Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Sterren blazen donkere materie het stelsel uit

De verdeling van donkere materie aan de rand van een sterrenstelsel zou niet mogelijk moeten zijn. Maar nu hebben astrofysici simulaties uitgevoerd waarmee de mysterieuze locatie van de donkere materie verklaard is: jonge sterren zijn de boosdoeners.

Shutterstock

Over donkere materie weten we niets: niet waar ze vandaan komt, waar ze uit bestaat en welke eigenschappen ze heeft.

We weten hooguit dat ze bestaat, want we zien dat haar zwaartekracht de zichtbare materie licht beïnvloedt.

En toch zijn we er nu wat wijzer over geworden.

Donkere materie gedraagt zich vreemd

Donkere materie verdeelt zich niet over een sterrenstelsel zoals computermodellen voorspellen.

Ze zou zich moeten ophopen in dichte bollen in het centrum van een stelsel en verderop lossere wolken vormen.

© J. Read et al.

Sterren blazen donkere materie weg

Computersimulaties wijzen uit dat het binnenste van het sterrenstelsel, dat vol met jonge sterren zit, grote gaten in de donkere materie blaast.

Grote concentraties donkere materie zijn hier rood weergegeven. De gaten in de donkere materie zijn te zien als donkerblauwe gebieden.

Maar zo werkt het niet: in veel stelsels komt meer donkere materie aan de rand voor dan in het midden.

Nu heeft een astrofysisch team hier een verklaring voor:

De ouderdom van een sterrenstelsel bepaalt hoe donkere materie is verdeeld.

Het team onderzocht de verdeling van donkere materie in 16 dwergstelsels.

In de oudste helft daarvan was de stervorming miljarden jaren geleden al gestopt; de andere helft bevat jongere sterrenstelsels waar de stervorming pas is gestopt of nog bezig is.

Straling en zonnewind blazen donkere materie weg

De onderzoekers ontdekten een duidelijk verschil in de verdeling van donkere materie.

Als een sterrenstelsel jong is, ontstaan er veel nieuwe sterren, vooral in het hart. De intense straling en zonnewind van deeltjes van de jonge sterren blazen donkere materie naar de rand.

Naarmate een stelsel ouder wordt en de vorming van sterren stopt, pakt de donkere materie zich weer samen in het binnenste, zoals computermodellen dat ook voorspellen.

Als deze verklaring hout snijdt, weten we nu dat donkere materie wordt beïnvloed door sterrenstraling en zonnewind.

Lees ook:

Dinosaurus

T. rex beet als een krokodil

3 minuten
Ziektes

Afblijven! Daarom zit je aan je gezicht – en zo stop je ermee

4 minuten
Evolutie

Onze geschiedenis moet herschreven worden: misschien hebben we een nieuwe voorouder

7 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg