Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

vollemaan

Vollemaan 2021 – Wanneer is het vollemaan?

Op 20 oktober 2021 staat de hele verlichte kant van de maan naar de aarde, waardoor we hier een vollemaan te zien krijgen.

Shutterstock

Vollemaan

De maan kent vier fasen, die bepaald worden door zijn stand ten opzichte van de zon en de aarde. Vollemaan is een van de maanfasen. Bij vollemaan staat de aarde tussen de maan en de zon, waardoor de gehele lichte kant naar ons gericht is.

Behalve tijdens een maansverduistering wordt de maan altijd in meer of mindere mate door de zon verlicht. Bij vollemaan is het licht het duidelijkst, en bij nieuwemaan is het op zijn zwakst.

Vollemaan, afnemende maan en nieuwe maan

De stand van de maan ten opzichte van de zon en de aarde bepaalt wanneer we de maan vanaf de aarde kunnen zien. Als de aarde tussen de zon en de maan staat, is het vollemaan, en als de maan het dichtst bij de zon staat, is het nieuwe maan. De maanfasen daartussen worden afnemende of wassende maan genoemd, afhankelijk van of de maan richting vol of nieuw gaat.

© Lasse Alexander Lund-Andersen

Wanneer is het vollemaan?

Vollemaan is geen zeldzaam verschijnsel, en we kunnen het dan ook regelmatig zien vanaf de aarde.

De maan doet er 29,53059 dagen over om zijn vier fasen te doorlopen. Dat betekent dat het ten minste één keer per maand vollemaan is.

De volgende vollemaan doet zich voor op 20 oktober 2021.

Als we twee vollemanen hebben in een maand, zoals in oktober 2020 het geval was, spreken we van Blue Moon of ‘blauwe maan’. Het verschijnsel komt ongeveer om de 2,5 jaar voor.

De bijzondere dubbele vollemaan is echter niet blauw. De maan kan wel een blauwig schijnsel hebben, bijvoorbeeld na een vulkaanuitbarsting of bosbranden, als er as in de atmosfeer zit die het rode licht van de zon verstrooit.

Vollemaankalender 2020-2021

Hieronder kun je zien wanneer het de komende tijd vollemaan is bij ons:

  • 20 oktober - 16.56 uur
  • 19 november - 9.57 uur (penumbrale maansverduistering en micromaan)
  • 19 december - 5.35 uur (micromaan)

Supermanen en micromanen

Er waren twee supermanen in 2021, op 27 april en 26 mei. Meer supermanen krijgen we niet in 2021.

Een supermaan ontstaat als het vollemaan is op het moment dat de maan het dichtst bij de aarde staat in zijn baan. Bij een supermaan lijkt de vollemaan groter dan anders.

Het tegenovergestelde van een supermaan is een micromaan. Dan is het vollemaan op het moment dat de maan het verst van de aarde af staat in zijn baan. Je kunt een micromaan zien op 19 november 2021 en 19 december 2021.

Op 19 november 2021 is er ook een penumbrale maansverduistering, waarbij de maan donkerder lijkt dan anders.

Vanaf de aarde gezien is een supermaan ongeveer 14 procent groter dan een micromaan, terwijl het verschil in lichtsterkte wel 30 procent is.

Gek op vallende sterren? Gebruik dan onze vallendesterrenkalender 2020 om op de hoogte te blijven van de meteorenzwermen van dit jaar.

Wat zijn een aardbeienmaan en een oogstmaan?

Roodachtige vollemaan kondigt zomer en herfst aan

Als we de zomerzonnewende naderen, heeft de vollemaan soms een oranjerood schijnsel.

Dit verschijnsel wordt aardbeimaan genoemd, en de oranje kleur ontstaat doordat het maanlicht in deze tijd door een relatief dikke laag atmosfeer heen moet voordat het het aardoppervlak bereikt.

Het blauwe licht wordt onderweg verstrooid, waardoor het vooral het rode licht is dat op ons oog valt.

Dezelfde roodachtige gloed is waarneembaar rond de herfstequinox. Dan spreken we echter van oogstmaan in plaats van aardbeimaan.

vollemaan - aardbeimaan

De naam ‘aardbeimaan’ zou afkomstig zijn van de stam Algonquin in Noord-Amerika, die rond vollemaan aardbeien oogstte. Deze aanduiding heeft zich over de wereld verspreid.

© Shutterstock

Kan vollemaan je slaap beïnvloeden?

We hebben al lang een donkerbruin vermoeden dat vollemaan en de maanfasen onze slaap beïnvloeden. Het meeste onderzoek op dit gebied wil daar echter niet aan.

In 2015 bleek uit een Zwitsers onderzoek onder 2000 proefpersonen niet dat de vollemaan leidt tot minder of slechter slapen in vergelijking met andere maanfasen.

Nu wijst een experiment van de universiteit van Washington in de VS echter in de tegenovergestelde richting.

98 mensen in drie groepen van een inheems volk in de Argentijnse provincie Formosa namen deel aan het experiment, waarbij meters rond hun pols hun slaap- en waaktijd registreerden.

Elektrisch licht vermindert invloed

De groepen proefpersonen werden gekozen vanwege de wisselende mate van elektrisch licht: de eerste groep had helemaal geen kunstlicht, de tweede wel maar slechts beperkt en de derde altijd.

Zo bleek dat de groep zonder kunstlicht het meest werd beïnvloed door de maanfasen. Dat is logisch, want het maanlicht is het sterkst met vollemaan, dus het is normaal om dan later naar bed te gaan.

Deze groep sliep tot 58 minuten korter in de nachten tot vollemaan. Voor de andere twee groepen was de invloed van de maan minder, maar nog steeds duidelijk.

De onderzoekers herhaalden het experiment met 464 studenten in de stad Seattle, waar het maanlicht wegvalt bij kunstlicht, maar ook hier vonden ze volgens hetzelfde patroon duidelijke fluctuaties in de nachtrust.

Lees ook:

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg