Dat gebeurde ook in augustus 2020 in de Libanese hoofdstad Beiroet, toen een opslagplaats met 2750 ton ammoniumnitraat ontplofte. Er vielen 205 doden en 6500 gewonden, en 300.000 mensen raakten dakloos.

Nu heeft een Brits onderzoeksinstutuut de explosie minutieus gereconstrueerd aan de hand van video’s en foto’s. Het resultaat is een gedetailleerd 3D-model dat laat zien hoe de kunstmest explodeerde.

Bekijk de explosie en het 3D-model:

Rook leidt tot tijdlijn

Op basis van de rookkolom bepaalden de onderzoekers de locatie van video’s en foto’s en plaatsten ze die op een tijdlijn.

Op eerdere foto’s en video’s van de opslagplaats is te zien dat het ammoniumnitraat werd bewaard in willekeurig op elkaar gestapelde zakken.

Met die informatie maakten de onderzoekers een 3D-model van de brandende loods.

Het model en de tijdlijn illustreren hoe het ammoniumnitraat kon exploderen met de kracht van een kleine atoombom.

Bekijk hier de omvang van de verwoesting:

De omvang van de verwoestingen in Beiroet op een satellietbeeld

Satellieten tonen verwoesting

NASA bracht de omvang van de verwoesting in kaart met beelden van de Sentinel-satellieten. Donkerrode gebieden zijn totaal verwoest, oranje grotendeels en gele gedeeltelijk.

NASA/JPL-Caltech/Earth Observatory of Singapore/ESA
Straal van de explosie in de haven van Beiroet op een satellietbeeld

Slachtoffers vielen dichtbij

Als het ammoniunnitraat op 1570 meter afstand van woningen was bewaard, zoals o.a. Australische regels voorschrijven, waren er veel minder slachtoffers gevallen. Elke cirkel staat voor 500 meter.

Rigby et al./Wikimedia Commons

Haven is onherkenbaar

Er ontstond een 43 meter diep en 124 meter breed gat in het havengebied, en de enorme graansilo vlak achter de explosie werd totaal verwoest. De trillingen waren tot in Turkije te voelen.

Shutterstock

Kunstmestopslag was tikkende tijdbom

Het 3D-model laat zien dat de temperatuur en druk stegen doordat de deuren en ramen van de loods gesloten waren en zo dichter bij het ontbrandingspunt van ammoniumnitraat kwamen.

In sommige zakken zaten gaten, en de inhoud was donker: een teken van verontreiniging met stoffen die het zout afbreken en de warmteontwikkeling stimuleren.

Model van de loods in Beiroet waar kunstmest explodeerde

Het 3D-model laat zien dat de ramp minder groot was geweest als het ammoniumnitraat was bewaard in stapels van hoogstens 300 tot 500 ton met een ruime onderlinge afstand en zonder brandbare stoffen in de buurt (r).

© Forensic Architecture

Bovendien zou er 23 ton vuurwerk in de opslag hebben gelegen. Het kruit kan in brand zijn gevlogen, waarna het vuur oversloeg naar het ammoniumnitraat.

Er waren dus genoeg factoren aanwezig waardoor de loods in de haven van Beiroet het epicentrum van een enorme ramp kon worden.

Ammoniunnitraat dat kan ontploffen

Kleine, poreuze balletjes ammoniumnitraat worden gebruikt als kunstmest.

© Shutterstock

Drie factoren maken ammoniumnitraat levensgevaarlijk

  • Temperatuur

    Als ammoniumnitraat wordt opgeslagen, wordt het afgebroken en komen er gassen vrij. Bij 260 tot 300 °C gaat dat er zo heftig aan toe dat er een explosie kan ontstaan, vooral onder hoge druk.

  • Verontreiniging

    Normaal is er 80 keer de atmosferische druk nodig om ammoniumnitraat te doen ontploffen. Maar door verontreiniging met andere chemicaliën volstaat 20 keer.

  • Ontbranding

    Ammoniumnitraat is op zichzelf vrij stabiel, maar bij een grote explosie kan het zout ontbranden.

Lees ook:

Natuurkundige verschijnselen

De ontdekking: Ørsteds collega’s maakten de wereld elektromagnetisch

10 minuten
Natuurkunde

Nobelprijswinnaars bewezen dat Einstein ernaast zat

7 minuten
jod
Periodiek systeem

Het periodiek systeem: Jodium

0 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg