Kvinde har søvnproblemer og kan ikke sove

Nieuw onderzoek: Hersensimulator geeft slechte slapers hoop

Veel mensen hebben elke nacht opnieuw moeite om de slaap te vatten. En omdat we zo weinig weten over de processen die in de hersenen plaatsvinden als we in slaap vallen, zijn slaapproblemen lastig te behandelen. Nu hebben wetenschappers echter een slaapsimulator ontwikkeld die veelbelovende resultaten boekt.

Shutterstock

Miljoenen mensen ondervinden jaarlijks acuut en langdurig slaapgebrek.

En hoewel we al tientallen jaren de vier slaapfasen kennen, waaronder de REM-slaap, weten we nog steeds vrij weinig van de hersenactiviteit tot het moment dat we in slaap vallen – in ieder geval tot nu.

Van 4 tot 19 fasen

In een Deens-Brits onderzoek van de universiteiten van Aarhus en Oxford zijn hersenscans van 57 proefpersonen gemaakt terwijl ze in slaap vielen en sliepen.

Uit de resultaten blijkt dat het brein maar liefst 19 fasen doorloopt tussen alertheid en diepe slaap, en dat het grootste deel van die fasen plaatsvindt tijdens de zogeheten N1-fase, waarbij je langzaam in slaap valt.

Dit maakt het beeld van de slaapcyclus een stuk gedetailleerder en zorgt ervoor dat we problemen met in slaap vallen beter kunnen begrijpen.

En dat is nog niet alles.

Wetenschappers kunnen slaappatroon beïnvloeden

Op basis van de hersenscans is een computersimulator van het brein en de activiteiten rond de slaap ontwikkeld, waarbij aan het licht kwam dat het slaappatroon van de hersenen te beïnvloeden is.

De onderzoekers kunnen de hersensimulator uit een diepe slaap wekken door bepaalde plekken te stimuleren. En als de respons overeenkomt met die van echte hersenen, dan liggen nieuwe behandelmethoden van slapeloosheid in het verschiet.

Want als de onderzoekers de hersenen uit een diepe slaap kunnen wekken, kunnen ze ze theoretisch ook diep in slaap brengen, bijvoorbeeld door de plekken te stimuleren met elektrische impulsen.

Om de validiteit van de hersensimulator te testen, willen de wetenschappers nu gaan experimenteren met apen.

De slaapfasen – van sluimeren tot dromen

In de jaren 1950 ontdekten Amerikaanse wetenschappers dat de slaap verschillende fasen kent, die elkaar in een vaste volgorde afwisselen.

De slaapfasen werden aangetoond met behulp van elektro-encefalografie (EEG), waarbij via kleine elektroden de elektrische activiteit van de hersenen wordt gemeten in de vorm van hersengolven met verschillende frequenties.

  • Slaapfase N1

    Je spieren beginnen te ontspannen, je ogen bewegen langzamer en je raakt geleidelijk je bewustzijn kwijt.

    In deze fase kun je te maken krijgen met abrupte spiertrekkingen, en vaak besef je niet dat je slaapt.

    N1 vormt circa 5 procent van de totale slaap.

  • Slaapfase N2

    Fase N2 wordt ook lichte slaap genoemd. Je hartslag en lichaamstemperatuur dalen, en je spieren en ogen zijn geheel ontspannen. Je bent volledig buiten bewustzijn.

    In N2 vinden vaak sprongetjes in de hersenactiviteit plaats die mogelijk bedoeld zijn om je in slaap te houden.

    Deze fase vormt ongeveer de helft van de totale slaap.

  • Slaapfase N3

    Fase N3 wordt ook diepe slaap genoemd. Spieren en ogen zijn geheel ontspannen, en je bent moeilijk te wekken.

    In de diepe slaap herstelt het lichaam fysiek en mentaal, maar het is ook de fase waarin slaapwandelaars zich bevinden.

    N3 vormt circa een kwart van de totale slaap.

  • REM-slaap

    Tijdens de REM-slaap zijn de hersenen actief, en de toestand ervan doet in veel opzichten denken aan die van N1 of zelfs totale alertheid.

    Je ogen bewegen snel, je droomt en je bent makkelijk te wekken. Daarom kun je tijdens de REM-slaap ook midden in een droom wakker worden.

    De REM-slaap vormt ongeveer een vijfde deel van de totale slaap.

Waarom is slaap zo belangrijk?

Waarom we slapen is, net als andere vragen rond de slaap, een omstreden onderwerp onder wetenschappers. De meesten zijn het er wel over eens dat slaap bedoeld is om lichaamsfuncties te herstellen en versterken, waaronder het geheugen.

Als je slaapt, wordt belangrijke informatie overgedragen van het kortetermijn- naar het langetermijngeheugen. Dit noemen we consolidatie. De slaap schoont dus het kortetermijngeheugen op en maakt het klaar voor een nieuwe dag met indrukken.

Slaap is niet alleen gunstig voor het geheugen, maar repareert ook het weefsel en reguleert de hormonen. Tijdens het slapen worden de hormonen ghreline en leptine uitgescheiden, die helpen je eetlust in balans te houden. Daarom kan slaapgebrek leiden tot een verhoogde eetlust.

En als laatste hebben wetenschappers ontdekt dat er tijdens het slapen afvalstoffen uit de hersenen worden verwijderd.

Hersenen worden schoongespoeld tijdens het slapen

1 / 5

undefined

12345
Søvn fjerne affaldsstoffer fra hjernen

Als het donker wordt, zetten je hersenen de sluizen open en stroomt er vocht tot in alle krochten van je brein. Dit zogeheten glymfatische systeem zorgt ervoor dat je brein niet verdrinkt in zijn eigen afval.

Lees ook:

Brain areas
Intelligentie

Intelligentie zit in linker hersenhelft

0 minuten
Geheugen

Vitamine D verbetert het geheugen

2 minuten
Hersenen

Hasj helpt bij een hersenschudding

12 minuten

Log in

Fout: Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
ToonVerberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!