Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Een totale maansverduistering veroorzaakt een bloedmaan.

Maansverduistering – wat is het en wanneer gebeurt het bij ons?

Er zijn drie soorten maansverduisteringen, en op 19 november 2021 kunnen we in Nederland en België een gedeeltelijke maansverduistering meemaken. Wat is dat voor verschijnsel, en wanneer krijgen we de andere soorten maansverduisteringen te zien?

Maansverduistering

Bij een zonsverduistering wordt de aarde in het donker gehuld. Een maansverduistering is eigenlijk een mooier natuurverschijnsel om te zien.

Onder de juiste omstandigheden wordt de maan bloedrood, waardoor dit fenomeen ook wel een ‘bloedmaan’ wordt genoemd.

Je hebt bij een maansverduistering niet zoals bij een zonsverduistering een beschermende bril nodig.

Het licht is bij een maansverduistering namelijk zwakker dan het licht van een gewone volle maan.

Wat is een maansverduistering?

Een maansverduistering ontstaat wanneer een volle maan achter de aarde schuift en in de schaduw ervan verdwijnt.

Doordat de baan van de maan rond de aarde circa 5 graden helt ten opzichte van de ecliptica (de baan van de aarde rond de zon), vindt er lang niet bij elke volle maan een maansverduistering plaats.

Dat gebeurt alleen als de zon, de aarde en de maan precies op één lijn staan en de maan de ecliptica snijdt.

Maansverduistering

De zon vormt een kegelvormige schaduw achter de aarde, en als de maan door die schaduw – de umbra – beweegt, ontstaat er een maansverduistering.

© Lasse Alexander Lund-Andersen

De schaduw kan worden opgedeeld in een aantal gebieden. De bijschaduw wordt penumbra genoemd en de kernschaduw umbra. De umbra is kegelvormig en strekt zich tot een miljoen kilometer achter de aarde uit. Aangezien de maan ‘slechts’ 384.400 kilometer van de aarde ligt, kan hij in de kernschaduw belanden.

Drie soorten maansverduistering

Een maansverduistering kan drie vormen hebben: een volledige maansverduistering, een gedeeltelijke maansverduistering of een penumbrale maansverduistering.

Hieronder kun je meer lezen over de verschillende typen maansverduistering.

Bloedmaan - Totale maansverduistering

Bij een volledige maansverduistering bevindt de maan zich in de kegelvormige kernschaduw van de aarde, de umbra. Hier komt geen zonlicht. Bij dit type maansverduistering ontstaat het verschijnsel ‘bloedmaan’.

De maan straalt zelf geen licht uit – net zo min als de aarde. Het lijkt daarom misschien vreemd dat de maan juist in de umbra, waar geen zonlicht is, rood wordt.

Dat komt echter doordat de atmosfeer van de aarde het licht afbuigt, zodat alleen het rode en oranje licht met lange golflengten de atmosfeer kunnen passeren en kunnen doordringen in de umbra.

Blauw licht met een korte golflengte wordt door luchtmoleculen en luchtdeeltjes verspreid en bereikt de maan niet. Wanneer het rode licht op de aarde valt, wordt het weerkaatst en krijgt de maan een rode gloed.

Als de aarde geen atmosfeer had, zou de maan tijdens de verduistering helemaal donker worden.

Bloedmaan: De volgende totale maansverduistering is te zien op 16 mei 2022.

Bekijk de video: NASA legt een totale maansverduistering vast

Op 31 januari 2018 trok de maan achter de aarde langs en kwam hij in de schaduw van onze planeet. Dat leidde tot een totale maansverduistering, waarbij de maan rood kleurde. Dit astronomische verschijnsel werd vastgelegd door NASA, en in de video zie je een compilatie van opnamen uit die nacht.

Gedeeltelijke maansverduistering

Een gedeeltelijke maansverduistering ontstaat als slechts een deel van de maan door de umbra gaat. Het lijkt dan alsof het deel dat zich in de umbra bevindt, weg is – alsof iemand een hapje uit de maan heeft genomen.

De volgende gedeeltelijke maansverduistering is te zien op 19 november 2021.

Maansverduistering

De maan trekt de kernschaduw in en wordt daardoor gedeeltelijk verduisterd.

© Creative Commons/JJ Harrison

Penumbrale maansverduistering

Bij een penumbrale maansverduistering komt de maan alleen in de bijschaduw of penumbra. Bij dit type verduistering ziet de maan er donkerder uit dan normaal.

Een volledige maansverduistering omvat dus altijd een gedeeltelijke maansverduistering. Want de weg naar de umbra leidt altijd door de penumbra.

De volgende penumbrale maansverduistering vindt plaats op 5 mei 2023

Hoe lang duurt een maansverduistering?

Een maansverduistering duurt veel langer dan een zonsverduistering. Een volledige zonsverduistering duurt maar een paar minuten, terwijl een maansverduistering uren duurt.

Wanneer is de volgende maansverduistering?

Een maansverduistering is net als een zonsverduistering een zeldzaam verschijnsel. Maar het duurt niet lang meer voordat de volgende maansverduistering komt en we weer een gedeeltelijke of totale maansverduistering kunnen zien.

  • 5 juli 2020 - Penumbrale maansverduistering Hier zie je wanneer precies.
  • 19 november 2021 - Gedeeltelijke maansverduistering
  • 16 mei 2022 - Totale maansverduistering
  • 5 mei 2023 - Penumbrale maansverduistering
  • 28 oktober 2023 - Gedeeltelijke maansverduistering
  • 25 maart 2024 - Penumbrale maansverduistering
  • 18 september 2024 - Gedeeltelijke maansverduistering
  • 14 maart 2025 - Totale maansverduistering
  • 7 september 2025 - Totale maansverduistering

Lees ook:

vollemaan
De maan

VOLLEMAAN – Maan verlicht de nachtelijke hemel

4 minuten
Maanoppervlak en aarde gezien vanuit Apollo 11, 1969
De maan

THEMA: Mens herovert de maan

0 minuten
De maan

30 juni: Bekijk de blauwe lavavlakte van de maan van heel dichtbij

3 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg