Bolhoop
Vrijwel alle sterren van M13 zijn 11,65 miljard jaar geleden op hetzelfde moment ontstaan uit een enorme gaswolk.
© Jesper Grønne, Hvadihimlen.dk
Heelal - Sterren

Oude sterren blijven bij elkaar

11,65 miljard jaar. De sterren van de bolhoop M13 zijn al sinds de begintijd van het heelal bij elkaar, en ze zijn nog net zo close als toen. Ze trekken rond als één groot organisme, en ze komen soms zo dicht bij elkaar dat ze botsen en daarbij nieuwe sterren maken.

Hij is bijna net zo oud als het heelal zelf. Bolhoop M13 is een verzameling van 300.000 sterren, die circa 11,65 miljard jaar geleden ontstonden – slechts 2 miljard jaar na de oerknal.

In die tijd was ons stelsel nog jong en had het zijn platte spiraalvorm nog niet gevonden.

De Melkweg bevat minstens 150 bolhopen en deze zijn bijna allemaal ouder dan 10 miljard jaar.

Sommige zijn zelfs vóór het sterrenstelsel zelf ontstaan. De oude cluster bevindt zich aan de rand van de Melkweg, op circa 25.000 lichtjaar van het centrum.

M13, de duidelijkste bolhoop aan de hemel, is met het blote oog te zien, en nog beter met een verrekijker.

Botsing vormt blauwe sterren

De vele sterren van M13 zijn dicht op elkaar gepakt in een gebied met een diameter van slechts 145 lichtjaar.

De afstanden ertussen zijn dan ook gering; midden in de sterrenhoop kunnen zich binnen drie lichtjaar wel 100 sterren bevinden. Die komen soms zo dicht bij elkaar dat ze botsen, en uit die botsingen kunnen nieuwe sterren voortkomen.

Je kunt ze onderscheiden van de oude doordat ze blauwig zijn.

###

Cluster draait als een eenheid

De 300.000 sterren van bolhoop M13 zijn sinds het begin van het heelal al bij elkaar, en hun bewegingen gaan nog steeds gelijk op.

Lees ook:

Red giant
Sterren

Wat is een rode reus?

0 minuten
Cat's eye nebula
Sterren

Wat zijn planetaire nevels?

1 minuut
canis majoris
Sterren

Welke ster is de allergrootste?

1 minuut

Log in

Fout: Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
ToonVerberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!