Stjernehimlen 6 Farverig Måne

Kleurrijke maan toont zijn verleden

16 april 2022: Vind je de maan er grauw en saai uitzien? Dan kijk je niet goed genoeg. De maan herbergt een scala aan kleuren, die zijn dramatische verleden verraden.

16 april 2022: Vind je de maan er grauw en saai uitzien? Dan kijk je niet goed genoeg. De maan herbergt een scala aan kleuren, die zijn dramatische verleden verraden.

Jesper Grønne, HvadiHimlen.dk

OVER DE MAAN

De vlekken van de maan zijn niet zomaar wat onregelmatigheden, maar landschappen die door miljarden jaren geologische geschiedenis ontstaan zijn. Als je je ogen half dichtknijpt, zie je vage kleuren: blauw of rood in de donkere vlekken, en verder veel geel.

De kleuren zijn een afspiegeling van de vroegste tijd van de maan, zo’n 4,5 miljard jaar geleden. In die tijd was het oppervlak van de maan een grote gloeiende lavazee. Lichtere mineralen als veldspaat kwamen boven drijven en zwaardere mineralen als ijzer en pyroxeen zonken weg. De lichtere gesteenten zijn ook licht van kleur, maar vanbuiten zijn ze wat donkerder geel. Op enkele plaatsen schijnt echter de lichte kleur door waar meteoroïden gaten in de bodem hebben geslagen.

De grote donkere vlekken van de maan zijn rijk aan roodachtig ijzer of blauwig titanium. Deze mineralen kwamen 3 à 4 miljard jaar geleden aan de oppervlakte toen magma uit het hart van de maan omhoog gepompt werd door vulkanische activiteit. Daarna stolde het magma tot basalt.

Farver afslører Månens geologi
© Ken Ikeda Madsen

Kleuren vertellen iets over de geologie

Het maanlandschap heeft vage kleuren, maar als ze digitaal versterkt zijn, is de geologische geschiedenis van het hemellichaam eraan af te lezen.

Hoogvlakte

De hoogvlakte van de maan heeft een oranje tint, dankzij mineralen die rijk zijn aan siliciumdioxide, maar arm aan ijzer en titanium.

Gestolde lava

De grote donkere vlekken van de maan zijn enorme vlakten van gestolde lava. Ze zijn rijk aan titaan of ijzer en zijn blauwachtig of donkerrood.

Meteoroïde-inslag

De lichtste plekken op de maan zijn ontstaan door meteoroïden die gaten in de bodem sloegen en er materiaal over uit hebben gestort.

GIDS VOOR DE MAAN

Stjernehimlen 6 Farverig Måne
©

Waar en wanneer?

De maan en zijn kleuren zijn goed te zien met vollemaan op 16 april. De maan komt op in het oosten bij zonsondergang en gaat onder in het westen bij zonsopkomst.

Zichtbaar?

Het maanlandschap kun je met het blote oog zien, maar je krijgt meer details mee met een gewone verrekijker. De kleuren zijn zwak, maar op een foto kun je ze versterken.

Fotokans?

Zet je camera met een krachtige telelens op een statief. Neem een aantal foto’s en combineer ze op de computer tot een scherp beeld. Verzadig de kleuren wat meer en pas de kleurbalans aan.