Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

superverspreider coronavirus

Coronavirus - Wat is een superverspreider?

Het aantal besmettingen met het nieuwe coronavirus stijgt, en in sommige gevallen zijn grote besmettingshaarden terug te voeren op een zogeheten superverspreider. Maar wat is een superverspreider, en zijn er veel van?

Shutterstock

Superverspreider besmet veel mensen met het coronavirus

Begin februari was een Britse man wereldnieuws toen ontdekt werd dat hij 11 personen in vier landen besmet had met het coronavirus. Korte tijd later bleek een Zuid-Koreaanse vrouw waarschijnlijk maar liefst 37 leden van haar kerkgemeente te hebben besmet.

In beide gevallen spreken de autoriteiten van superverspreiders omdat deze patiënten veel meer mensen hebben besmet dan gemiddeld. Volgens onderzoeken van het Britse Imperial College besmet iemand die het coronavirus heeft opgelopen gemiddeld 2,6 mensen.

Coronavirus - mensen met een masker op
© Shutterstock

Het nieuwe coronavirus in het kort

Het nieuwe coronavirus staat al een paar maanden bekend onder de namen 2019-nCoV en het Wuhan-coronavirus.

Op een persconferentie op 11 februari 2020 gaf de Wereldgezondheidsorganisatie WHO het nieuwe coronavirus en de ziekte die het veroorzaakt officieel een naam.

Het virus kreeg de naam SARS-CoV-2, een afkorting van Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2, terwijl de ziekte COVID-19 genoemd wordt.

  • Wat is het voor virus?

    SARS-CoV-2 is een zogeheten coronavirus. Dit virustype veroorzaakt de meeste winterse verkoudheden en kan meestal niet heel veel kwaad. In een enkel geval kan een coronavirus echter muteren en overspringen van dieren op mensen. Dan wordt het gevaarlijk.

    De ziekten SARS en MERS worden ook veroorzaakt door coronavirussen.

  • Hoe is het ontstaan?

    Het nieuwe coronavirus zou ontstaan zijn op een dierenmarkt in de Chinese miljoenenstad Wuhan. Vermoedelijk droeg een dier het virus bij zich en heeft dit het overgedragen op een van de vele mensen waar het nauw contact mee had.

    Het is nog niet aangetoond welk dier de eerste besmetting op zijn geweten heeft, maar slangen, vleermuizen en schubdieren behoren tot de verdachten.

  • Hoe word je besmet?

    Het virus wordt overgedragen van mens op mens, en volgens wetenschappers gebeurt dat vooral via de druppeltjes die vrijkomen als iemand niest of hoest. De besmetting kan echter ook door uitwerpselen overgedragen worden.

    Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) besmet iemand met het coronavirus 2 tot 2,5 anderen.

  • Hoeveel mensen zijn er besmet?

    Sinds de eerste berichten over het virus in december 2019 zijn er meer dan 100.000 mensen besmet geraakt. In het begin van de uitbraak vonden de meeste besmettingen in China plaats, maar inmiddels bevinden de meeste patiënten zich buiten de Chinese grenzen.

    Hier kun je de besmettingen volgen.

  • Wat zijn de symptomen?

    Het virus geeft symptomen als hoesten, vermoeidheid, koorts en ademhalingsklachten. In ernstige gevallen kan het longontsteking en orgaanfalen veroorzaken.

  • Hoeveel doden zijn er gevallen?

    Wereldwijd zijn meer dan 1 miljoen mensen omgekomen en het nieuwe coronavirus heeft een sterftecijfer van ongeveer 3,4 procent. Ter vergelijking: SARS heeft een sterftecijfer van 10 procent.

    De meeste mensen die aan de ziekte zijn overleden, waren bejaard of hadden een verzwakt immuunsysteem.

    Volg hier het verloop van de infectie en het sterftecijfer.

Superverspreiders zijn omstreden

Tijdens epidemieën wordt vaak van superverspreiders gesproken, maar wetenschappers hebben het verschijnsel nog niet volledig doorgrond. Sommige autoriteiten gebruiken de term liever niet omdat die tot stigmatisering kan leiden.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO komt het voor dat een groot aantal mensen door dezelfde bron besmet wordt, maar de organisatie spreekt liever van een voorval en niet van een specifiek persoon.

Je kunt het individu echter niet helemaal schrappen: tijd en plaats spelen zeker een rol, maar veel wetenschappers zijn het erover eens dat sommige patiënten onder bepaalde omstandigheden meer mensen besmetten dan anderen.

Superverspreiders scheiden meer virussen af

Uit een meta-analyse van Princeton University in de VS blijkt onder meer dat sommige mensen meer virussen afscheiden dan andere. Ook komt het voor dat mensen niet merken dat ze ziek zijn en daarom geen maatregelen treffen om verspreiding te voorkomen.

Iemands doen en laten kan ook een rol spelen. Als een besmette persoon de hele dag onder de mensen is vanwege werk of een hobby, is het risico op verspreiding natuurlijk groter dan wanneer hij of zij de hele dag thuis op de bank zit.

Bovendien geeft een nieuw onderzoek van de University of Central Florida aan dat sommige mensen door zoiets simpels als een verstopte neus superverspreiders kunnen worden. Als de neus verstopt is, kan een nies alleen via de mond naar buiten. Daardoor vliegen de druppeltjes van een nies met grote snelheid door de mond, waardoor virusdeeltjes over grotere afstanden kunnen worden verspreid.

Volgens de onderzoekers geldt hetzelfde voor je gebit, aangezien een compleet gebit de uitgang van een niesbui vernauwt. Je tanden vormen een soort trechter waaruit niesdruppels met hoge snelheid kunnen worden afgevuurd. De slechtste combinatie qua verspreiding van niesdruppels is daarom een ​​verstopte neus en een compleet gebit.

Of een superverspreider maar aan één criterium hoeft te voldoen of dat er sprake moet zijn van een ongelukkige samenloop van omstandigheden is niet bekend, maar Mark Woolhouse, hoogleraar infectieziekten aan Edinburgh University in Schotland, wijst er in een interview met The Independent op dat superverspreiders uitzonderlijk zijn.

Coronavirus - superverspreider
© Shutterstock

Vijf historische superverspreiders

  • Tyfus, 1900-1915
    Mary Mallon was een Ierse immigrant die 15 jaar als kok in de VS werkte. Ze was besmet met tyfus, maar was een zogeheten asymptomatische drager: ze merkte niet dat ze ziek was, maar kon de besmetting wel overdragen. Mary Mallon zou 51 mensen met tyfus hebben besmet, van wie er drie overleden.

  • Mazelen, 1989
    Een Finse superverspreider besmette zo’n 22 mensen tijdens een bijeenkomst van 144 studenten in een slecht geventileerde zaal.

  • Ebola, 1995
    Twee superverspreiders zouden in Congo tegen de 50 mensen met ebola hebben besmet.

  • SARS, 2002-2003
    Een Chinese arts besmette zeven mensen met SARS tijdens een verblijf in een hotel in Hongkong. Deze zeven mensen keerden terug naar hun eigen land en gaven de ziekte daar door.

  • MERS, 2015
    Een Zuid-Koreaanse superverspreider besmette 36 mensen met MERS toen hij in het ziekenhuis lag.

Lees ook:

Coronavirus mondkapje
Ziektes

Verrassende ontdekking: Kinderen kunnen antistoffen aanmaken zonder coronabesmetting

6 minuten
Ebola

Ebola is mogelijk op weg naar miljoenenstad

18 minuten
Man met mondkapje
Ziektes

5 dingen die je moet weten over mondkapjes

13 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg