Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Klopt dat wel? Russisch turbovaccin klaar in oktober

Rusland beweert dit najaar een coronavaccin klaar te hebben. Dat is in een absoluut recordtempo gegaan – als het tenminste klopt.

Shutterstock

Negen maanden.

In zo’n korte tijd hebben wetenschappers van het Gamaleja-instituut in Moskou een vaccin tegen COVID-19 ontwikkeld, getest en in massa geproduceerd – als hun preparaat zoals aangekondigd in oktober op de markt komt.

Ter vergelijking: het ontwikkelen van een vaccin tegen mazelen in de jaren 1960 duurde vier jaar, wat te boek staat als de tot nu toe snelste productie van een vaccin.

De eerste vaccins tegen COVID-19 breken hoogstwaarschijnlijk alle records, maar een jaar zal het zeker duren, zo verwachten de meeste zorgautoriteiten.

De grote vraag is: is het Russische tijdpad wetenschappelijk überhaupt haalbaar?

Vaccinatiemethode is bekend

Het zogeheten vectorvaccin van de Russische wetenschappers bestaat uit een onschuldig virus, een vector, waaraan een gen is toegevoegd dat het immuunsysteem moet leren om het gewenste virus aan te vallen.

Meer dan 25 andere teams doen ook proeven met vectorvaccins.

Zo werkt een vaccin

Een vaccin bereidt het immuunsysteem voor op de ontmoeting met een virus of bacterie.

De Russische methode is in theorie wetenschappelijk mogelijk, maar de voortgang is moeilijk te controleren, want de wetenschappers hebben hun resultaten niet openbaar gemaakt.

Testfasen zijn versneld

Het ontwikkelen van een vaccin begint in het laboratorium met tests op onder meer proefdieren. Deze stap heeft bijvoorbeeld het Amerikaanse Moderna overgeslagen.

Om goedgekeurd te worden voor gebruik moet een geneesmiddel drie klinische testfasen op mensen doorlopen.

  • Fase 1: Test op bijwerkingen
  • Fase 2: Test op gunstige werking
  • Fase 3: Test voor effectiviteit op grote schaal

Het Russische vaccin heeft volgens het persbureau TASS deze drie fasen doorlopen en is goedgekeurd door de autoriteiten.

Van de overige circa 140 vaccins die wereldwijd in ontwikkeling zijn, zijn er slechts drie begonnen aan fase 3-proeven, die onder normale omstandigheden een jaar duren.

Zeldzame bijwerking kan 100.000 mensen treffen

Het Russische vaccin moet dan ook hier en daar een wetenschappelijke sluiproute hebben genomen, en er zijn berichten dat de onderzoekers het op zichzelf hebben getest.

Vanwege de versnelde procedure wordt het vaccin in veel landen waarschijnlijk niet goedgekeurd. Er bestaat onzekerheid over bijwerkingen op de lange termijn, de beschermingsgraad is niet duidelijk en er is een kans dat het vaccin de pandemie verergert – zoals gebeurde met een SARS-vaccin bij muizen.

Als slechts één op de 10.000 mensen ernstige bijwerkingen ondervindt, zullen er 100.000 slachtoffers zijn als het vaccin aan een miljard mensen wordt toegediend. Daarom zijn fase 3-tests zo belangrijk – en zo tijdrovend.

Het Russische vaccin moet volgens plan in het Midden-Oosten verkocht gaan worden.

Lees ook:

Medewerkers van het Rode Kruis vervoeren slachtoffers van de Spaanse griep
Ziektes

De Spaanse griep en corona: Hier zijn de wezenlijke verschillen

15 minuten
Tekenbeet
Ziektes

Alternatief vaccin is mogelijk middel tegen lyme

3 minuten
Ziektes

Omgekeerd vaccin moet malaria uitroeien

2 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg