Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Kunnen er meerdere oerknallen zijn geweest?

Volgens de gangbare theorie begon het heelal met de oerknal. Maar is de gebeurtenis waarbij tijd en ruimte ontstaan uniek of kunnen er meer oerknallen hebben plaatsgevonden?

Shutterstock

Kosmologen, die zich met de structuur en de ontwikkeling van het heelal bezighouden, houden niet van unieke gebeurtenissen zonder verklaring. Zo zit de natuur niet in elkaar.

Gewoonlijk vormen natuurwetten het kader voor gebeurtenissen die vele malen optreden, zoals de vorming van sterren en planeten, die in groten getale ontstaan op plekken die de mogelijkheid bieden.

Dat idee kun je ook overbrengen op de kosmologie: de oerknal is niet uniek, maar is een onderdeel van een oneindig groot aantal oerknallen, die elk een heelal doen ontstaan.

Universa ontstaan telkens opnieuw

Nieuwe universa ontstaan uit eerdere universa, of ons heelal wordt eindeloos vaak opnieuw geboren in talloze oerknallen. Dat zijn twee theorieën die het klassieke verhaal van één oerknal uitdagen.

Shutterstock

Theorie 1: Heelal vormt knoppen

Volgens kosmoloog Andrei Linde ontstaan er continu nieuwe universa, als knoppen aan een boom. Ons heelal is in zijn theorie slechts een van de ‘bellen’ waaraan nieuwe universa kunnen ontspruiten, net zoals we zelf ooit weer zijn ontstaan uit een eerder heelal, in een bellenproces dat eeuwig voortduurt.

Claus lunau & Linda A. Cicero/Stanford News & D. VAN RAVENSWAAY/SPL

Theorie 2: Heelal wordt opnieuw geboren

Volgens sommige onderzoekers trekt ons heelal zich op den duur samen en wordt het extreem compact. Als alle materie samengepakt is in een gebied ter grootte van een proton, kan de ruimtetijd niet verder worden samengeperst en ontstaat er een hevige, naar buiten gerichte kracht: een oerknal. Zo wordt het heelal steeds opnieuw geboren – als worstjes aan een touw.

Claus lunau & Linda A. Cicero/Stanford News & D. VAN RAVENSWAAY/SPL

Natuurkundigen: Het heelal is er slechts een van vele

De theorie is vaak afgedaan als speculatie, omdat we het bestaan van andere universa niet kunnen onderzoeken. Maar de laatste jaren komt in de kosmologie de theorie op van een ‘multiversum’, een verzameling universa.

Het begon in 1973, toen de natuurkundige Brandon Carter het zogeheten antropische principe invoerde in de kosmologie.

Dit is in feite de verbazing dat de natuurwetten zo goed zijn afgestemd op het ontstaan en de ontwikkeling van leven.

De theorie van de Russisch-­Amerikaanse theoretisch natuurkundige Andrei Linde is dat universa steeds nieuwe universa voortbrengen.

© Claus lunau & Linda A. Cicero/Stanford News & D. VAN RAVENSWAAY/SPL

Ontworpen om leven te huisvesten

In de jaren erop werd steeds duidelijker hoe ongelooflijk die afstemming is. Als de waarde van een groot aantal natuurlijke constanten ook maar een paar promille zou afwijken, zou het leven niet bestaan.

Dat heeft geleid tot de theorie dat het heelal bij voorbaat de juiste wetten en natuurlijke constanten bevat en dus is ontworpen voor leven – door een eerder universum te hergebruiken of door zich ‘voort te planten’.

Lees ook:

In de knoop
Oerknal

Het heelal kwam in drie dimensies uit de knoop

4 minuten
Where did big bang happen
Oerknal

Waar in het heelal vond de oerknal plaats?

1 minuut
Oerknal

Wetenschappers komen met oerknalshock

2 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg