Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Een ultrakoud gas wordt gevangen in een magnetisch veld in de blauwe chip. De atomen worden gekoeld en vormen de koudste plek in het heelal – zo’n 100 miljoen keer zo koud als het vacuüm tussen de sterrenstelsels.

© CAL/JPL/NASA
Natuurkunde - Deeltjes

Ultrakoude atomen moeten mysterieuze donkere energie opsporen

0,000.000.000.001 graad boven het absolute nulpunt. Zo koud wordt een wolk atomen tijdens een experiment op het ISS. In gewichtloosheid bestaan deze atomen 10 seconden – genoeg om ze te onderzoeken en wellicht een van de grootste raadsels van de astronomie op te kunnen lossen.

Bij een nieuwe proef op het internationale ruimtestation ISS willen wetenschappers atomen afkoelen tot een recordlage temperatuur van nog geen 0,1 biljoenste graad boven het absolute nulpunt.

Donkere energie

De deeltjes worden omgezet in golven, waarmee de wetenschap alle kanten op kan: van het volgen van het smelten van de ijskappen via extreem precieze gewichtsmetingen tot het ontdekken van het mechanisme achter de mysterieuze donkere energie die de uitdijing van het heelal versnelt.

Deeltjes worden golven

De golven die de atomen vormen worden Bose-Einsteincondensaten genoemd. Die worden sinds 1995 op aarde gemaakt door atomen te koelen met laserlicht en radiogolven.

Maar natuurkundigen kampen met een lastig probleem als ze de atomen tot bijna het absolute nulpunt willen afkoelen.

Vanwege de zwaartekracht van de aarde zakken de atomen meteen naar de bodem van de vacuümruimte, en door de aanraking met de bodem worden ze verwarmd.

Proeven op het ruimtestation ISS

Tijdens de nieuwe proef op het ruimtestation – Cold Atom Laboratory – kan de wolk 10 tot 20 seconden bestaan dankzij de gewichtloosheid. Zo kan het bijzondere Bose-Einsteincondensaat een recordtemperatuur van nog geen 0,1 biljoenste deel boven het nulpunt bereiken.

Lees ook:

Deeltjes

Higgsdeeltjes weten waarom er materie is

7 minuten
Deeltjes

Kwantummicrofoon hoort het zwakste geluid

9 minuten
Deeltjes

Dit is de bovengrens aan de temperatuur

2 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg