Binnenste van de aarde blaast Atlantische Oceaan op

De Atlantische Oceaan wordt elk jaar vier centimeter breder, maar tot nog toe wist niemand waarom. Nu hebben geologen de verklaring gevonden – op een diepte van 660 kilometer.

De Atlantische Oceaan wordt elk jaar vier centimeter breder, maar tot nog toe wist niemand waarom. Nu hebben geologen de verklaring gevonden – op een diepte van 660 kilometer.

Shutterstock

Een schip dat helemaal stil in het midden van de Atlantische Oceaan ligt, moet steeds verder varen om de kust te bereiken. Dat komt omdat de Atlantische Oceaan steeds breder wordt. Elk jaar groeit hij met 4 centimeter, maar tot nog toe wisten geologen niet waarom.

Nu is er echter meer bekend dankzij wetenschappers van de University of Southampton in Groot-Brittannië.

Met behulp van 39 seismografen op de zeebodem hebben geologen de oorsprong van de Mid-Atlantische Rug gevonden.

© University of Southampton

Wetenschappers plaatsten 39 seismografen op de zeebodem rondom de Mid-Atlantische Rug, de breuklijn tussen de tektonische platen van Noord- en Zuid-Amerika aan de ene kant, en de Afrikaanse en Euraziatische platen aan de andere kant.

Verklaring ging verrassend diep

Wetenschappers dachten al dat magmastromen vanuit de buitenste aardmantel tegen de aardkorst duwden en er zo voor zorgden dat de platen uiteen werden geduwd.

Seismografen brachten het materiaal in de mantel in kaart door kleine schokken van aardbevingen op andere plekken te meten.

Deze schokken planten zich dwars door de aarde voort en worden beïnvloed door de materialen die ze onderweg tegenkomen. Zo kunnen seismografen een soort dwarsdoorsnede van de aarde tekenen, waarop te zien is hoe het magma zich in de buiten- en binnenmantel beweegt.

© Peter Bull Art Studio & Ken Ikeda Madsen

Breukzone met diepe wortels

De Mid-Atlantische Rug, die de tektonische platen van Amerika en Eurazië van elkaar scheidt, is ontstaan door krachten uit het binnenste van de aarde.

Magma komt uit de diepte omhoog

Magma in de binnenmantel komt vanaf een diepte van 660 kilometer naar boven en vermengt zich met het materiaal in de buitenmantel.

Aardkorst onder druk

Door deze beweging komt de aardkorst onder druk te staan, met name op plekken waar de tektonische platen tegen elkaar liggen in de Atlantische Oceaan.

Platen uit elkaar geduwd

Het magma wordt in de breukzone naar buiten gedrukt en vormt een nieuwe korst, terwijl de tektonische platen opzij worden geduwd.

Tot verbazing van de onderzoekers bleek uit hun metingen dat het materiaal al op een diepte van 660 kilometer richting de buitenmantel en de aardkorst bewoog.

Dit is de eerste keer dat geologen een direct verband zien tussen materiaal op zo'n grote diepte en de beweging van de continentale platen.

De breukzone die de Mid-Atlantische Rug vormt, loopt dwars door IJsland, waar hij duidelijk zichtbaar is.

© Shutterstock

Deze nieuwe ontdekking is belangrijk voor onze kennis over platentektoniek, maar ook om bijvoorbeeld vulkaanuitbarstingen en aardbevingen, die het gevolg zijn van tektonische verschuivingen, te voorspellen.