Zie de zon ’s nachts schijnen

STERRENGIDS: Een enorme stofgordel verlicht de hemel in maart – ná zonsondergang.

ESO

Over de nachtelijke zon

Dit verschijnsel, zodiakaal licht geheten, wordt veroorzaakt doordat stofdeeltjes het zonlicht ’s nachts naar de aarde doorkaatsen. Het weerkaatste licht is te zien als een kegelvormige lichtkolom aan de horizon.

De zon gaat momenteel nog vroeg onder, maar na zonsondergang kun je nog een paar uur van het licht genieten. Vanaf de westelijke horizon is er vaag, ‘vals’ schemerlicht te zien als een strook van licht een eindje hemelopwaarts. Om dit te kunnen waarnemen, moet de lucht donker en onbewolkt zijn.

Zonlicht scheert langs de aarde en valt op stofjes die het naar ons doorkaatsen. De gule pile angiver sollyset.

© Thomas Schou

Ruimtestof geeft een gloed

Zodiakaal licht is zonlicht dat weerkaatst wordt door een ijle wolk stofdeeltjes in de schijf van het zonnestelsel. Omdat het zonnestelsel bijna vlak is, zien we een smalle, lichtgevende band aan de nachthemel. Het licht is het felst in de richting van de zon, dus voor zonsopkomst in het oosten en na zonsondergang in het westen.

  • Weerkaatsing in de ochtend

  • Weerkaatsing in de avond

Het fenomeen heet zodiakaal licht omdat het de zodiak volgt, ofwel de dierenriem. De dierenriem volgt op zijn beurt de ecliptica, het spoor waarin de schijf van het zonnestelsel onze nachthemel doorklieft. Op dit moment strekt het zodiakaal licht zich uit van Ram bij de horizon via Stier in het midden tot Tweelingen hoog in de lucht.

Nachtelijke zon zie je het best in de lente

Het verschijnsel is in het donker te zien, maar in de winter vooral vroeg in de ochtend, wanneer de hoek tussen de ecliptica en de horizon groot is.

In de lente is het andersom, want doordat de ecliptica ’s avonds loodrecht op de horizon staat, zie je het verschijnsel het best in het westen als het net donker is geworden.

In de zomer is de hoek tussen de ecliptica en de horizon zowel ’s ochtends als ’s avonds klein, en de lucht is dan zo licht dat het zodiakaal licht überhaupt niet te zien is.

Gids voor nachtelijke zon

In de uren voor zonsopgang kun je een vage, piramidevormige gloed zien opkomen boven de westelijke horizon.

© ESO

Zo ga je te werk

  • ZICHTBAARHEID?

    Observeer het verschijnsel vanaf een donkere plek. Het best is een plek zonder al te veel vervuiling van kunstlicht, waarin het licht uit de kosmos makkelijk kan verdrinken. Je kunt ook op een hoge heuvel gaan staan met vrij uitzicht op de westelijke horizon.

    Zodiakaal licht zie je op zo’n 10 graden boven de horizon in het westen.

  • FOTOKANSEN?

    Om zodiakaal licht te fotograferen heb je een groothoeklens met een korte brandpuntsafstand nodig, zoals een 14 mm-lens, waarmee je een groot blikveld hebt. Met je camera op een statief kun je je foto 10 tot 30 seconden belichten.

Lees ook:

Zon

Kijk naar de horizon: Zon licht groen op

1 minuut
Zon

Tweelingzus van de zon bracht dinosaurussen om

1 minuut
Sollisten
Zon

10 dingen die je niet wist over de zon

7 minuten

Log in

Fout: Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
ToonVerberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!