Jesper Grønne, HvadiHimlen.dk
Stjernehimlen 6 Farverig Måne

Kleurrijke maan toont zijn verleden

Vind je de maan er grauw en saai uitzien? Dan kijk je niet goed genoeg. De maan herbergt een scala aan kleuren, die zijn dramatische verleden verraden.

Als je goed naar de maan kijkt, zie je vage kleuren: een beetje blauw of rood in de donkere vlekken en geel op de rest van het hemellichaam. De kleuren weerspiegelen de kindertijd van de maan, 4,5 miljard jaar geleden.

Toen was de bodem een zee van lava, waarbij lichtere mineralen als veldspaat bovenin terechtkwamen, terwijl zwaardere mineralen als ijzer en pyroxeen dieper wegzakten. De lichte gesteenten zijn van binnen heel licht van kleur, en aan het oppervlak gelig.

Op enkele plaatsen schijnt de lichte kleur door waar meteoren gaten in de rotsen hebben geslagen. De grote donkere vlekken van de maan zijn rijk aan ijzer (rood) of titanium (blauw). Deze mineralen kwamen 3-4 miljard jaar geleden aan de oppervlakte via magma, dat daarna stolde tot basalt.

Farver afslører Månens geologi
© Ken Ikeda Madsen

Kleuren vertellen iets over de geologie

Het maanlandschap heeft vage kleuren, maar als ze digitaal versterkt zijn, is de geologische geschiedenis van het hemellichaam eraan af te lezen.

Hoogvlakte

De hoogvlakte van de maan heeft een oranje tint, dankzij mineralen die rijk zijn aan siliciumdioxide, maar arm aan ijzer en titanium.

Gestolde lava

De grote donkere vlekken van de maan zijn enorme vlakten van gestolde lava. Ze zijn rijk aan titaan of ijzer en zijn blauwachtig of donkerrood.

Meteoroïde-inslag

De lichtste plekken op de maan zijn ontstaan door meteoroïden die gaten in de bodem sloegen en er materiaal over uit hebben gestort.

GIDS VOOR DE MAAN

Månen
© Jesper Grønne

Waar en wanneer?

De maan en zijn kleuren zijn goed te zien met vollemaan op 4 juni. De maan komt op in het oosten bij zonsondergang en gaat onder in het westen bij zonsopkomst.

Zichtbaar?

Het maanlandschap kun je met het blote oog zien, maar je krijgt meer details mee met een gewone verrekijker. De kleuren zijn zwak, maar op een foto kun je ze versterken.

Fotokans?

Zet je camera met een krachtige telelens op een statief. Neem een aantal foto’s en combineer ze op de computer tot een scherp beeld. Verzadig de kleuren wat meer en pas de kleurbalans aan.