Bekijk Mars met eigen ogen

December 2022: Mars, de aarde en de zon staan nu op één lijn, en onze rode buurplaneet is extra helder. Mis dit kosmische moment niet – lees in onze gids in welke richting je moet kijken.

Over Mars

Een van de makkelijkste hemellichamen om nu te spotten is Mars. De rode planeet behoort al tot de helderste objecten aan de nachtelijke hemel, maar nu is hij extra fel omdat de zon, de aarde en Mars op één lijn staan.

Vanwege de positie van de drie hemellichamen staat Mars op nog geen 100 miljoen kilometer afstand van de aarde, relatief dichtbij dus. Bovendien wordt Mars, gezien vanaf de aarde, volledig verlicht door de zon. Beide factoren zorgen ervoor dat Mars opvalt aan de hemel.

De diameter van Mars is maar de helft en zijn massa slechts een tiende van die van de aarde.

© USGS/JPL/NASA

Mars is makkelijk te herkennen aan zijn roodachtige gloed, die wordt veroorzaakt door het roestrode stof op het oppervlak en in de atmosfeer.

Het stof is rood omdat de bodem van Mars rijk is aan ijzeroxide, waaraan ook roest en bloed hun kleur ontlenen.

Op Mars bevat de bodem 18 procent ijzeroxide, terwijl dat voor de aarde 8 procent is.

Achter het verschijnsel: Mars is gepokt en gemazeld

Hij ziet eruit als een rode vlek aan de hemel, maar is bij nader inzien bedekt met ijskappen, vulkanen en kloven.

© NASA/ESA

De polen van de planeet zijn met 3 kilometer dikke ijskappen van waterijs bedekt, met daarop een laag bevroren kooldioxide.

© KEES VEENENBOS/SPL

Mars heeft een aantal inactieve vulkanen, waarvan de grootste, Olympus Mons, 25 kilometer hoog en 600 kilometer breed is.

© MARK GARLICK/SPL

Over Mars loopt een kloof van 3000 kilometer lang en 8 kilometer diep. Hij is waarschijnlijk door vulkanische activiteit gevormd.

Je kunt de rode kleur van Mars eenvoudig zien met het blote oog of een verrekijker, maar met een goede telescoop komt de variatie in kleur naar voren.

Zo is een groot deel van de planeet bedekt met donkere vlekken: enorme vlakten van gestolde lava – de resten van vulkanische activiteit in het verleden.

Bij de polen zijn er ook witte gebieden, die vooral uit waterijs bestaan.

Gids voor Mars

Mars stjernekort
© Jesper Grønne

WAAR EN WANNEER?

Op 8 december staat Mars om 6.00 uur heel dicht bij de maan in het westen. Om 20.00 uur staat Mars verder van de maan af – zo’n 40 graden boven de horizon in het oosten.

ZICHTBAAR?

Met het blote oog kun je de rode kleur van de planeet zien. Met een simpele verrekijker wordt de kleur duidelijker als je hem zo instelt dat Mars een grote, onscherpe cirkel vormt.

Met een telescoop kun je details op het oppervlak van Mars zien, zoals de polaire koepel van wit ijs. Gebruik een oculair met een hoge vergroting en een korte brandpuntsafstand.