Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Langetermijneffecten - Scan van longen met COVID-19

Langdurige klachten door het coronavirus

De wetenschap weet inmiddels best veel over het coronavirus, maar dit blijft nog een raadsel: de gevreesde langdurige klachten. Dit is alles wat je moet weten over de langetermijneffecten van het coronavirus.

CHR Verviers East Belgium

Hoeveel mensen krijgen langdurige klachten door het coronavirus?

Rond de 10 à 20 procent krijgt een maand na besmetting met het coronavirus te maken met langetermijneffecten, blijkt uit onderzoek.

Daarbij wijst onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift The Lancet uit dat wel 76 procent van de mensen die opgenomen zijn geweest met het coronavirus, zes maanden na de besmetting nog klachten hebben.

Dat cijfer ligt mogelijk een stuk hoger als je naar álle klachten kijkt.

Bij een onderzoek van 110 Britse COVID-19-patiënten zei 74 procent langetermijngevolgen te ondervinden die niet direct zichtbaar zijn, zoals:

  • abnormale vermoeidheid
  • ademnood
  • spierpijn

Daardoor kunnen langdurige gevolgen van het coronavirus lastig te onderzoeken zijn.

Langetermijneffecten van het coronavirus - Twee scans van longen met letsel van COVID-19

Scans van de longen van een 50-jarige patiënt laten zien hoe omvangrijk de infectie (rood) in het begin (l) is. Zelfs na zes weken kunnen er nog sporen van het virus te zien zijn (r).

© Gerlig Widmann, Christoph Schwabl, Anna Luger, Innsbruck Medical University

De langetermijngevolgen bestaan uit een aantal klachten die na een infectie met het coronavirus en de ziekte COVID-19 aanhouden.

Ze kunnen tijdelijk of chronisch zijn, en zijn ook bekend van onder meer meningitis en de ziekte van Pfeiffer, die tot chronische vermoeidheid kunnen leiden.

Mensen met langdurige klachten van het coronavirus vallen uiteen in twee groepen:

  • Patiënten die permanente, meetbare schade oplopen aan longen, hart, nieren of hersenen.
  • Patiënten die last hebben van invaliderende symptomen zonder meetbare schade aan organen.

Vooral de laatste groep vormt nog een raadsel voor de wetenschap.

Veel coronapatiënten beschrijven de overgang van een besmetting naar langdurige klachten als verbetering van de ergste symptomen zonder dat ze helemaal verdwijnen.

Anderen noemen nieuwe bijwerkingen die er tijdens de besmetting niet waren.

Welke langdurige klachten kan ik krijgen na het coronavirus?

Je bent uitgeput na een ommetje en je hersenen laten het afweten bij simpele taken. Daar kampen veel coronapatiënten lang na de diagnose mee.

Veel langetermijneffecten zijn een voortzetting van de symptomen van de ziekte.

Volgens onderzoeken zijn de meest voorkomende langetermijngevolgen na het coronavirus:

  • hoesten
  • ademhalingsproblemen
  • extreme vermoeidheid
  • pijn in spieren en gewrichten
  • hoofdpijn

Maar de lijst van geregistreerde langdurige klachten is lang en bevat ook concentratiestoornissen, slapeloosheid en zelfs haaruitval, huidirritatie en diabetes.

De wetenschap heeft veel aandacht voor smaak- en reukstoornissen, waar tot 87 procent van de COVID-19-patiënten mee te maken krijgt volgens een recent onderzoek. De klachten houden bij 10 procent tot 4 weken na de diagnose aan.

De cijfers betreffen niet alleen reukverlies, maar ook zogeheten parosmie, waarbij patiënten iets ruiken wat er niet is, zoals sigarettenrook, een rioollucht of bedorven voedsel.

Langetermijneffecten van het coronavirus - Vrouw ruikt aan citroen

Reukverlies is een veelvoorkomend langetermijneffect van het coronavirus.

© Shutterstock

Waardoor ontstaan langdurige klachten na het coronavirus?

We weten al langer dat de veroorzaker van de pandemie, SARS-CoV-2, een spoor van vernieling door het lichaam trekt. Maar waardoor de langetermijngevolgen van het coronavirus precies ontstaan, is nog niet volledig bekend.

Mogelijk spelen verschillende factoren een rol, maar voor het reukverlies heeft een Amerikaans onderzoek een deel van de verklaring gevonden.

Langetermijneffecten van het coronavirus - Schema van luchtwegen en neusholte met weefsel en cellen
© Sandeep Robert Datta, et al.

Coronavirus valt weefsel rond zenuwcellen binnen

  1. In de reukkolf dringen coronavirusdeeltjes vooral de cellen genaamd pericyten (de oranje halvemaantjes) binnen.
  2. In het neusholteweefsel worden zogeheten sustentaculaire cellen (de bruine achtergrond) hard getroffen.
  3. In het luchtwegweefsel valt het virus vooral basaalcellen (de kleine, donkergroene cellen onderaan) aan.

Deze cellen zwellen op en klemmen de zenuwbanen af, waardoor er geen reuksignalen in de hersenen komen. Soms raken ze zo beschadigd dat er nieuwe gevormd moeten worden om de reuk te herstellen.

Het coronavirus dringt het lichaam door de neus en mond binnen. Het vindt zijn weg naar binnen door middel van eiwitten op sommige lichaamscellen, ACE2-receptoren genoemd.

De Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat deze eiwitten met name voorkomen op de cellen van het weefsel rond de zenuwbanen van de reuk.

Daar kan het virus wellicht blijvende schade aanrichten, die aanhoudt nadat de virusdeeltjes het lichaam hebben verlaten, hoewel de zenuwen zelf intact zijn.

Gelukkig genezen deze celtypen wel, maar dat proces kan wel twee jaar duren.

Andere theorieën stellen dat het immuunsysteem in staat van paraatheid blijft doordat het coronavirus sporen achterlaat in de cellen.

Scans lieten permanent letsel zien aan de longen van zwaar getroffen patiënten, wat de aanhoudende klachten na het coronavirus kan verklaren.

Positief is dat deze celtypen genezen, maar het proces kan vare twee jaar duren.

Wie lopen het grootste risico op langdurige klachten na het coronavirus?

Artsen weten nu zo veel over de langetermijneffecten van het coronavirus dat ze al vroeg kunnen zeggen of een patiënt er waarschijnlijk mee te maken krijgt.

Uit een groot onderzoek, waarbij 4000 patiënten uit meerdere landen langetermijngevolgen via een app meldden, kwamen vijf symptomen naar voren die een vroege indicatie geven van langdurige klachten na het coronavirus.

De symptomen zijn:

  1. Vermoeidheid – 97,7 procent van de patiënten met langdurige klachten heeft hier last van
  2. Hoofdpijn – 91,2 procent
  3. Ademhalingsproblemen – 70,8 procent
  4. Spier- en gewrichtspijn – 64,0 procent
  5. Heesheid – 53,0 procent

Britse COVID-19-patiënten vertellen over hun langdurige klachten.

Het onderzoek concludeert ook dat het risico op langdurige klachten na het coronavirus verhoogd is bij bepaalde groepen:

  • Mensen boven de 70
  • Mensen met een bovengemiddelde BMI
  • Jongere vrouwen (ten opzichte van jongere mannen)
  • Patiënten die binnen een week na infectie vijf of meer symptomen vertonen
  • Mensen met astma

22 procent van de patiënten boven de 70 had last van aanhoudende gevolgen na het coronavirus, tegenover 10 procent van 18- tot 49-jarigen.

Opvallend genoeg hadden jongere vrouwen vaker last van langdurige klachten dan mannelijke leeftijdgenoten, terwijl mannen juist oververtegenwoordigd zijn in de algemene coronastatistieken.

En zelfs mensen die nauwelijks iets van de infectie merkten, kunnen na het coronavirus langdurige klachten krijgen.

Wat is nog niet bekend over langetermijngevolgen?

Het onderzoek naar de behandeling van langdurige klachten na het coronavirus staat nog in de kinderschoenen.

In Groot-Brittannië worden gegevens en monsters van 10.000 patiënten ingezameld om meer te leren over het effect van het virus op het lichaam.

Zo hopen de wetenschappers de langetermijneffecten bij COVID-19-patiënten te leren behandelen en methoden te vinden om te voorkomen dat het virus ‘blijft hangen’.

Als laatste willen de onderzoekers het gehele ziekteverloop in kaart brengen, zodat ze weten hoe lang het virus in het lichaam huishoudt.

Na de SARS-epidemie in 2003 was bij ruim de helft van 55 onderzochte patiënten twee jaar later nog het vermogen om zuurstof van de longen naar het bloed te transporteren, verminderd.

Lees ook:

Alzheimer

Nieuwe test voorspelt alzheimer via bloedtest

2 minuten
coronavirus
Ziektes

Coronavirus-update: Het overzicht

17 minuten
Ziektes

Nu verslaan de vaccins corona: Vaccin stopt zowel de ziekte als de besmetting

5 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg