lig lighus
© Shutterstock

Wat gebeurt er met een lichaam na de begrafenis?

Hoe snel na de dood begint het lichaam te ontbinden? Welke delen van het lichaam veranderen het eerst en hoe lang duurt het voor er alleen nog botten over zijn?

Een half uur na het overlijden ontstaan de eerste zichtbare tekenen: lijkvlekken, donkerpaarse verkleuringen van de huid.

Dat komt doordat de bloedsomloop is gestopt en het bloed naar de laagst gelegen delen van het lichaam zakt, waar de bloedkleurstof, hemoglobine, in het omliggende weefsel dringt.

Spieren verstijven – en verslappen weer

Drie à vier uur na het overlijden beginnen de spieren te verstijven. De oorzaak van deze rigor mortis is dat de spieren geen energie meer krijgen. Na een paar dagen verdwijnt de stijfheid echter weer, als het ontbindingsproces inzet.

Als het lichaam begraven is, meestal ongeveer een week na het overlijden, gaat het ontbindingsproces door en wordt het lichaam van binnenuit opgegeten door bacteriën. Ze krijgen gezelschap van maden en andere larven, die zich ook tegoed doen aan het lijk.

Lichaam wordt 80 procent lichter

Tegelijk verdampt het water uit het lichaam, waardoor dit steeds meer gewicht verliest. Na twee à drie weken zijn de meeste organen en spieren verdwenen en heeft het lichaam nog maar 10-20 procent van zijn oorspronkelijke gewicht.

Na drie à vier maanden is het ontbindingsproces voltooid en is alleen het skelet nog over. Afhankelijk van de omgeving kan het honderden jaren duren voor de botten volledig vergaan.

De concentratie kalk in de grond speelt een beslissende rol voor de duur van het proces: is de grond kalkarm, dan worden de botten relatief snel afgebroken, maar in kalkrijke grond kunnen ze duizenden jaren intact blijven.

Bij goed bewaarde veenlijken, zoals de Man van Tollund, is het ontbindingsproces gestopt door het zure milieu.

© GETTY IMAGES

De afbraak van het lichaam kan worden vertraagd door de omgeving. In een zeer droge omgeving kan het lichaam natuurlijk worden gemummificeerd, en in een zeer zuur milieu kan het bewaard blijven als veenlijk.