© NASA

Gewichtloosheid zet wetenschap op z’n kop

In het Internationale Ruimtestation ISS kunnen onderzoekers langdurige proeven met gewichtloosheid doen die op aarde niet mogelijk zijn. In de loop der jaren hebben experimenten in de ruimte laten zien dat allerlei dingen zich anders gedragen bij gewichtloosheid – van platwormen tot vlammen.

Honing en water mengen niet in gewichtloosheid

© NASA

Als je wel eens honing in je thee doet, weet je dat de zoete stof makkelijk in water oplost.

Maar toen onderzoekers in het ISS een proef deden waarbij ze honing in een bak water spoten, bleef de honing in de vorm van druppeltjes gescheiden van het water.

Kennis over het gedrag van vloeistoffen in gewichtloosheid komt van pas bij bijvoorbeeld het ontwerpen van brandstoftanks en -pompen, die vloeistoffen in motoren met grote precisie moeten mengen.

In de ruimte is vuur koud

© NASA

Een brand aan boord van een ruimtevaartuig kan rampzalige gevolgen hebben. Daarom is het belangrijk om te weten hoe vuur zich in de ruimte gedraagt.

In gewichtloosheid zijn vlammen niet langwerpig, maar rond. In het ISS zijn proeven gedaan met de brandstof heptaan, die onder bijzondere omstandigheden brandde met een onzichtbare en relatief koude vlam van 600 °C. Normaal heeft het vuur een temperatuur van circa 1400 °C.

DNA gedraagt zich anders

© Taisaku Nogi, Dan Zhang, John D. Chan, Jonathan S. Marchant

Biologen doen experimenten in het ISS om erachter te komen hoe het lichaam bijvoorbeeld beschadigd weefsel herstelt in een gewichtloze omgeving.

Bij één zo’n proef sneden ze de staart van platwormen af en stuurden ze ze naar het ruimtestation. Een van de wormen keerde terug met een kop op de plek van de staart.

Volgens onderzoekers laat deze ongebruikelijke mutatie zien dat het aardmagnetisch veld en de zwaartekracht een rol spelen bij het gedrag van genen.

Hoe ga je naar de wc in de ruimte?

© SPL