Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Coronavirus

Coronavirus-UPDATE: Volg het nieuws hier

Wetenschap in Beeld houdt je op de hoogte van het laatste nieuws over het nieuwe coronavirus en de ziekte COVID-19.

Shutterstock

Het laatste nieuws over het coronavirus

Vaccinpauze kan leiden tot nieuwe coronamutaties

Vrijdag 22 januari 2021 - 11.30 uur

Het gebrek aan vaccindoses heeft ertoe geleid dat verschillende landen de richtlijnen van de vaccinfabrikanten niet zo nauw nemen, wat zou kunnen betekenen dat er nieuwe, gevaarlijkere mutaties in het coronavirus optreden.

De vaccins die nu beschikbaar zijn, moeten in twee doses worden toegediend met drie weken ertussen, maar om het vaccin bij zoveel mogelijk mensen te krijgen, kiezen de gezondheidsautoriteiten in onder meer Groot-Brittannië ervoor om de beschikbare doses onder zoveel mogelijk mensen te verspreiden.

Als alle doses worden gebruikt voor de eerste vaccinatieronde, betekent dit dat niemand de aanbevolen tweede dosis na drie weken krijgt, wat wel een voorwaarde is voor een goede werking van het vaccin.

Die aanpak kan buitengewoon gevaarlijk zijn. Dit vindt onder andere de viroloog Paul Bieniasz van de Rockefeller University in de VS, die benadrukt dat de half-ingeënte mensen een soort wandelende virusfabrieken worden, die zelf misschien niet ziek zijn, maar virussen de optimale condities geven om te muteren tot nieuwe varianten – die niet in toom gehouden kunnen worden door de bestaande vaccins.

De vrees van de viroloog wordt ondersteund door een studie waarin artsen virussen hebben waargenomen bij iemand met een langdurig – en dodelijk – COVID-19-verloop. Het virus bleek bij de patiënt met een ongekende snelheid te muteren.

Onderzoekers: Vitaminegebrek houdt verband met ernstig verloop

Donderdag 14 januari, 9.00 uur

Bij een Deens onderzoek is een significant lager niveau van vitamine K ontdekt bij patiënten die worden opgenomen met en overlijden aan COVID-19. In augustus 2020 suggereerde een Nederlands onderzoek hetzelfde.

De Denen onderzochten 138 opgenomen coronapatiënten en een controlegroep van 140 gezonde personen. De opgenomen personen bleken een significant lager gehalte vitamine K te hebben dan de controlegroep. De 43 patiënten die aan COVID-19 stierven, hadden een nóg lager niveau van de vitamine.

Het is nog niet duidelijk hoe het komt dat vitamine K in verband staat met het verloop van de ziekte. De Nederlandse en Deense onderzoekers wijzen er echter op dat de vitamine mogelijk bepaalde vezels in het longweefsel beschermt die het coronavirus aanvalt.

Volgens de wetenschappers is het niet zeker of er al sprake was van een gebrek aan vitamine K voordat de patiënten de ziekte opliepen, of dat COVID-19 het gebrek veroorzaakt. Daarom raden ze niet aan om extra vitamine K te slikken, want te veel daarvan kan schadelijk zijn.

Vitamine K komt van nature voor in groenten als spinazie, rucola, boerenkool, broccoli, peterselie, kikkererwten en witte kool.

Het Deense onderzoek is nog niet collegiaal getoetst.

9 van de 10 overleven: Stamcellen behandelen kritieke COVID-19

Woensdag 13 januari 2021

Stamcellen uit navelstrengweefsel kunnen het risico op overlijden door een verminderde longfunctie verminderen bij zwaar getroffen COVID 19-patiënten.

In een klein experiment påonder 24 verzwakte coronapatiënten, verspreid over twee ziekenhuizen in Florida, wisten onderzoekers van de universiteit van Miami 91% van de patiënten te redden, die elk 200 miljoen stamcellen kregen. In de controlegroep overleefde slechts 42%.

Tegelijkertijd herstelden de met stamcellen behandelde patiënten sneller dan andere coronapatiënten die het zwaar te pakken hadden.

Van stamcellen uit navelstrengweefsel – zogeheten mesenchymale stamcellen – is bekend dat ze een ontstekingsremmende en immuunregulerende werking hebben. De onderzoekers denken dat de stamcellen een cytokinestorm hebben voorkomen bij de COVID-19-patiënten: een hyperinflammatie waarbij het immuunsysteem op hol slaat en te veel hormonen aanmaakt.

Hoofdonderzoeker en hoofd van het Cell Transplant Center aan de universiteit van Miami, dr. Camillo Ricordi, vermeldt at één navelstreng genoeg stamcellen bevat om 10.000 patiënten te behandelen.

De volgende stap is om het experiment uit te breiden naar patiënten die nog niet ernstig ziek zijn, maar daar wel grote kans op hebben.

Vaccins Pfizer en BioNtech werken tegen Britse coronavariant

Vrijdag 8 januari, 2021

De farmaceutische bedrijven Pfizer en BioNtech hebben laten weten dat de Britse coronavariant N501Y geen probleem vormt voor het vaccin.

Deze variant heeft zich vanuit Groot-Brittannië naar de rest van Europa verspreid en zou tot 70 procent besmettelijker zijn dan eerdere varianten van het coronavirus.

Pfizer, een van de twee bedrijven waarvan de EU het coronavaccin in een spoedprocedure heeft goedgekeurd, meldt via Reuters:

‘We hebben 16 verschillende mutaties getest, en geen ervan heeft een significante invloed op de werkzaamheid van het vaccin. Dat is goed nieuws.’

De bedrijven zeggen echter bezorgd te zijn over een mutatie genaamd E484K, die in Zuid-Afrika is opgedoken. Die moet nog nader worden onderzocht.

Koper doodt virus in één minuut

Woensdag 6 januari, 11.00 uur

Als je pech hebt, kun je COVID-19 oplopen via een deurkruk, trapleuning of liftknopje. Op dit soort oppervlakken, die mensen constant aanraken, kan het virus lange tijd in leven blijven, wat tot corona-uitbraken in zieken- en verpleeghuizen kan leiden.

Maar hier kan iets aan gedaan worden door handvatten, grepen en knoppen te maken van koper in plaats van plastic. Een nieuw onderzoek wijst uit dat het coronavirus op koper maar één minuut actief blijft, terwijl het uren of zelfs dagen leeft op plastic en hout.

De antibacteriële eigenschappen van koper, zilver en goud zijn al langer bekend, maar dat koper zo effectief is tegen het coronavirus, komt als een verrassing. De ontdekking zal de huidige pandemie geen halt kunnen toeroepen, maar in de toekomst kan de conclusie betrokken worden bij de keuze voor materialen.

Down maakt coronavirus tien keer zo dodelijk

Vrijdag 18 december, 12.00 uur

Uit een groot Brits onderzoek blijkt dat mensen met het syndroom van Down een veel grotere kans lopen om ernstig ziek te worden van COVID-19 en eraan te overlijden.

Afgezet tegen de gemiddelde bevolking is het risico op opname in het ziekenhuis 500 procent groter, en de patiënt sterft tien keer zo vaak aan de ziekte. Ziekenhuispatiënten boven de 40 jaar hebben een sterfte van maar liefst 51 procent.

Andere aandoeningen, zoals diabetes, maken COVID-19 gevaarlijker voor de patiënt, maar het risico voor mensen met Down is veel groter dan wat er tot nu toe is geregistreerd. Artsen bevelen dan ook aan om deze groep met een hoge prioriteit te vaccineren.

Het syndroom van Down is een aangeboren, ongeneeslijke afwijking, veroorzaakt door een extra chromosoom in de cellen. Mensen met Down lopen risico op een groot aantal complicaties, zoals een verhoogd risico op luchtweginfecties, een verminderd zicht en gehoor en overgewicht, en hun levensverwachting ligt lager. Circa een op de 1000 kinderen wordt met Down geboren.

Onderzoek stelt vast: plasma werkt niet tegen ernstige coronabesmetting

Woensdag 9 december 2020, 8.00 uur

Toen de pandemie dit voorjaar uitbrak, dachten veel mensen dat plasma van genezen coronapatiënten een belangrijk wapen tegen het coronavirus kon worden. Maar nu blijkt uit een onderzoek gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift The New England Journal of Medicine dat plasma een ernstig verloop van COVID-19 niet kan verzachten.

Bij een groep van 228 opgenomen patiënten konden de onderzoekers geen verschil zien in ziekteverloop of sterfte tussen degenen die plasma kregen en degenen die een placebo kregen.

Plasma is een gelige vloeistof die rijk is aan antistoffen en uitgescheiden wordt door bloedlichaampjes als het bloed stolt. Het is daarom bruikbaar voor zogeheten passieve immunisatie, waarbij het lichaam antistoffen van een geïmmuniseerd individu, een mens of een dier, toegediend krijgt.

Passieve immunisatie biedt in sommige gevallen een snelle bescherming tegen een ziekte, maar die is van korte duur. De strategie lijkt dus echter niet te werken bij het coronavirus.

Agentschap: Scandinavië kan grote stijging van besmettingen tegemoetzien

Vrijdag 4 december, 12.00 uur

Het aantal besmettingen zal in de aanloop naar kerst volgens het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) sterk toenemen.
Dat geldt vooral voor Denemarken, Noorwegen en Zweden, waar een verdubbeling wordt verwacht. De belangrijkste oorzaak zou zijn dat de maatregelen die nu in Scandinavië gelden, simpelweg niet toereikend zijn.

Denemarken, Noorwegen en Zweden worden dan ook opgeroepen om de beperkingen aan te scherpen om een grote besmettingsgolf in december te voorkomen.

Volgens het ECDC loopt Finland een minder groot risico op een grote stijging omdat de maatregelen daar al iets strenger zijn.

Nieuw onderzoek: de meeste longen herstellen van COVID-19

Woensdag 2 december 2020, 8.30 uur

Nederlandse wetenschappers onderzochten het longweefsel van 124 patiënten die COVID-19 hebben overleefd. Het longweefsel blijkt in verreweg de meeste gevallen te herstellen na de besmetting, wat mensen die kampen met langdurige klachten als pijn op de borst en ademhalingsmoeilijkheden hoop biedt.

Volgens de onderzoekers vertoont het ziekteverloop na besmetting met het coronavirus overeenkomsten met acute longontsteking of acuut longfalen. Ook daarbij hoopt zich vocht op in de longen en doet het lichaam er lang over om te herstellen.

Verschillen tussen opgenomen en niet opgenomen patiënten

Niet alle patiënten vertonen echter dezelfde mate van herstel. Bij het onderzoek waren ze in categorieën opgedeeld, zoals patiënten die waren opgenomen in het ziekenhuis en patiënten die thuis in isolatie verbleven. Er was een duidelijk verschil te zien tussen deze twee groepen.

Patiënten die opgenomen waren geweest, verging het veel beter dan degenen die thuis waren gebleven – ondanks het feit dat de thuisgroep een milder verloop van de ziekte vertoonde en er geen afwijkende zaken te zien waren op hun longscans.

De wetenschappers roepen dan ook op tot meer onderzoek naar langdurige klachten, zodat patiënten in alle gevallen de juiste informatie en behandeling kunnen krijgen.

Virus sterft uit als twee op de drie een mondkapje dragen

Vrijdag 27 november, 11.30 uur

Het coronavirus zal snel uitsterven als slechts 70 procent van de bevolking buitenshuis altijd een mondkapje draagt. Dat is de conclusie van een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Physics of Fluids. De onderzoekers namen een groot aantal onderzoeken van de rol van mondkapjes bij virusverspreiding door.

Om deze prognose uit te laten komen, moet die 70 procent chirurgische mondkapjes dragen van het type IIR, en wel op de juiste manier. Ze moeten hun handen ontsmetten voor ze het kapje omdoen, mogen het maar één keer gebruiken en moeten erboor zorgen dat het nauw sluit rond hun neus en mond.

Stoffen mondkapjes die hergebruikt kunnen worden, zijn een stuk minder effectief, want die laten grotere druppels door. Maar zelfs als dit type gebruikt wordt, zal de verspreiding van een virus een halt toegeroepen worden als het grootste deel van de bevolking ze consequent draagt, stellen de onderzoekers.

Vrouwelijke geslachtshormonen beschermen mogelijk tegen COVID-19

Woensdag 25 november, 16.30 uur

Waarom sterven er meer mannen dan vrouwen aan het coronavirus? Die vraag probeert de wetenschap al sinds het begin van de pandemie te beantwoorden.

En nu is een onderzoeker van de University of Illinois at Chicago mogelijk een stap dichter bij het antwoord.

In een nieuw onderzoek, dat een analyse van een aantal eerdere onderzoeken behelst, concludeert professor Graziano Pinna dat de vrouwelijke geslachtshormonen oestrogeen en progesteron een doorslaggevende rol kunnen spelen bij de bescherming tegen het virus in het lichaam.

Volgens het onderzoek stimuleren de geslachtshormonen o.a. de aanmaak van antistoffen, versterken ze de immuuncellen en blokkeren ze de moleculen die het virus als ‘sleutel’ gebruikt om onze cellen binnen te dringen, de zogeheten ACE2-receptoren.

En dat kan, zo stelt Panna, deels verklaren waardoor zowel mannen als ouderen zwaarder getroffen worden door het coronavirus.

Lees ook:

Ziektes

Alles wat je moet weten over coronamutaties

9 minuten
Gele coronavirusdeeltjes breken uit een menselijke cel
Ziektes

5 dingen die je moet weten over de Engelse coronavariant

6 minuten
Ziektes

De Zuid-Afrikaanse mutatie: Dit is de grootste angst van virologen

6 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg