Wetenschappers kunnen zieke en versleten hersencellen vervangen

Wetenschappers hebben een methode gevonden om zieke en versleten hersencellen te vervangen. Ze hopen hiermee de ziekte van Azheimer, multiple sclerose en andere aandoeningen te kunnen behandelen.

Het menselijk brein bestaat uit circa 170 miljard cellen, waarvan ongeveer de helft neuronen zijn, die signalen of hersenimpulsen uitwisselen.

Als hersencellen ziek worden of versleten raken, kunnen er neurodegeneratieve aandoeningen als MS (multiple sclerose), ALS (amyotrofe laterale sclerose), alzheimer, autisme en schizofrenie ontstaan.

Een baanbrekend Deens onderzoek toont echter aan dat het mogelijk is om de hersenen te helpen om zelf nieuwe cellen aan te maken, die zowel de zieke cellen als de cellen die oud en versleten zijn vervangen.

Het onderzoek, gepubliceerd in Nature Biotechnology is mogelijk een belangrijke stap op weg naar toekomstige behandelingen voor een breed scala aan genetische en leeftijdsgerelateerde hersenaandoeningen.

Mensencellen in muizenhersenen

Het team van de universiteit van Kopenhagen transplanteerde zogeheten progenitorcellen van mensen in muizenhersenen. Progenitorcellen zijn een soort stamcellen die kunnen uitgroeien tot verschillende celtypen.

Menselijke progenitorcellen (hCGP’s) ontwikkelen zich tot een aantal gespecialiseerde ondersoorten, waaronder astrocyten en oligodendrocyten.

Belangrijk voor signaaluitwisseling

De meerderheid van de cellen in het centrale zenuwstelsel zijn astrocyten, die neuronen beschermen, voedingsstoffen transporteren en afvalstoffen afvoeren. Oligodendrocyten maken en onderhouden de vettige myelinen, die de zenuwvezels (axonen) beschermen die impulsen of hersensignalen tussen de neuronen overbrengen.

Als astrocyten en oligodendrocyten verouderen of ziek worden, kunnen er neurodegeneratieve en neuropsychiatrische aandoeningen optreden. Daarom is het zo belangrijk dat ze nu hersteld kunnen worden.

Zieke en verouderde gliacellen vervangen

De onderzoekers wisten al van eerdere experimenten dat het mogelijk was om gezonde menselijke gliacellen (cellen die neuronen ondersteunen) bij muizen met de ziekte van Huntington gliacellen te laten vervangen. Huntington is een zeldzame maar dodelijke en erfelijke ziekte die geleidelijk neuronen in de hersenen vernietigt.

De Deense wetenschappers implanteerden gezonde menselijke progenitorcellen in muizen die stamcellen hadden gekregen van mensen met de ziekte van Huntington.

‘We transplanteerden de gezonde menselijke stamcellen in de muizen en zagen dat ze de zieke gliacellen volledig wegvaagden en vervingen,’ zegt Steven Goldman, een Amerikaanse arts en wetenschapper aan de Universiteit van Kopenhagen en een van de onderzoekers.

Ze verdrongen niet alleen de zieke cellen, maar deden hetzelfde met gezonde cellen die gewoon aan het eind van hun levensduur waren.

‘Als we in staat zijn om zieke en versleten cellen te vervangen, kunnen we mogelijk tot op zekere hoogte de normale functie herstellen bij degeneratieve aandoeningen, zoals we hebben aangetoond in onze proeven met de ziekte van Huntington,’ aldus Steven Goldman.

De onderzoekers hopen de komende jaren soortgelijke proeven op mensen uit te voeren. Als alles volgens plan verloopt, kunnen we in de toekomst zieke of versleten hersencellen bij mensen vervangen door simpelweg gezonde stamcellen toe te voegen, die kunnen uitgroeien tot de verschillende celtypen die vervangen moeten worden.