Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Mutatie leidt tot dikke lippen of grote neus

De code van de vorm van het gezicht is bijna gekraakt. Zo kunnen we op basis van een DNA-monster vaststellen of de betreffende persoon een dikke neus of een spitse kin heeft.

Paul Michael Hughes/ Guinness World Records

Het groefje onder je neus, het filtrum, getuigt van de puzzel die wordt gemaakt in de baarmoeder bij de vorming van het gezicht. Hier komen alle grote gelaatstrekken samen.

Dit is een extreem complex proces, dat toch zo precies is dat je neus vrijwel exact dezelfde vorm kan krijgen als die van je vader.

Pas nu beginnen wetenschappers te begrijpen hoe je genen bijdragen aan de vorm van je gezicht.

Voorheen was het alleen mogelijk om afzonderlijke genen te vergelijken met bepaalde gelaatstrekken, zoals de breedte van de mond of de afstand tussen de ogen.

Maar tegenwoordig kan het complete genoom van duizenden proefpersonen worden geanalyseerd en de informatie worden vergeleken met 3D-scans van hun gezicht.

Genen beïnvloeden de gezichtsvorm

Je gezicht wordt in de embryonale fase gevormd, en nu zijn wetenschappers er bijna helemaal achter op welke manier de genen bijvoorbeeld een grote neus veroorzaken.

Oliver Larsen

Stamcellen gaan aan de wandel

Het gen KCTD15, dat recent werd gekoppeld aan de grootte van de neus, draagt vroeg in de ontwikkeling bij aan de vorming van stamcellen in de zogeheten neurale kam. Als de foetus circa een maand oud is, verplaatsen de stamcellen zich van de rug naar de voorkant van de foetus.

Oliver Larsen

Signaalstoffen verdelen taken

Met behulp van signaalstoffen regelen de stamcellen wie welk deel van het gezicht gaat vormen. Sommige cellen vormen het voorhoofd, andere de kin. Sommige worden bot, andere kraakbeen of klierweefsel. De genen sturen de vorming en afscheiding van signaalstoffen en zo ook de gezichtsvorm.

Oliver Larsen

Genen geven de finishing touch

De cellen delen zich en de hoeveelheid celdelingen in elk gebied bepaalt de vorm van de afzonderlijke gezichtsdelen. Onderzoekers vermoeden dat het gen KCTD15 mede bepaalt hoeveel de kraakbeencellen in het neustussenschot zich delen, en daarmee hoe groot de neus wordt.

Oliver Larsen

In 2018 zette een team Amerikaanse en Belgische onderzoekers een grote stap binnen het veld.

Ze verzamelden DNA en 3D-foto’s van 2329 Europeanen en zochten naar DNA-­sequenties die waren gekoppeld aan bepaalde gelaatstrekken.

In eerste instantie vonden ze 38 sequenties die waarschijnlijk verbonden waren met een of meer trekken.

Toen ze het resultaat testten op 1719 nieuwe gezichten, brachten ze dit aantal terug tot 15 sequenties.

Zo ontdekten ze dat mensen met de DNA-base guanine op een bepaalde plek nabij het gen KCTD15 een prominentere neuspunt hebben dan mensen met de base adenine op dezelfde plek in het DNA.

In totaal waren zeven van de 15 sequenties verbonden met de vorm van de neus, en dat is een mooi resultaat.

Want omdat de vorm van de neus niet goed is af te leiden uit de schedel, is de ontdekking van groot belang in strafzaken of voor de reconstructie van oermensen.

Lees ook:

Dinosaurus

T. rex beet als een krokodil

3 minuten
Ziektes

Afblijven! Daarom zit je aan je gezicht – en zo stop je ermee

4 minuten
Evolutie

Onze geschiedenis moet herschreven worden: misschien hebben we een nieuwe voorouder

7 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg