Duizenden stelsels duiken op

Op het eerste gezicht lijkt het gewoon een groep sterren, maar het zijn zo’n 2000 sterrenstelsels. In februari is de Virgocluster, een van de dichtstbijzijnde clusters in het heelal, zichtbaar aan de nachthemel – al is hij toch nog ruim 65 miljoen lichtjaar van de aarde verwijderd.

Op het eerste gezicht lijkt het gewoon een groep sterren, maar het zijn zo’n 2000 sterrenstelsels. In februari is de Virgocluster, een van de dichtstbijzijnde clusters in het heelal, zichtbaar aan de nachthemel – al is hij toch nog ruim 65 miljoen lichtjaar van de aarde verwijderd.

Shutterstock

OVER DE VIRGOCLUSTER

Het sterrenbeeld Maagd staat eind februari hoog aan de hemel, en in het donker kun je daardoor een eindeloze reeks sterrenstelsels zien. In het sterrenbeeld gaat de Virgocluster schuil met zijn circa 2000 sterrenstelsels.

Met het blote oog is de cluster niet te zien, maar als het meezit zie je de stelsels met een verrekijker of, nog beter, met een kleine telescoop.

Op het eerste gezicht lijken het misschien gewoon zwakke sterren, maar met een telescoop zie je dat er ronde, elliptische en onregelmatige vormen zijn.

Het licht dat je ziet komt van miljarden sterren.

De Melkweg en de Virgocluster bevinden zich allebei in de supercluster Laniakea.

© MARK GARLICK/SCIENCE PHOTO LIBRARY

Dat ze zo zwak lijken, komt doordat je naar heel verre sterren in andere sterrenstelsels kijkt in plaats van naar de heldere sterren van de Melkweg die je gewend bent.

Je ziet een aantal van de meest lichtsterke sterrenstelsels van de Virgocluster, zoals Messier 86 en 87, rechts boven Maagd – tussen de twee ‘armen’, die het hoofd en de ene hand van de mythologische maagd vormen.

De Virgocluster zelf bevindt zich op ongeveer 65 miljoen lichtjaar afstand.

Achter het verschijnsel: Cluster telt duizenden stelsels

/ 3

De Fornaxcluster

De Fornaxcluster is de op een na grootste in de supercluster en telt 58 sterrenstelsels.

1

De Lokale Groep

De Lokale Groep is de groep waar ook de Melkweg onder valt.

2

De Virgocluster

De Virgocluster telt bijna 2000 stelsels en is 65 miljoen lichtjaar van de aarde vandaan.

3
© Claus Lunau/Shutterstock

Melkweg huist in enorme supercluster

De Virgocluster vormt slechts een klein deel van een nog grotere cluster: de Virgosupercluster. De Melkweg en ons eigen cluster, de Lokale Groep, zijn ook onderdeel van deze reus.

De supercluster is een grote verzameling clusters, die 110 miljoen lichtjaar groot is en minstens 100 clusters als de Virgocluster bevat. Het is slechts een van de circa 10 miljoen superclusters in het zichtbare deel van het heelal.

De Virgosupercluster is zelf weer onderdeel van de veel grotere supercluster Laniakea, waaronder zo’n 100.000 sterrenstelsels vallen.

Laniakea, die pas in 2014 werd ontdekt, wordt bij elkaar gehouden door de Grote Aantrekker – een onbekend object met ruim 10.000 keer de massa van de Melkweg.

ZO VIND JE DE VIRGOCLUSTER

De Virgocluster is een cluster in het sterrenbeeld Maagd (op de foto).

© Shutterstock

Zo doe je dat

Waar en wanneer?

In de nachten rond nieuwemaan op 12 april kun je de Virgocluster zien: om 23.00 uur op 40 graden boven de horizon op het zuidoosten – net boven het sterrenbeeld Maagd.

Zichtbaarheid?

Met een verrekijker of een kleine telescoop kun je meerdere van de meest lichtsterke stelsels observeren. En met een krachtige telescoop zie je ook de zwakkere sterrenstelsels.

Fotokans?

Om foto’s te maken zet je je camera met een 200 mm-tele­lens op je telescoop. Gebruik de motorbesturing en fotografeer de stelsels met een sluitertijd van 10 tot 30 seconden.