Beirut ligger i ruiner efter eksplosoin med gødning på havnen

Explosie in Beiroet: 3D-mobel brengt oorzaak in kaart

De onprofessionele opslag van kunstmest was een tikkende tijdbom ter grootte van een fabriekshal in de Libanese hoofdstad Beiroet. Een 3D-model laat zien hoe het zo fout kon gaan.

De onprofessionele opslag van kunstmest was een tikkende tijdbom ter grootte van een fabriekshal in de Libanese hoofdstad Beiroet. Een 3D-model laat zien hoe het zo fout kon gaan.

Shutterstock

Als een boer kunstmest gebruikt, bevat die in sommige gevallen ammoniumnitraat: een zout dat stikstof toevoegt aan de grond.

Het zout is echter ook een bestanddeel van springstoffen en heeft al vaak geleid tot ernstige explosies.

Dat gebeurde ook in augustus 2020 in de Libanese hoofdstad Beiroet, toen een opslagplaats met 2750 ton ammoniumnitraat ontplofte. Er vielen 205 doden en 6500 gewonden, en 300.000 mensen raakten dakloos.

Nu heeft een Brits onderzoeksinstutuut de explosie minutieus gereconstrueerd aan de hand van video’s en foto’s. Het resultaat is een gedetailleerd 3D-model dat laat zien hoe de kunstmest explodeerde.

Bekijk de explosie en het 3D-model:

Rook leidt tot tijdlijn

Op basis van de rookkolom bepaalden de onderzoekers de locatie van video’s en foto’s en plaatsten ze die op een tijdlijn.

Op eerdere foto’s en video’s van de opslagplaats is te zien dat het ammoniumnitraat werd bewaard in willekeurig op elkaar gestapelde zakken.

Met die informatie maakten de onderzoekers een 3D-model van de brandende loods.

Het model en de tijdlijn illustreren hoe het ammoniumnitraat kon exploderen met de kracht van een kleine atoombom.

Bekijk hier de omvang van de verwoesting:

Kunstmestopslag was tikkende tijdbom

Het 3D-model laat zien dat de temperatuur en druk stegen doordat de deuren en ramen van de loods gesloten waren en zo dichter bij het ontbrandingspunt van ammoniumnitraat kwamen.

In sommige zakken zaten gaten, en de inhoud was donker: een teken van verontreiniging met stoffen die het zout afbreken en de warmteontwikkeling stimuleren.

Model van de loods in Beiroet waar kunstmest explodeerde

Het 3D-model laat zien dat de ramp minder groot was geweest als het ammoniumnitraat was bewaard in stapels van hoogstens 300 tot 500 ton met een ruime onderlinge afstand en zonder brandbare stoffen in de buurt (r).

© Forensic Architecture

Bovendien zou er 23 ton vuurwerk in de opslag hebben gelegen. Het kruit kan in brand zijn gevlogen, waarna het vuur oversloeg naar het ammoniumnitraat.

Er waren dus genoeg factoren aanwezig waardoor de loods in de haven van Beiroet het epicentrum van een enorme ramp kon worden.

Ammoniunnitraat dat kan ontploffen

Kleine, poreuze balletjes ammoniumnitraat worden gebruikt als kunstmest.

© Shutterstock

Drie factoren maken ammoniumnitraat levensgevaarlijk

Temperatuur

Als ammoniumnitraat wordt opgeslagen, wordt het afgebroken en komen er gassen vrij. Bij 260 tot 300 °C gaat dat er zo heftig aan toe dat er een explosie kan ontstaan, vooral onder hoge druk.

Verontreiniging

Normaal is er 80 keer de atmosferische druk nodig om ammoniumnitraat te doen ontploffen. Maar door verontreiniging met andere chemicaliën volstaat 20 keer.

Ontbranding

Ammoniumnitraat is op zichzelf vrij stabiel, maar bij een grote explosie kan het zout ontbranden.