Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Duizenden stelsels duiken op

STERRENGIDS: Op het eerste gezicht lijkt het gewoon een groep sterren, maar het zijn zo’n 2000 sterrenstelsels. In februari is de Virgocluster, een van de dichtstbijzijnde clusters in het heelal, zichtbaar aan de nachthemel – al is hij toch nog ruim 65 miljoen lichtjaar van de aarde verwijderd.

Shutterstock

OVER DE VIRGOCLUSTER

Het sterrenbeeld Maagd staat eind februari hoog aan de hemel, en in het donker kun je daardoor een eindeloze reeks sterrenstelsels zien.

In het sterrenbeeld gaat de Virgocluster schuil met zijn circa 2000 sterrenstelsels. Met het blote oog is de cluster niet te zien, maar als het meezit zie je de stelsels met een verrekijker of, nog beter, met een kleine telescoop.

Op het eerste gezicht lijken het misschien gewoon zwakke sterren, maar met een telescoop zie je dat er ronde, elliptische en onregelmatige vormen zijn.

Het licht dat je ziet komt van miljarden sterren.

De Melkweg en de Virgocluster bevinden zich allebei in de supercluster Laniakea.

© MARK GARLICK/SCIENCE PHOTO LIBRARY

Dat ze zo zwak lijken, komt doordat je naar heel verre sterren in andere sterrenstelsels kijkt in plaats van naar de heldere sterren van de Melkweg die je gewend bent.

Je ziet een aantal van de meest lichtsterke sterrenstelsels van de Virgocluster, zoals Messier 86 en 87, rechts boven Maagd – tussen de twee ‘armen’, die het hoofd en de ene hand van de mythologische maagd vormen.

De Virgocluster zelf bevindt zich op ongeveer 65 miljoen lichtjaar afstand.

Achter het verschijnsel: Cluster telt duizenden stelsels

1 / 3
123

De Melkweg valt onder de Lokale Groep, die samen met de Virgocluster en de Fornaxclustertot een supercluster behoort.

© Claus Lunau/Shutterstock

Melkweg huist in enorme supercluster

De Virgocluster vormt slechts een klein deel van een nog grotere cluster: de Virgosupercluster. De Melkweg en ons eigen cluster, de Lokale Groep, zijn ook onderdeel van deze reus.

De supercluster is een grote verzameling clusters, die 110 miljoen lichtjaar groot is en minstens 100 clusters als de Virgocluster bevat. Het is slechts een van de circa 10 miljoen superclusters in het zichtbare deel van het heelal.

De Virgosupercluster is zelf weer onderdeel van de veel grotere supercluster Laniakea, waaronder zo’n 100.000 sterrenstelsels vallen.

Laniakea, die pas in 2014 werd ontdekt, wordt bij elkaar gehouden door de Grote Aantrekker – een onbekend object met ruim 10.000 keer de massa van de Melkweg.

ZO VIND JE DE VIRGOCLUSTER

De Virgocluster is een cluster in het sterrenbeeld Maagd (op de foto).

© Shutterstock

Zo doe je dat

  • Waar en wanneer?

    In de nachten rond nieuwe maan op 23 februari kun je de Virgocluster zien. Om 22.00 uur vind je hem op 40 graden boven de zuidoostelijke horizon – net boven het sterrenbeeld Maagd.

  • Zichtbaarheid?

    Met een verrekijker of een kleine telescoop kun je de meest lichte sterrenstelsels al zien. En met een krachtiger telescoop kun je zelfs de stelsels zien die zwakker licht geven.

  • Fotokans?

    Om foto’s te maken zet je een camera met een telelens van 200 mm op je telescoop. Gebruik de motorsturing en fotografeer de sterrenstelsels met een sluitertijd van 10 tot 30 seconden.

Lees ook:

Sterrenstelsels

Melkweg ontstond uit chaos

10 minuten
Sterrenstelsels

Heel november: Het Andromedastelsel komt op bezoek

2 minuten
De Melkweg
Sterrenstelsels

Zo veel weegt de Melkweg

5 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg