Zie de zon ’s nachts schijnen

20 maart 2022: Door een enorme gordel van stof kan de zon nu de hemel verlichten – en dat in de nacht.

20 maart 2022: Door een enorme gordel van stof kan de zon nu de hemel verlichten – en dat in de nacht.

ESO

Over zodiakaal licht

De zon gaat momenteel nog vroeg onder, maar na zonsondergang kun je nog een paar uur van het licht genieten. Vanaf de westelijke horizon is er vaag, ‘vals’ schemerlicht te zien als een strook van licht een eindje hemelopwaarts.

Om dit te kunnen waarnemen, moet de lucht donker en onbewolkt zijn. Het fenomeen heet zodiakaal licht omdat het de zodiak volgt, ofwel de dierenriem. De dierenriem volgt op zijn beurt de ecliptica, het spoor waarin de schijf van het zonnestelsel onze nacht­hemel doorklieft.

Op dit moment strekt het zodiakaal licht zich uit van Ram bij de horizon via Stier in het midden tot Tweelingen hoog in de lucht.

Zonlicht scheert langs de aarde en valt op stofjes die het naar ons doorkaatsen. De gule pile angiver sollyset.

© Thomas Schou

Ruimtestof geeft een gloed

Zodiakaal licht is zonlicht dat weerkaatst wordt door een ijle wolk stofdeeltjes in de schijf van het zonnestelsel. Omdat het zonnestelsel bijna vlak is, zien we een smalle, lichtgevende band aan de nachthemel. Het licht is het felst in de richting van de zon, dus voor zonsopkomst in het oosten en na zonsondergang in het westen.

Weerkaatsing in de ochtend

Weerkaatsing in de avond

Het verschijnsel is in het donker te zien, maar in de winter vooral vroeg in de ochtend, wanneer de hoek tussen de ecliptica en de horizon groot is.

In de lente is het andersom, want doordat de ecliptica ’s avonds loodrecht op de horizon staat, zie je het verschijnsel het beste in het westen als het net donker is geworden.

In de zomer is de hoek tussen de ecliptica en de horizon zowel ’s ochtends als ’s avonds klein, en de lucht is dan zo licht dat het zodiakaal licht niet te zien is.

Gids voor zodiakaal licht

©

Zo ga je te werk

Waar en wanneer?

Ga een uur na zonsondergang naar buiten en kijk naar het westen. In het uur daarna kun je het zodiakaal licht vanaf de horizon tot halverwege de hemel zien stralen.

Zichtbaarheid

Observeer het licht vanaf een plek zonder lichtvervuiling. Het beste zicht heb je vanaf een hoge plek of de westkust.

Om zodiakaal licht te fotograferen heb je een groothoeklens met een korte brandpuntsafstand nodig, zoals een 14 mm-lens, waarmee je een groot blikveld hebt. Met je camera op een statief kun je je foto 10 tot 30 seconden belichten.