Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Raadselachtige ster knippert aan de nachtelijke hemel

STERRENGIDS: Twee reuzen voeren een dans op aan de nachtelijke septemberhemel – en je kunt het kosmische optreden met het blote oog volgen.

Over Algol

Op dit moment kun je de ster Algol ’s nachts zien knipperen. Elke 69 uur daalt zijn helderheid tot slechts 30 procent van zijn normale niveau, en tien uur later is hij weer op vol vermogen.

De naam Algol betekent ‘demon’ in het Oudarabisch en zijn gedrag houdt astronomen al bezig sinds de oudheid.

Algol is een dubbelster die bestaat uit een felle witte en een zwakkere rode ster.

© MARK GARLICK/Science Photo Library

De verklaring van het verschijnsel kwam pas in 1782 van de Engelse astronoom John Goodricke. Algol bestaat uit twee sterren die om elkaar heen draaien in zulke kleine banen dat ze zelfs met een telescoop niet van elkaar te onderscheiden zijn.

Vanaf de aarde gezien staan de twee sterren beurtelings in de schaduw van de ander, en omdat de ene veel sterker straalt dan de andere, zien we de lichtsterkte variëren.

Met metingen van de lichtsterkte kunnen astronomen onder meer de diameter en massa van de sterren bepalen.

Sterrentruc levert nieuwe kennis op

Die draaien om elkaar heen in zo’n krappe baan dat zelfs een telescoop ze niet uit elkaar kan houden.

Omdat de gezichtslijn vanaf de aarde haaks op het baanvlak van de sterren staat, kunnen ze voor en achter elkaar staan voor een aardse waarnemer.

De totale lichtsterkte daalt sterk als de zwakke ster voor de felle langs trekt, want de twee sterren verschillen nogal qua lichtsterkte.

Als de felle ster uit de schaduw van de zwakke komt, neemt de totale lichtsterkte weer stevig toe.

Waarnemingen van de variatie in lichtsterkte van sterren als Algol leveren wetenschappelijke kennis op die enkelvoudige sterren niet prijsgeven.

De tijd dat het duurt voor de ene ster voor de andere langs is getrokken, verraadt de diameter van de sterren, terwijl de duur van de baan astronomen een idee geeft van de massa.

Bekijk de sterrendans in september

Algol valt onder het sterrenbeeld Perseus. Dat staat recht onder Cassiopeia en is in september aan de oostelijke hemel te zien.

De schommeling in lichtsterkte is zo groot dat het fenomeen met het blote oog makkelijk te zien is.

Je hoeft alleen maar Algol te vergelijken met naburige sterren.

Als de lichtsterkte normaal is, is hij bijna net zo fel als Alpha Persei schuin boven Algol, terwijl hij op het zwakste moment iets minder fel oplicht dan Epsilon Persei, die links van Algol staat.

Zo zie je Algol

© Stellarium

  • WAAR EN WANNEER?

    Algol is de op een na helderste ster in het sterrenbeeld Perseus. Half september om middernacht vind je Perseus halverwege aan de hemel in oostelijke richting.

    De zwakste ster van Algol trekt om de 69 uur voor de felle langs. Dat gebeurt onder meer op 11 september om 23.47 uur.

  • ZICHTBAARHEID

    Je kunt Algol zien met het blote oog. Je ziet zijn lichtverlies het beste als je hem vergelijkt met de andere sterren in Perseus. In circa vijf uur gaat hij van het sterktst naar het zwakst.

Lees ook:

De dubbelster Algol
Sterren

Duivelse ster speelt met het licht

3 minuten
Het sterrenbeeld Cepheus
Sterrenbeelden

Cepheus - Zo vind je het sterrenbeeld

5 minuten
Het sterrenbeeld Cassiopeia
Sterrenbeelden

Sterrenbeeld Cassiopeia – Zo vind je het

5 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg