Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

European XFEL

’s Werelds krachtigste röntgenlaser is af en getest. Nu beginnen de eerste experimenten.

© European XFEL.
Natuurkunde - Deeltjes

Röntgenlaser moet medicijnen zonder bijwerkingen opleveren

Dankzij extreem korte lichtflitsen duizenden keren per seconde kunnen wetenschappers atomen filmen. Ze hopen te kunnen zien hoe geneesmiddelen de cellen beïnvloeden en kunnen zo mogelijk medicijnen zonder bijwerkingen maken.

’s Werelds krachtigste röntgenlaser, European XFEL, is in gebruik genomen. Als de experimenten eenmaal goed op gang zijn gekomen, liggen talloze wetenschappelijke doorbraken in het verschiet.

Met behulp van ultrakorte röntgenflitsen – van een miljoenste van een miljardste van een seconde – die 27.000 keer per seconde optreden, kunnen wetenschappers atomen in actie filmen.

Daardoor is het onder meer mogelijk om vast te leggen hoe geneesmiddelen zich binden aan de eiwitten in de cellen. Dat kan betekenen dat het in de toekomst mogelijk wordt om medicijnen beter op maat te maken en bijwerkingen weg te nemen.

Ongerichte medicijnen geven bijwerkingen

Meer dan de helft van de huidige geneesmiddelen bestaat uit kleine moleculen die zich binden aan eiwitten in de celmembranen van het lichaam.

Zo binden veel medicijnen tegen psychische aandoeningen zich aan membraaneiwitten in de hersencellen. Als een geneesmiddel een eiwit activeert, schiet er een signaal naar de cel, die vervolgens het ziekteproces afremt of stopt.

De meeste bijwerkingen ontstaan doordat het medicijn ook andere membraaneiwitten dan het gewenste activeert.

Op maat gemaakt

De XFEL-laser kan dankzij zijn vele krachtige en ultrakorte flitsen de driedimensionale, atomaire bouw van membraaneiwitten filmen.

Als de wetenschappers de opbouw van het membraaneiwit kennen, kunnen ze geneesmiddelen op maat maken die alleen effectief zijn op de gewenste plaats.

Onderzoekers hopen dat vooral psychofarmaca en medicijnen tegen virussen op termijn vrij van bijwerkingen zullen zijn.

Lees ook:

Deeltjes

Kwantummicrofoon hoort het zwakste geluid

9 minuten
Deeltjes

Higgsdeeltjes weten waarom er materie is

7 minuten
Deeltjes

IJskoude atomen moeten donkere energie opsporen

1 minuut

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg