Sunetra Gupta

Maak kennis met de pandemieprofessor: ‘We hebben COVID-19 verkeerd aangepakt’

INTERVIEW: Sunetra Gupta is hoogleraar epidemiologie en is gespecialiseerd in de ontwikkeling van pandemieën. Ze vindt dat we COVID-19 anders hadden moeten aanpakken – maar een deel van de bevolking had tijdens de uitbraak binnen moeten blijven.

INTERVIEW: Sunetra Gupta is hoogleraar epidemiologie en is gespecialiseerd in de ontwikkeling van pandemieën. Ze vindt dat we COVID-19 anders hadden moeten aanpakken – maar een deel van de bevolking had tijdens de uitbraak binnen moeten blijven.

Charlie Lee Potter

1: Kwam COVID-19 voor u als een verrassing?

Nee. Het gebeurt geregeld dat nieuwe virussen zich over de hele wereld verspreiden. Kijk maar naar de vogelgriep in 2009. Meestal merken we het echter niet, omdat het virus zo lijkt op bestaande virussen.

COVID-19 verschilt in die zin dat het een verhoogd risico vormt voor mensen met ziekten als diabetes en luchtwegaandoeningen, maar op een gegeven moment zal COVID-19 overgaan van een epidemische naar een endemische (beperkt tot bepaalde regio’s, red.) fase. Dan zal de bevolking groepsimmuniteit hebben bereikt en is COVID-19 niet langer te onderscheiden van andere coronavirussen die al onder ons circuleren.

COVID-19 verschilt in die zin dat het een verhoogd risico vormt voor mensen met ziekten als diabetes en luchtwegaandoeningen.

2: Waarom bent u kritisch over de aanpak van de pandemie?

De meeste landen hebben veel maatregelen genomen om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan. Met veel andere wetenschappers ben ik van mening dat dit de verkeerde strategie is.

Wij pleiten voor ‘gerichte bescherming’, waarbij iedereen die het risico loopt aan de ziekte te sterven, thuisblijft, terwijl alle anderen doorleven zonder beperkingen.

Naarmate de immuniteit in de samenleving toeneemt, neemt het besmettingsrisico voor iedereen, ook voor de kwetsbaren, af. Het is indrukwekkend dat er zo snel vaccins tegen COVID-19 zijn ontwikkeld, maar het heeft geen zin om iedereen in te enten omdat we zo nooit een natuurlijke immuniteit tegen de ziekte zullen bereiken. Vaccineer de kwetsbaren en laat gezonde mensen doorgaan met hun leven.

Het is indrukwekkend dat er zo snel vaccins tegen COVID-19 zijn ontwikkeld, maar het heeft geen zin om iedereen in te enten.

3: Waarom zou je COVID-19 niet in bedwang houden met een lockdown?

Ik maak me grote zorgen over de gevolgen van een lockdown voor mensen in het armere deel van de wereld.

Miljoenen kinderen hebben al COVID-19 gehad, maar sterven niet aan de ziekte – ze sterven van de honger omdat hun ouders hen niet langer kunnen voeden als gevolg van de lockdownbeperkingen.

De negatieve gevolgen van een lockdown zijn enorm en er is veel te weinig aandacht aan besteed. We proberen dat nu te veranderen door een nieuw project met de naam Collateral Global.

Vrouw wordt ingeënt

Alleen risicogevallen en kwetsbare personen moeten worden ingeënt tegen COVID-19, vindt Sunetra Gupta.

© Shutterstock

4: Wat behelst dat project?

Het doel is de gevolgen van de lockdown wereldwijd te documenteren.

Zo zien we dat de productie van vaccins tegen andere dodelijke ziekten, zoals mazelen en hepatitis B, tijdens de pandemie aanzienlijk is teruggelopen. Hetzelfde geldt voor de distributie van geneesmiddelen tegen tuberculose en hiv, wat fatale gevolgen kan hebben voor mensen die daaraan lijden.

En dan heb ik het nog niet eens over de achterstand bij het screenen op kanker en hartziekten als gevolg van de COVID 19-aanpak. Het is belangrijk dat deze informatie beschikbaar wordt gesteld, zodat we er rekening mee kunnen houden wanneer er weer zo’n pandemie toeslaat. Er mogen in de toekomst geen beslissingen worden genomen zonder hieraan te denken.

5: Wanneer begon de wetenschap te lonken?

Toen ik op de middelbare school kennismaakte met de vergelijkingen van James Clerk Maxwell (vier vergelijkingen die samen de verspreiding van radiogolven en licht verklaren, red.).

Ik weet nog dat ik dacht: Dit is wetenschappelijke schoonheid. Later, toen ik natuurkunde studeerde, ontdekte ik hoe ik wiskunde kon gebruiken om de evolutionaire en biologische processen te begrijpen die ten grondslag liggen aan infectieziekten. En sindsdien volg ik dat pad.

Rabindranath Tagore

De Indiase dichter en filosoof Rabindranath Tagore kreeg in 1913 de Nobelprijs voor Literatuur.

© Corbis/Getty Images

6: Wie is uw grootste inspiratiebron?

Rabindranath Tagore en mijn vader. Tagore was een Indiase dichter, schrijver en filosoof die een enorme invloed heeft gehad, niet alleen in West-Bengalen, de streek waar ik opgroeide, maar in heel India. Hij deinsde nergens voor terug in zijn zoektocht naar intellectuele uitdagingen, en dat inspireerde mij enorm.

Mijn vader deinsde ook nergens voor terug. Hij stond pal voor zijn principes en vocht voor waar hij in geloofde. Ik heb die onverschrokkenheid van hem.

Het is niet populair om tegen de stroom in te gaan, zoals ik deed in de kwestie van COVID-19, maar voor mijn gevoel had ik geen keus. Ik zou mezelf niet onder ogen kunnen komen als ik mijn persoonlijke en wetenschappelijke overtuigingen over een kwestie als deze niet zou volgen.

7: Op welk resultaat in uw werk bent u het meest trots?

Samen met mijn team aan Oxford University heb ik gewerkt aan de ontwikkeling van een universeel vaccin dat tegen alle vormen van griep beschermt.

Het vaccin is het eerste in zijn soort en kan levenslange immuniteit tegen griep bieden. Het vaccin is gepatenteerd en goedgekeurd, en we verwachten er volgend jaar de eerste klinische proeven mee uit te voeren.