Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Alienjager gaat met pensioen

De Spitzertelescoop van NASA gaat met pensioen. Na 16 jaar trouwe dienst heeft de telescoop zijn oorspronkelijke missie geheel voltooid: unieke infraroodbeelden van het heelal maken en ons de kans geven delen van de ruimte te zien die voor andere optische telescopen verborgen bleven.

NASA/JPL

Het hart van de Melkweg, het sterrenstelsel Messier 106, de interstellaire Orionnevel en de breedste ring van de planeet Saturnus.

De catalogus met fascinerende ruimtefoto’s van de Spitzertelescoop is ellenlang. Maar nu wordt hij dichtgeslagen. Op 30 januari 2020 gaat de Spitzer met pensioen.

NASA heeft al een tijdje communicatieproblemen met de telescoop en besloot daarom te stoppen met de Spitzer.

De telescoop was onderdeel van het ruimteprogramma Great Observatories, samen met drie andere supertelescopen: de ruimtetelescoop Hubble, de gammatelescoop Compton en de röntgentelescoop Chandra.

Telescoop keek rechtstreeks naar planeten

De nu bejaarde telescoop was de laatste binnen het programma die werd gelanceerd. Spitzer bevond zich het kortst in de ruimte, maar zijn onvermoeibare zoektocht naar leven op andere planeten was intens – en vruchtbaar.

De telescoop was namelijk de eerste die exoplaneten rechtstreeks bestudeerde. Toen de Spitzer in 2005 het infrarode licht van de exoplaneet HD 209458 b ofwel Osiris zag, werd er een nieuw tijdperk ingeluid.

Necrologie van een meesterfotograaf

De lens van de Spitzer was niet alleen maar op vreemde planeten gericht.

De telescoop werd namelijk in de eerste plaats ontworpen om infrarood licht uit het heelal op te vangen.

Daardoor kon de Spitzer door kolossale nevels van gas en stof heen plekken zien waar nieuwe sterren en planetenstelsels vorm kregen, waar sterrenstelsels op elkaar botsten en waar zwarte gaten ontstonden.

De Spitzertelescoop liet het heelal op zijn mooist zijn. Kijk maar:

Kosmische nevel

Vier pasgeboren sterren op 1500 lichtjaar afstand creëren chaos in de Orionnevel. Dat is het felle gele licht in het midden van de foto. De groene kleur duidt op waterstof en zwavel en het rood en oranje op koolstofrijke moleculen.

NASA

Vier armen

Het sterrenstelsel M106 staat 23 miljoen lichtjaar bij ons vandaan. Het is vooral bekend om zijn twee extra ‘armen’, die onze Melkweg niet heeft.

X-ray: NASA/CXC/Caltech/P.Ogle et al; Optical: NASA/STScI; IR: NASA/JPL-Caltech; Radio: NSF/NRAO/VLA

Het hart

Het hart van de Melkweg is vaak in wolken stof en gas gehuld. Maar met deze foto is de Spitzer erin geslaagd door die nevel heen te dringen en een gordel van fonkelende sterren diep in het sterrenstelsel te onthullen.

NASA, JPL-Caltech, Susan Stolovy (SSC/Caltech) et al.

Supernova

De resten van een supernova worden het heelal in geslingerd en het sterrenstof gaat nieuwe chemische processen aan. De foto is samengesteld op basis van beelden van meerdere telescopen, waaronder de Spitzer.

NASA, ESA, NRAO/AUI/NSF and G. Dubner (University of Buenos Aires)

Kannibalistische stelsels

Deze twee sterrenstelsels – de grote en de kleine roze vlek – heten NGC 3226 en NGC 3227. Ze hebben een derde stelsel gekannibaliseerd, dat nu bijna is verdwenen. De ontdekking laat de evolutie van sterrenstelsels zien, aldus NASA.

NASA/CFHT/NRAO/JPL-Caltech/Duc/Cuillandre

Lees ook:

Sterren

Half augustus: Hart van de Melkweg verlicht de nachtlucht

2 minuten
Telescopen

Enorme telescoop speurt naar leven in nieuw zonnestelsel

1 minuut
Telescopen

China stort zich in de jacht op zwarte gaten

1 minuut

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg