Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Onderzoekers: Meerdere uren schermtijd per dag kan kinderhersenen belemmeren

Een nieuw onderzoek wijst uit dat jonge kinderen die dagelijks meerdere uren voor een scherm zitten, slechtere structurele verbindingen hebben in hersengebieden die bijvoorbeeld betrokken zijn bij taal.

Shutterstock

Tv, computers, tablets en telefoons. We worden omringd door schermen, en in veel huishoudens zitten ook kleine kinderen er elke dag voor.

Door die tendens vragen onderzoekers zich de laatste jaren af wat al die schermen eigenlijk doen met de ontwikkeling van kinderen – met name in de eerste levensjaren, wanneer de hersenen en de cognitieve vermogens volop in de groei zijn.

Een team Amerikaanse onderzoekers van het Cincinnati Children’s Hospital is nu een stap dichter bij een antwoord. In een onderzoek dat is gepubliceerd in het tijdschrift JAMA Pediatrics beschrijven zij namelijk een verband tussen verhoogd schermgebruik en veranderingen in de hersenen.

Scans laten slechtere hersenverbindingen zien

De onderzoekers scanden de hersenen van 47 kinderen in de leeftijd van drie tot vijf jaar met een MRI-scanner die de beweging van watermoleculen kan meten en zo een redelijk nauwkeurig beeld vormt van de structuur van het hersenweefsel. Vervolgens werden de scans vergeleken met de zogeheten ScreenQ-score van de kinderen.

ScreenQ is een scoresysteem op basis van de Amerikaanse richtlijnen voor schermtijd bij kinderen.

Als een kind een ScreenQ-score van 0 heeft, volgen de ouders en het kind alle richtlijnen tot op de letter, bijvoorbeeld geen schermen in de slaapkamer en slechts één uur schermtijd per dag.

Heeft het kind een score van 26, dan wordt geen van de regels gevolgd.

Het resultaat liet zien dat bij kinderen die het scherm veel gebruikten, de verbindingen in de witte stof in de hersenen minder goed werkten dan bij kinderen die minder dan een uur per dag voor een scherm zaten.

De witte stof bestaat uit uitlopers van zenuwcellen, axonen, die door speciale steuncellen worden bekleed met myeline. Myeline is een vet- en eiwithoudend materiaal dat een isolerende werking heeft en ervoor zorgt dat signalen snel kunnen worden overgedragen tussen zenuwcellen.

Bij de kinderen is de vorming van myeline en daarmee ook het vermogen van de zenuwcellen om signalen door te geven, aangetast.

Isolatie zorgt voor snelle signalen

Met behulp van vetrijke cellen kunnen de zenuwcellen in de hersenen snel elektrische impulsen naar elkaar sturen.

Oliver Larsen

1. Ionen stromen de zenuwcel binnen

Krijgt de zenuwcel een signaal van een naburige cel, dan stromen elektrisch geladen natriumionen de cel in via een ionkanaal. Door het hieruit voortvloeiende spanningsverschil gaan andere ionkanalen in de cel open.

Oliver Larsen

2. Schedes isoleren de cel in stukken

De uitloper van de zenuwcel is verpakt in isolerende myelineschedes, die geproduceerd worden door de steuncellen van de hersenen. Door gaten in de isolatie kunnen ionen de cel in en uit.

Oliver Larsen

3. Signaal springt naar het eindstation

Het signaal kan door de isolatie heen van station naar station springen, waardoor het al snel het eind van de zenuwcel bereikt, waar het signaalstoffen aan de buurcel afstaat.

Oliver Larsen

De slechte verbindingen werden vooral waargenomen in hersengebieden die cognitieve vaardigheden ondersteunen, zoals taal- en leesvaardigheden.

Kinderen met een hoge ScreenQ-score behaalden dan ook in meerdere cognitieve tests slechtere resultaten. Hun taalgebruik was bijvoorbeeld minder rijk en ze vonden het moeilijk om voorwerpen snel te benoemen.

We hoeven schermen niet te verbieden

Hoewel de onderzoekers een relatie hebben gevonden tussen verhoogd schermgebruik en een slechtere structurele integriteit van de hersenen, zeggen ze dat ouders de schermen niet helemaal hoeven weg te halen.

Ze benadrukken wel dat er een balans moet zijn, omdat ‘echte’ interacties en ervaringen, zoals spelen, lezen en praten, robuustere structuren creëren in het hersennetwerk dan het passieve vermaak van een scherm.

Lees ook:

Dinosaurus

T. rex beet als een krokodil

3 minuten
Ziektes

Afblijven! Daarom zit je aan je gezicht – en zo stop je ermee

4 minuten
Evolutie

Onze geschiedenis moet herschreven worden: misschien hebben we een nieuwe voorouder

7 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg