Alienjager gaat met pensioen

De Spitzertelescoop van NASA gaat met pensioen. Na 16 jaar trouwe dienst heeft de telescoop zijn oorspronkelijke missie geheel voltooid: unieke infraroodbeelden van het heelal maken en ons de kans geven delen van de ruimte te zien die voor andere optische telescopen verborgen bleven.

De Spitzertelescoop van NASA gaat met pensioen. Na 16 jaar trouwe dienst heeft de telescoop zijn oorspronkelijke missie geheel voltooid: unieke infraroodbeelden van het heelal maken en ons de kans geven delen van de ruimte te zien die voor andere optische telescopen verborgen bleven.

NASA/JPL

Het hart van de Melkweg, het sterrenstelsel Messier 106, de interstellaire Orionnevel en de breedste ring van de planeet Saturnus.

De catalogus met fascinerende ruimtefoto’s van de Spitzertelescoop is ellenlang. Maar nu wordt hij dichtgeslagen. Op 30 januari 2020 gaat de Spitzer met pensioen.

NASA heeft al een tijdje communicatieproblemen met de telescoop en besloot daarom te stoppen met de Spitzer.

De telescoop was onderdeel van het ruimteprogramma Great Observatories, samen met drie andere supertelescopen: de ruimtetelescoop Hubble, de gammatelescoop Compton en de röntgentelescoop Chandra.

Telescoop keek rechtstreeks naar planeten

De nu bejaarde telescoop was de laatste binnen het programma die werd gelanceerd. Spitzer bevond zich het kortst in de ruimte, maar zijn onvermoeibare zoektocht naar leven op andere planeten was intens – en vruchtbaar.

De telescoop was namelijk de eerste die exoplaneten rechtstreeks bestudeerde. Toen de Spitzer in 2005 het infrarode licht van de exoplaneet HD 209458 b ofwel Osiris zag, werd er een nieuw tijdperk ingeluid.

© NASA/JPL-Caltech/Harvard-Smithsonian CfA

Weerbericht van exoplaneet

In 2009 bracht Spitzer het eerste heatmap-weerbericht van een exoplaneet. De kleuren laten de temperatuurverschillen zien op de gasplaneet HD 1899733b. En hoewel het weerbericht 1800 °C en een windkracht van 8690 km/h voorspelde – en de kans op leven op de planeet dus miniem is – was dit het begin van een beter begrip van het weer op exoplaneten.

© NASA/JPL-Caltech

Aardeachtige planeten

Toen de Spitzer in 2018 vijf van de in totaal zeven planeten ter grootte van de aarde ontdekte die om de ster Trappist-1 draaien, was NASA door het dolle heen. Drie planeten bevinden zich in de zogeheten bewoonbare zone, waar de temperatuur vloeibaar water – en dus leven – aan het oppervlak mogelijk maakt.

© NASA/JPL-Caltech

Een planeet hier ver, ver vandaan

In 2017 vond de Spitzer een van de verste exoplaneten die we kennen. Zijn naam is ook nogal out there: OGLE-2014-BLG-0124L. De planeet bevindt zich op 12.752 lichtjaar afstand en heeft ruwweg dezelfde massa als de aarde. Ook staat hij ongeveer even ver van zijn ster als de aarde van de zon.

Necrologie van een meesterfotograaf

De lens van de Spitzer was niet alleen maar op vreemde planeten gericht.

De telescoop werd namelijk in de eerste plaats ontworpen om infrarood licht uit het heelal op te vangen.

Daardoor kon de Spitzer door kolossale nevels van gas en stof heen plekken zien waar nieuwe sterren en planetenstelsels vorm kregen, waar sterrenstelsels op elkaar botsten en waar zwarte gaten ontstonden.

De Spitzertelescoop liet het heelal op zijn mooist zijn. Kijk maar: