Goud spoort kanker op

Op dit moment kunnen we niet het hele lichaam simpel in één keer op kanker testen. Maar in de toekomst volstaat mogelijk een bloedmonster met gouddeeltjes.

Shutterstock, ken ikeda & Abu Ali Sina et al./Nature comm.

Het kost tijd om vast te stellen of iemand kanker heeft. Eerst ontdekken artsen celveranderingen in het lichaam.

Dan nemen ze een monster en onderzoeken dit om de diagnose te kunnen stellen. Er is geen methode om snel het hele lichaam op kanker te testen. Maar die komt er wel aan – op basis van goud.

Onderzoekers van The University of Queensland in Australië ontdekten namelijk dat gouden nanodeeltjes zich binden aan het DNA van kankercellen.

Kanker-DNA trekt gouddeeltjes aan

Op DNA-strengen zitten methylmoleculen, die bepalen hoe actief de genen zijn. Bij kanker-DNA klonteren deze moleculen samen, en dat trekt goud aan.

1. Methylmoleculen klonteren samen

Op DNA-strengen zitten methylmoleculen (roze). Bij DNA van een gezonde cel zijn die evenredig verdeeld, maar bij DNA van een kankercel hopen ze zich op, zoals je bij de blauwe DNA-streng kunt zien.

2. Kanker-DNA vouwt zich anders op

DNA-strengen van kankercellen vouwen zich niet zo strak op als DNA van gezonde cellen, doordat klompen methylmoleculen dit verhinderen.

3. Gouddeeltjes sporen kanker op

Gouddeeltjes (gele bolletjes) binden zich aan methyl, en op kanker-DNA kunnen ze hier makkelijk bij komen. Daardoor hoopt het goud zich op in kanker-DNA.

Kankercellen trekken gouddeeltjes aan

Alle lichaamscellen sturen DNA-fragmentjes de bloedbaan in, en daardoor kan voor de opsporing van kanker een simpele bloedtest volstaan.

Op onze DNA-strengen, die de genen bevatten, zitten namelijk ook andere moleculen, zoals methyl.

Die bepalen hoe actief de individuele genen zijn.

In normale cellen is methyl evenredig verdeeld over de streng, maar bij kankercellen klontert het samen.

Het gevolg is dat kanker-DNA zich minder strak ‘opvouwt’ dan DNA van gezonde cellen, en daardoor kunnen gouddeeltjes zich binden aan het methyl.

Het kanker-DNA trekt op die manier veel gouddeeltjes aan, en dat is te zien met een microscoop.

Gouddeeltjes laten zien of een bloedmonster klompjes kankercellen bevat. Ophopingen van goud lichten op onder de microscoop als het bloed van een kankerpatiënt is. Links zie je een monster van iemand zonder kanker en rechts een van iemand met kanker.

© Shutterstock, ken ikeda & Abu Ali Sina et al./Nature comm.

Goudtest moet allereerst voormalige patiënten controleren

De goudmethode is getest op 200 mensen, van wie er een aantal kanker had.

Bij circa 90 procent van hen werd de kanker ontdekt. Het zal nog even duren voordat de test wordt ingezet.

Waarschijnlijk zal hij eerst worden gebruikt om te controleren of de kanker bij behandelde patiënten is teruggekomen.

Lees ook:

Kanker

Nieuw onderzoek maakt vroege behandeling van agressieve hersenkanker mogelijk

0 minuten
Hersenkanker
Kanker

Malariamedicijn bestrijdt agressieve hersentumor

0 minuten
Kanker

Antistoffen sleuren kanker uit zijn schuilplaats

2 minuten
Meest populair

Log in

Fout: Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
ToonVerberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!