Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Denemarken doodt alle nertsen: Daarom zijn coronamutaties bij het pelsdier zo gevaarlijk

COVID-19 kan van dier op mens overgaan, en daarom ruimt Denemarken zijn populatie nertsen. De wetenschap verklaart waarom juist deze marterachtige een bedreiging vormt.

Noord-Jutland dreigt een nieuwe provincie Hubei te worden. Daarom moeten alle 15 miljoen nertsen in Denemarken direct worden geruimd.

Dit drastische besluit werd genomen door de autoriteiten nadat nertsen 12 mensen hadden besmet met een mutatie van SARS-CoV-2, cluster 5 geheten.

De maatregel houdt verband met de structuur van de nertsenfarms en de aard van de mutatie.

Antistoffen raken de nertsenmutatie niet

Tot op heden verliepen de mutaties van SARS-CoV-2 traag. In de genetische code van het virus van 30.000 letters veranderen er slechts twee per maand. Door hun gelijkenis kan een vaccin de bestaande varianten dus allemaal bestrijden.

Maar met de nertsenmutatie zit het anders.

In laboratoriumexperimenten heeft de Deense gezondheidsautoriteit Statens Serum Institut het cluster-5-virus gekweekt en blootgesteld aan antistoffen die de infectie met het gangbare coronavirus bij mensen tegengaan. De medicijnen remden het nertsenvirus echter niet in dezelfde mate.

Dit betekent dat voormalige COVID-19-patiënten het cluster-5-virus minder goed kunnen bestrijden en dat de vaccins die in ontwikkeling zijn mogelijk minder effectief zijn.

Gemuteerd spike-eiwit kan komend vaccin klein krijgen

Het spike-eiwit op het oppervlak van het coronavirus fungeert als een sleutel die onze cellen opent om ze te kunnen besmetten. Als de sleutel verandert, lopen we het risico dat deze nog beter in het slot gaat passen – en daarmee het virus besmettelijker maakt. En daardoor gaan de vaccins die al bijna voltooid zijn, het heel moeilijk krijgen.

Sleuteleiwit verandert van aard

SARS-CoV-2 reist via de luchtwegen en dringt cellen binnen via een zogeheten ACE2-receptor, die kan worden ontgrendeld door een spike-eiwit op het oppervlak van het virus.

Veel dieren hebben die receptor ook, waardoor het virus de cellen van bijvoorbeeld nertsen kan binnendringen.

De infectie is om twee redenen gevaarlijk:

  • Nertsen raken makkelijk besmet en veel dieren leven op een kluitje bij elkaar; zo kan de infectie zich als een lopend vuurtje door de kooien verspreiden.
  • Net zoals mensen nertsen kunnen besmetten, kunnen nertsen mensen infecteren.

Beide oorzaken dragen ertoe bij dat SARS-CoV-2 in een razend tempo muteert. Deels doordat het aantal veranderingen in de genetische code van het virus explosief toeneemt, nu duizenden dieren op een nertsenfarm elkaar besmetten. En deels doordat het gastdier de mutaties beïnvloedt in een richting die misschien onschadelijk is voor nertsen, maar gevaarlijk voor mensen.

Spike-eiwit op het nieuwe coronavirus

Op de afbeeldingen zie je een 3D-weergave van het spike-eiwit op het coronavirus. Het eiwit kan twee verschillende vormen aannemen: een voordat het een cel binnendringt en een vorm die daarna ontstaat. Hier zien we het eiwit voordat het de cel infecteert. Het deel dat zich aan de cel hecht, is groen.

© Jason McLellan/Univ. of Texas at Austin

Andere dieren die dicht bij de mens leven, zoals honden en katten, kunnen ook besmet raken met COVID-19, maar nertsen zijn de enige die de besmetting aantoonbaar retourneren.

Volgens virologen is de nertsenvariant zorgwekkend, maar is de werking van de vaccins niet direct in gevaar. Dit kan echter veranderen als de variant de kans krijgt om verder te muteren.

© Shutterstock/Ken Ikeda Madsen

Lees ook:

Coronavirus mondkapje
Ziektes

Verrassende ontdekking: Kinderen kunnen antistoffen aanmaken zonder coronabesmetting

6 minuten
superverspreider
Ziektes

Onderzoekers: Met een verstopte neus ben je al gauw een superverspreider

7 minuten
Uusia läpimurtoja: sukupuolitauteihin on tulossa rokotteita
Ziektes

3 nieuwe doorbraken gaan geslachtsziekten te lijf

6 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg