sterrenstelsel, elementen, sterrenstof

Koolstof op aarde komt uit het heelal

De koolstof op aarde is afkomstig uit de interstellaire ruimte. Het zonnestelsel bevatte dus niet, zoals eerder gedacht, vanaf het begin koolstof. Dit blijkt uit nieuw onderzoek.

De koolstof op aarde is afkomstig uit de interstellaire ruimte. Het zonnestelsel bevatte dus niet, zoals eerder gedacht, vanaf het begin koolstof. Dit blijkt uit nieuw onderzoek.

Shutterstock

Dat mensen uit sterrenstof bestaan, is geen nieuwe gedachte. Wetenschappers weten al lang dat bijna alle elementen ontstaan in de kern van grote sterren.

Maar nu hebben onderzoekers van o.a. de universiteit van Michigan in de VS ontdekt dat het grootste deel van de koolstof waar wij van gemaakt zijn waarschijnlijk afkomstig is uit de lege ruimte tussen de sterren.

Koolstof werd een miljoen jaar nadat de zon ontstond onderdeel van de schijf van gas en stof die het vroege zonnestelsel vormde.

Koolstofgas wordt niet weer vast

Eerder werd gedacht dat de koolstof op aarde afkomstig was van moleculen in de nevel waaruit de zon is voortgekomen. De koolstof zou op de rotsplaneten zijn beland toen die voldoende waren afgekoeld om de koolstof te laten neerslaan.

Maar nieuw onderzoek toont aan dat dit niet kan. Het blijkt dat gasmoleculen met koolstofatomen de aarde niet hebben kunnen helpen opbouwen, want koolstof kan niet weer vast worden als het eenmaal verdampt is.

Jij komt uit het hart van een ster

oerknal, heelal
© Shutterstock

Niet ontstaan in de oerknal

De enige elementen die tijdens de oerknal ontstonden, zijn waterstof, helium en lithium. Deze drie lichtste elementen vormden het hete gas waaruit de eerste sterren voortkwamen.

rode reus, ster, antares, elementen, pulsar
© ESO/M. Kornmesser

Gemaakt in zware sterren

Sterren zetten waterstof, helium en lithium om in zwaardere elementen als koolstof. Uiteindelijk brandt elke ster op. Sommige grote sterren exploderen en verspreiden zo de elementen.

aarde, koolstof, leven, bouwstenen
© NASA

Koolstof komt in jou terecht

Koolstof uit sterren eindigt als leven op planeten als de aarde. Koolstof kan stabiele chemische verbindingen aangaan met stoffen als zuurstof, waterstof en stikstof. Zo ben jij gevormd.

Uit de lege ruimte naar de aarde

Volgens de oude theorie verdampten alle elementen toen de zon ontstond, waarna ze afkoelden, vast werden en planeten vormden. Maar dat gaat niet met koolstof.

Koolstof moet dus wel uit de interstellaire ruimte zijn gekomen.

Wetenschappers proberen er nu achter te komen hoe de aarde de perfecte hoeveelheid koolstof kreeg voor leven, zonder dat dit leidde tot een extreem broeikaseffect als op Venus of een ijzige wereld als Mars.

De verdeling van koolstof is van grote invloed op de oorsprong van het leven en kan kennis opleveren over het bestaan van aardeachtige planeten in het heelal.