Tweelingzusje van de Melkweg troont hoog aan de hemel

30 april 2022: Op dit moment is er een getrouwe kopie van ons eigen sterrenstelsel te zien aan de hemel. Dus pak je telescoop en geniet van dit spectaculaire schouwspel.

30 april 2022: Op dit moment is er een getrouwe kopie van ons eigen sterrenstelsel te zien aan de hemel. Dus pak je telescoop en geniet van dit spectaculaire schouwspel.

NASA/ESA/Hubble Heritage

Over Messier 81

Het sterrenstelsel Messier 81 lijkt sprekend op dat van ons.

Net als onze Melkweg is Messier 81 een spiraalstelsel met miljarden sterren en een diameter van rond de 100.000 lichtjaar.

Gigantische roterende wolken van sterren, stof en gas botsen op elkaar en vormen spiraalvormige sterrenstelsels.

© Lotte Fredslund & Shutterstock

Ruimtestof klontert samen

In het prille heelal trokken wolken van gas, stof en sterren elkaar aan en ontstonden grote klompen.

© Lotte Fredslund & Shutterstock

Klompen gaan draaien

Vanwege de onderlinge aantrekkingskracht tussen de wolken ontstond er een roterende beweging om het centrum van de klomp.

© Lotte Fredslund & Shutterstock

Klomp wordt samengeperst

De klomp draaide snel om zijn eigen as – circa één omwenteling per miljard jaar – en werd daardoor samengedrukt tot een platte schijf.

© Lotte Fredslund & Shutterstock

Botsing levert spiraalvormige banden op

Door botsingen met andere sterrenstelsels werd er aan de sterren en gaswolken van de schijf getrokken, zodat ze lange, spiraalvormige banden vormden.

Messier 81 is het grootste sterrenstelsel in de zogeheten M81-groep.

Het stelsel is vanaf de aarde duidelijker te zien dan enig ander sterrenstelsel buiten onze eigen Lokale Groep.

Messier 81 neemt aan de nachtelijke hemel bijna evenveel plek in als de maan, maar zijn licht is zo zwak dat je het alleen met een verrekijker kunt zien.

De spiraalarmen van Messier 81 zijn goed te zien met een telescoop, maar het stelsel zelf kun je ook ontwaren met een gewone verrekijker. Je vindt het vlak bij het zenit, het punt recht boven je, en iets ten westen van de Steelpan.

© NASA

Gids voor Messier 81

Stjernehimlen 6 M-81
©

ZO GA JE TE WERK

WAAR EN WANNEER?

De periode rond nieuwemaan op 30 april is ideaal om Messier 81 te observeren. Het maanlicht is dan zwak en het stelsel staat tegelijkertijd zeer hoog aan de hemel.

Rond middernacht bevindt het stelsel zich op circa 70 graden in het noordwesten. Linksboven van Messier 81 vind je de Steelpan.

ZICHTBAARHEID

Door een telescoop van ten minste 6 inch kun je de felle stelselkern goed zien. Met een nog grotere telescoop komt de zwakkere spiraalstructuur tevoorschijn.