serotonine-molecuul

Serotonine - Wat doet serotonine?

Anders dan vaak wordt gedacht, is serotonine niet alleen een gelukshormoon. De neurotransmitter heeft meerdere functies in je lichaam, houdt je stemming in balans en is mogelijk levensverlengend.

Anders dan vaak wordt gedacht, is serotonine niet alleen een gelukshormoon. De neurotransmitter heeft meerdere functies in je lichaam, houdt je stemming in balans en is mogelijk levensverlengend.

Shutterstock

Wat is serotonine?

Serotonine is een signaalstof ofwel neurotransmitter, die ook bekend is als 5-hydroxytryptamine (5-HT). Neurotransmitters zijn belangrijk voor het lichaam, want ze fungeren als een boodschapper en schakel tussen diverse functies.

Serotonine staat bekend als een van de vier gelukshormonen, die elk een andere functie hebben. Het zijn:

  • Serotonine
  • Dopamine
  • Endorfine
  • Oxytocine

Alle vier deze stoffen zijn monoaminen. Tot de monoaminen behoren ook adrenaline, noradrenaline, melatonine en normelatonine.

Wat doet serotonine?

Als neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel is serotonine betrokken bij hersenfuncties als humeur, slaap, eetlust, gedrag en angst.

Maar ruim 95 procent van de serotonine in het lichaam bevindt zich buiten het centrale zenuwstelsel.

Zo speelt serotonine ook een rol in de buik, in het enterische zenuwstelsel. Hier zorgt het voor de neurologische controle van de mobiliteit van en uitscheiding door de darmen.

Serotonine is ook betrokken bij de blaasfunctie, ademhaling, hemostase (het vermogen van bloed om te stollen), bloedvatverwijding en immuunfuncties.

Illustratie van synapsen

Serotonine is een neurotransmitter die informatie uitwisselt tussen neuronen.

© Shutterstock

Serotonine maakt je blij en verlengt je leven

Hoewel serotonine bij veel lichaamsfuncties is betrokken, zien we deze vaak vooral als gelukshormoon.

Uit diverse studies blijkt dat een laag serotonineniveau het humeur verslechtert en dat een hoger niveau in het bloed het humeur verbetert. En hoe je je voelt, heeft gevolgen voor je verdere leven.

Bij een onderzoek mochten deelnemers met een mediane leeftijd van 22 jaar een autobiografie schrijven. Het bleek dat degenen met een positieve levenshouding gemiddeld 10 jaar langer leefden dan zij die minder positief waren.

Gelukkig zijn er manieren om je serotonineniveau op te krikken.

SSRI’s kunnen serotonineniveau herstellen

Er wordt al ruim 50 jaar onderzoek gedaan naar manieren om het serotonineniveau in het lichaam te verhogen.

Voor mensen met een angststoornis, depressie of obsessieve-compulsieve stoornis bestaan diverse medicijnen, zoals selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI).

De werkzame stoffen in SSRI’s zijn onder meer fluoxetine, citalopram en paroxetine. SSRI’s herstellen het vermogen van de hersenen om serotonine op te nemen en geven de neurotransmitter dus niet zelf af.

Pillen uit een pillenpotje

Bepaalde medicijnen helpen de hersenen serotonine op te nemen bij depressie.

© Shutterstock

Natuurlijke manieren om je serotonineniveau te verhogen

Er is ook onderzoek gedaan naar manieren om het serotonineniveau te verhogen zonder medicijnen.

1. Positief denken

Een studie uit 2007 suggereert dat de interactie tussen serotonine en stemming beide kanten op kan gaan: het serotonineniveau beïnvloedt het humeur, maar als je vrolijk bent, wordt je serotonineniveau ook hoger.

Vrouw met positieve gedachten

Positief denken is een natuurlijke serotoninebron.

© Shutterstock

2. Zonlicht

We weten al lang dat lichttherapie werkt tegen depressie. En onderzoek duidt erop dat licht ook invloed heeft op serotonine.

Zo is vastgesteld dat bij mensen die in de winter sterven het serotonineniveau na hun dood vaak lager is dan bij mensen die in de zomer sterven. En uit proeven met ratten blijkt dat het serotonineniveau op het lichtste moment van de dag het hoogst is.

Een belangrijke bouwsteen van serotonine is het aminozuur tryptofaan, en uit onderzoek blijkt dat blootstelling aan sterk licht (3000 lux) de klachten van een acuut tryptofaantekort verlicht.

Jezelf blootstellen aan helder licht, bijvoorbeeld naar buiten gaan als de zon schijnt, kan dus bijdragen aan het serotonineniveau.

3. Bewegen

Onderzoek wijst uit dat cardiotraining, zoals hardlopen, een gunstig effect kan hebben op de serotonine in het lichaam.

Dit komt doordat spieractivering door beweging andere ketens van aminozuren naar de spieren leidt in plaats van naar de hersenen, waar ze gewoonlijk met de bouwsteen van serotonine, tryptofaan, concurreren om de bloed-hersenbarrière te passeren.

Zonder de concurrentie van de andere aminozuren is de kans groter dat tryptofaan de barrière passeert en serotonine vormt.

4. Eiwitten eten

Tryptofaan zit vooral in eiwitten. Daarom kunnen eiwitbronnen het serotonineniveau helpen verhogen.

Eet bijvoorbeeld:

  • Kip en kalkoen
  • Eieren
  • Zalm
  • Zaden en noten
  • Etenswaren op sojabasis (bv. tofoe)
  • Zuivel
  • Banaan, avocado, ananas, pruim, meloen en kiwi
  • Tomaat en aubergine
Bananen

Onder meer bananen, kiwi’s en zalm zijn rijk aan tryptofaan.

© Shutterstock