Maansverduistering rood

Maansverduistering – wat is het en wanneer gebeurt het bij ons?

Bij een totale maansverduistering beweegt de maan door de schaduw van de aarde, waar hij niet zwart is, maar rood. Wat is dat voor een verschijnsel, en wanneer maken we het weer mee?

4 juli 2018 door Karine Kirkebæk

Maansverduistering

Bij een zonsverduistering wordt de aarde in het donker gehuld. Een maansverduistering is eigenlijk een mooier natuurverschijnsel om te zien. Onder de juiste omstandigheden wordt de maan bloedrood, waardoor dit fenomeen ook wel een ‘bloedmaan’ wordt genoemd.

Je hebt bij een maansverduistering niet zoals bij een zonsverduistering een beschermende bril nodig. Het licht is bij een maansverduistering namelijk zwakker dan het licht van een gewone volle maan.

Wat is een maansverduistering?

Een maansverduistering ontstaat wanneer een volle maan achter de aarde schuift en in de schaduw ervan verdwijnt. Doordat de baan van de maan rond de aarde circa 5 graden helt ten opzichte van de ecliptica (de baan van de aarde rond de zon), vindt er lang niet bij elke volle maan een maansverduistering plaats. Dat gebeurt alleen als de zon, de aarde en de maan precies op één lijn staan en de maan de ecliptica snijdt.

Maansverduistering

De zon veroorzaakt een kegelvormige schaduw achter de aarde en als de maan door deze schaduw (umbra) trekt, ontstaat er een maansverduistering.


De schaduw kan worden opgedeeld in een aantal gebieden. De bijschaduw wordt penumbra genoemd en de kernschaduw umbra. De umbra is kegelvormig en strekt zich tot een miljoen kilometer achter de aarde uit. Aangezien de maan ‘slechts’ 384.400 kilometer van de aarde ligt, kan hij in de kernschaduw belanden.

Drie soorten maansverduistering

Een maansverduistering kan drie vormen hebben: een volledige maansverduistering, een gedeeltelijke maansverduistering of een penumbrale maansverduistering.

Bloedmaan - Totale maansverduistering

Bij een volledige maansverduistering bevindt de maan zich in de kegelvormige kernschaduw van de aarde, de umbra. Hier komt geen zonlicht. Bij dit type maansverduistering ontstaat het verschijnsel ‘bloedmaan’.

De maan straalt zelf geen licht uit – net zo min als de aarde. Het lijkt daarom misschien vreemd dat de maan juist in de umbra, waar geen zonlicht is, rood wordt. Dat komt echter doordat de atmosfeer van de aarde het licht afbuigt, zodat alleen het rode en oranje licht met lange golflengten de atmosfeer kunnen passeren en kunnen doordringen in de umbra.

Blauw licht met een korte golflengte wordt door luchtmoleculen en luchtdeeltjes verspreid en bereikt de maan niet. Wanneer het rode licht op de aarde valt, wordt het weerkaatst en krijgt de maan een rode gloed. Als de aarde geen atmosfeer had, zou de maan tijdens de verduistering helemaal donker worden.

Bloedmaan: De volgende totale maansverduistering is te zien op 27 juli 2018.  

Maansverduistering

Bij een volledige maansverduistering wordt de maan bloedrood, doordat alleen het rode licht met een lange golflengte doordringt in de atmosfeer. 

© Creative Commons/Tomruen


Gedeeltelijke maansverduistering

Een gedeeltelijke maansverduistering ontstaat als slechts een deel van de maan door de umbra gaat. Het lijkt dan alsof het deel dat zich in de umbra bevindt, weg is – alsof iemand een hapje uit de maan heeft genomen.

Maansverduistering

De maan trekt de kernschaduw in en wordt daardoor gedeeltelijk verduisterd. 

© Creative Commons/JJ Harrison


Penumbrale maansverduistering

Bij een penumbrale maansverduistering komt de maan alleen in de bijschaduw of penumbra. Bij dit type verduistering ziet de maan er donkerder uit dan normaal.

Een volledige maansverduistering omvat dus altijd een gedeeltelijke maansverduistering. Want de weg naar de umbra leidt altijd door de penumbra.

Hoe lang duurt een maansverduistering?

Een maansverduistering duurt veel langer dan een zonsverduistering. Een volledige zonsverduistering duurt maar een paar minuten, terwijl een maansverduistering uren duurt. 

Wanneer is de volgende maansverduistering?

Een maansverduistering is net als een zonsverduistering een zeldzaam verschijnsel. Maar het duurt niet lang meer voordat de volgende maansverduistering komt en we weer een gedeeltelijke of totale maansverduistering kunnen zien.

  • 27 juli 2018 – volledige maansverduistering

  • 21 januari 2019 – volledige maansverduistering

  • 16 juli 2019 – gedeeltelijke maansverduistering

GA OP ONTDEKKING IN HET HEELAL met een abonnement op Wetenschap in Beeld.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: