Gordel van Orion is helder aan de hemel

STERRENGIDS: Drie piepjonge sterrensystemen lichten in al hun jeugdigheid op in december, als de Gordel van Orion aan de nachthemel prijkt. De blauwe sterrensystemen branden veel feller dan de zon, en juist aan de hand van die kleur kun je bepalen hoe oud de sterren zijn.

STERRENGIDS: Drie piepjonge sterrensystemen lichten in al hun jeugdigheid op in december, als de Gordel van Orion aan de nachthemel prijkt. De blauwe sterrensystemen branden veel feller dan de zon, en juist aan de hand van die kleur kun je bepalen hoe oud de sterren zijn.

NASA/Shutterstock

Over de Gordel van Orion

In december schijnen drie jonge stersystemen fel aan de hemel: Alnitak, Alnilam en Mintaka, samen de Gordel van Orion.

De negen sterren in het sterrenbeeld zijn bijna allemaal blauw en dus vrij jong. Hoe jonger een ster is, hoe heter hij brandt en hoe blauwer zijn schijnsel is.

Vermoedelijk zijn alle sterren hier slechts 4 tot 10 miljoen jaar geleden gevormd. Oudere sterren – zoals de zon met zijn meer dan 4,5 miljard jaar – branden zwakker en hebben daarom een geliger schijnsel dan jonge sterren

Op het eerste gezicht bestaat de Gordel van Orion gewoon uit drie sterren, maar hun massa is zo groot dat ze kleine sterren hebben aangetrokken.

© Digitized Sky Survey, ESA/ESO/NASA FITS Liberator

Alnitak

Alnitaks grootste ster is een blauwe superreus, wel 20 keer zo groot als de zon, waar twee kleinere sterren omheen draaien.

© Digitized Sky Survey, ESA/ESO/NASA FITS Liberator

Alnilam

Alnilam is 50 keer zo massief als de zon, en in tegenstelling tot de andere sterren in de gordel bestaat Alnilam uit slechts één ster.

© Digitized Sky Survey, ESA/ESO/NASA FITS Liberator

Mintaka

Mintaka bestaat uit een hoofdster met vier jonge sterren in de buurt, waarvan er een zo krachtig brandt dat hij witgloeiend is.

Alle sterren in de Gordel van Orion zijn waarschijnlijk ontstaan in de Orionnevel, ten zuiden van de Gordel van Orion. Maar rond het stersysteem Alnitak bevindt zich ook een sterrennevel: de Paardenkopnevel.

En daarin worden nog steeds nieuwe sterren geboren – deze nevel telt zelfs honderden jonge sterren.

De Gordel van Orion is 700 tot 1300 lichtjaar van de aarde verwijderd, wat in astronomisch opzicht heel dichtbij is: slechts circa een honderdste van de diameter van de Melkweg. Daardoor schijnt het sterrenbeeld zo fel en kun je het met het blote oog zien.

Gids voor de Gordel van Orion

Orions bælte stjernekort

Op 1 december vind je de Gordel van Orion rond middernacht op 30 graden boven de horizon op het zuid-zuidoosten.

© Jesper Grønne, hvadihimlen.dk

WAAR EN WANNEER?

Als je op 1 december rond 0.00 uur naar het zuid-zuidoosten kijkt, kun je de drie stersystemen die samen de Gordel van Orion vormen zien op circa 30 graden boven de horizon.

ZICHTBAARHEID

Je kunt de Gordel van Orion heel goed met het blote oog zien, want de objecten stralen heel helder midden in de enorme constellatie. Vooral Mintaka schijnt fel aan de nachthemel.

Met een verrekijker zie je de sterren duidelijker en zul je de details rond de gordel beter kunnen zien, waaronder de sterrennevel rond het drievoudige systeem Alnitak.