Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Uit een baanbrekend onderzoek blijkt dat 10 genen bepalen of je risico loopt op de ziekte schizofrenie.

10 genen zijn rechtstreeks verbonden met schizofrenie

Hallucinaties en waandenkbeelden zijn maar twee nadelen van schizofrenie. De aandoening is nu gelinkt aan 10 specifieke genen. Dankzij deze ontdekking kunnen we voorspellen of iemand een grotere kans heeft op het ontwikkelen van schizofrenie, al zijn er nog geen symptomen.

Shutterstock

Wetenschappers vermoeden al langer dat schizofrenie erfelijk is. Maar tot nu toe ontbrak het aan bewijs. Daar brengt een groot onderzoek nu verandering in.

Twee jaar lang verzamelde een onderzoeksteam van meerdere universiteiten gegevens over 24.000 mensen met schizofrenie en 97.000 mensen zonder de aandoening. De onderzoekers richtten zich op 10 genen, en daar hadden ze goede redenen voor.

Als iemand één van deze 10 genen heeft, wordt het risico om schizofrenie te ontwikkelen 4 tot wel 50 keer zo groot.

Deze baanbrekende ontdekking deden de wetenschappers door het deel van het DNA dat voor eiwitten codeert, het exoom, te bestuderen.

Uit een vergelijking van de genetische samenstelling van zieke en gezonde mensen – iedereen heeft 20.344 genen die voor eiwitten coderen – bleek dat 10 zieke genen oververtegenwoordigd waren bij personen met schizofrenie.

Schizofrene hersenen communiceren anders

Meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat de hersenen van schizofrene patiënten anders opgebouwd zijn en functioneren dan die van gezonde mensen.

Ian Ellison-Wright en Ed Bullmore van de University of Cambridge in Groot-Brittannië analyseerden in 2009 scans van 2058 schizofrene personen afkomstig van in totaal 42 onderzoeken.

Uit de studie bleek dat patiënten met schizofrenie beduidend minder zenuwbanen hadden in twee gebieden van de frontale en temporale kwab.

Deze gebieden zijn belangrijk voor de communicatie tussen de thalamus, de frontale kwab en de gyrus cinguli, en tussen de frontale, temporale en pariëtale kwab.

De oorzaken van schizofreen gedrag moeten gezocht worden in gebrekkige communicatie tussen deze hersengebieden. Hieronder illustreren we dit.

Het schizofrene brein

1 / 7
En skizofren hjerne har anderledes kommunikationsmønstre end en rask hjerne.
© McCarthy/Corbis/Polfoto & Claus Lunau

De aandoening in de toekomst

Twee van de 10 genen die in het onderzoek zijn ontdekt, heten GRIA3 en GRIN2A.

Deze genen coderen beide voor de neurotransmitter glutamaat. Maar als ze ziek zijn, ontstaat er een onbalans in de regulering van glutamaat.

Die onbalans treffen we ook aan bij mensen die onder invloed zijn van stoffen als PCP of ketamine, die een roes opwekken waarvan de symptomen op schizofrenie lijken.

Dankzij de ontdekking van GRIA3 en GRIN2A en hun rol bij de regulering van glutamaat kan er doelgericht onderzoek worden gedaan naar geneesmiddelen voor mensen met schizofrenie.

Het onderzoek heeft ook nog eens 30 genen aan het licht gebracht die personen met schizofrenie en autisme vaak gemeen hebben. Er valt dus nog heel wat te ontdekken op dit gebied.

Lees ook:

social isolation
Ziektes

Zo lijden je lichaam en geest onder sociale isolatie

4 minuten
Mens

Wetenschappers zetten alles op alles: Snel vaccin moet huiveringwekkende pandemie stoppen

18 minuten
Walvissen

Eerste walvissen zwommen ‘op zijn hondjes’

3 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg