Adelaarsnevel

De Adelaarsnevel, hier gefotografeerd door de Hubbletelescoop, is maar een deel van een veel grotere nevel. 

© NASA, JEFF HESTER, AND PAUL SCOWEN (ASU)

Gigantische nevel brengt sterren voort

Ontelbare kosmische reuzen begonnen hun leven als brokken stof en gas in de zuilen van de Adelaarsnevel. Maar de zuilen bestaan misschien niet meer. Volgens sommige onderzoekers zijn ze 6000 jaar terug vervlogen, maar heeft het licht van de ramp ons nog niet bereikt.

6 september 2018 door Jesper Grønne

Enorme zuilen van gas en stof, 50 biljoen kilometer hoog. 

De Adelaarsnevel in het sterrenbeeld Slang is een sterrenkraamkamer, en lijkt waarschijnlijk op de plek waar ons eigen zonnestelsel 4,567 miljard jaar geleden werd gevormd.

De zuilen van de Adelaarsnevel bestaan voornamelijk uit waterstof en stikstof, de groene tinten op de unieke foto van de Hubbletelescoop.

Blauwe kleuren op de foto duiden op zuurstof, en rode kleuren op zwavel. 

Adelaarsnevel bestaat misschien niet meer

De zuilen baden in het felle ultraviolette licht van clusters van jonge sterren die zich op enige afstand bevinden. 

Door de ultravioletstraling en sterren­winden van de jonge sterren worden de zuilen langzaamaan weggeblazen. Wetenschappers vragen zich af of de zuilen van de Adelaarsnevel nog wel bestaan.

We weten het pas over 1000 jaar

De nevel is 7000 lichtjaar ver weg, dus we weten alleen maar hoe ze er 7000 jaar terug uitzagen. 

Een enorme stofwolk in de buurt kan een schokgolf van een supernova zijn, die 6000 jaar geleden op de zuilen botste, en zo’n schokgolf kan de zuilen vernietigen, al hoeft dat niet.

Hoe dan ook, de botsing is pas over 1000 jaar vanaf de aarde te zien, als het licht ervan ons bereikt.

Sterrennevel
Sterrennevel

De zuilen van de Adelaarsnevel bevinden zich midden in de nevel.

© Thomas Jäger

Zo ga je te werk

  • Op 9 september is er vanwege de nieuwe maan geen storend maanlicht. De Adelaarsnevel staat in de uren na zonsondergang 15 graden boven de horizon in het zuidwesten.

  • De Adelaarsnevel geeft vrij fel licht en is dus met een gewone verrekijker te zien. Wil je de zuilen van de nevel duidelijk zien, gebruik dan een telescoop van 12 tot 16 inch. 

  • Om foto’s van de nevel te nemen heb je een telescoop nodig. Richt hem op de nevel en vervang het oculair door een camera-adapter en een spiegelreflexcamera.

Richt je blik op het heelal

De kleurige Adelaarsnevel is slechts een van de verschijnselen die dit jaar aan de nachtelijke hemel zijn te zien.

Richt je verrekijker bijvoorbeeld op het sterrenbeeld Orion en de rode superreus Betelgeuze later dit jaar – en wie weet is dat wel je laatste kans om de gigantische ster te zien, want binnenkort zal hij exploderen als supernova.

Klompen in gaswolk worden sterren

Kleine storingen in een wolk van gas en stof groeiden in maar een paar miljoen jaar uit tot gigantische sterren.

Nieuwe raketten maken ruimtereizen gangbaar

De Adelaarsnevel bevindt zich 7000 lichtjaar van ons vandaan. Het snelste door mensen gemaakte vaartuig in de ruimte, de Voyager 1, beweegt zich voort met 17 kilometer per seconde. Met die snelheid doet hij er 123 miljoen jaar over om de Adelaarsnevel te bereiken.

Deze nevel ligt dus buiten ons bereik, maar de verovering van ons eigen zonnestelsel is dichterbij dan ooit.

Er komt een revolutie op het gebied van raketwetenschap aan, waardoor ruimtereizen zo makkelijk en goedkoop wordt dat toerisme en mijnbouw in het zonnestelsel spoedig tot de mogelijkheden zullen behoren.

De technologische ontwikkeling gaat sneller dan ooit, en onze wereld wordt met de dag geavanceerder en moeilijker te begrijpen. Met een abonnement op Wetenschap in Beeld krijg je alle uitleg, plus de boeiende verhalen achter de grootste technologische prestaties.

Ontvang 12 nummers van Wetenschap in Beeld plus een draadloze hoofdtelefoon voor slechts € 59,95.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: