© VOLKER SPRINGEL, MAX PLANCK INSTITUTE FOR ASTROPHYSICS, ET AL

De jacht op donkere energie is geopend

5000 robotjes moeten inzoomen op 30 miljoen sterrenstelsels om het effect van donkere energie in het heelal te onderzoeken.

11 juli 2018

Een 45 jaar oude telescoop in Arizona in de VS mag een van de grootste raadsels van het heelal helpen oplossen. 

Hij is uitgerust met 5000 robotjes ter grootte van een potlood, die geprogrammeerd zijn om een glasvezelkabel op één sterrenstelsel te richten en kleurmonsters van het licht ervan te nemen. 

Het licht gaat verder naar een spectroscopisch instrument, DESI, dat de golflengten bepaalt. Uit veranderingen in de golflengte blijkt hoe snel de stelsels zich van ons verwijderen, en op basis van die gegevens kunnen de onderzoekers vaststellen hoe snel het heelal uitdijt. 

Energie veroorzaakt uitdijing van heelal

Het is al een tijdje bekend dat het heelal niet alleen uitdijt, maar dat het dat bovendien met toenemende snelheid doet. Dat houdt in dat er een onbekende kracht tegengesteld werkt aan de zwaartekracht, die deze op grote afstanden de baas is. 

We spreken van donkere energie, omdat er verder niets over bekend is. Maar uit berekeningen blijkt dat hij mogelijk 70 procent van alle materie en energie in het heelal vormt.

Doordat de telescoop het licht van 5000 sterrenstelsels tegelijk kan volgen, kan binnen vijf jaar de snelheid van zo’n 30 miljoen stelsels worden bepaald. 

De telescoop is in staat om het licht op te vangen van sterrenstelsels die op 11 miljard lichtjaar van de aarde staan.

DESI is volgens plan in de lente van 2019 klaar om ingezet te worden, en het project zal naar verwachting de meest gedetailleerde 3D- kaart van het heelal tot nu toe opleveren. 

Snelheid van uitdijing verandert

Sinds het heelal 13,7 miljard jaar geleden ontstond met de oerknal, groeit het met variabele snelheid. 

Leer meer over het onbekende

Met een abonnement op Wetenschap in Beeld blijf je bij op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek, onder andere dat naar het heelal. We hebben kosmische aanbiedingen voor je.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: