Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

De waarheid over dementie

De komende decennia zal het aantal mensen met dementie explosief toenemen, wat miljarden aan kosten met zich meebrengt. Er bestaat geen effectieve behandeling, er zijn alleen middelen om de symptomen tegen te gaan.

Shutterstock

Alzheimer is meestal oorzaak van dementie - ja

Er is nog weinig bekend over alzheimer, de meest voorkomende oorzaak van dementie. Gelukkig is het risico op de ziekte goed te verminderen.

Dementie is een verzamelnaam voor ziekten waarbij het mentale vermogen van de patiënt terugloopt, zoals de ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie of Lewy body-dementie.

Er zijn circa 200 aandoeningen bekend die tot dementie kunnen leiden, waarvan alzheimer 60 procent voor zijn rekening neemt.

Sinds 1984 weten we dat alzheimer waarschijnlijk wordt veroorzaakt doordat het eiwit bèta-amyloïde wordt afgezet in de ruimte tussen de zenuwcellen van de hersenen.

Volgens wetenschappers splijten zogeheten secretase-enzymen het eiwit APP op een verkeerde manier. Zo ontstaat bèta-amyloïde.

© Shutterstock

Hoe de ziekte van Alzheimer aanvalt

  • De holten in de hersenen groeien, wat ten koste gaat van de hersenmassa.


  • De hippocampus, die cruciaal is voor het geheugen, krimpt.


  • De hersenschors, die cruciaal is voor het bewustzijn, krimpt.


Hoewel de wetenschappers nog niet zeker zijn van de oorzaken van alzheimer en geen enkele medische behandeling aanslaat, weten ze wel wat het risico op alzheimer kan vergroten.

Onder de risicofactoren zijn diabetes type 2, hoge bloeddruk en obesitas.

In 2019 toonden Britse wetenschappers van Exeter Medical School aan dat een gezonde levensstijl 35 procent minder kans op alzheimer kan geven.

En een gezonde levensstijl betekent volgens hen lichaamsbeweging, een veelzijdig dieet, weinig alcohol en niet roken.

© Shutterstock

Dementie treft vooral ouderen - Ja

98 procent van de mensen met de diagnose dementie is ouder dan 65 jaar en naarmate de bevolking in een groot deel van de wereld langer leeft, zal het aantal dementen de komende decennia toenemen.

Elk jaar komen er 9,9 miljoen gevallen bij. In 2017 waren er wereldwijd 50 miljoen dementen, en wetenschappers verwachten dat dat aantal elke 20 jaar zal verdubbelen en tegen 2050 dus 132 miljoen zal bedragen.

De kosten voor eerdere pensioenen, gederfde inkomsten en de kosten voor de gezondheidszorg zullen daarbij de pan uit rijzen.

In 2018 werd er al 1,18 procent van het totaal aan bruto binnenlandse producten ter wereld uitgegeven aan de ondersteuning en behandeling van dementie.

Dat komt neer op 884 miljard euro, of met andere woorden: als dementie een land zou zijn, zou de economie op nummer 18 staan en vergelijkbaar zijn met die van Nederland, Saoedi-Arabië en Turkije.

© Anders Bothmann

Stap voor stap: Alzheimer verovert de hersenen

1. Lichte achteruitgang

  • Aangetast gebied: Alzheimer begint in de mediale temporaalkwab.
  • Symptomen: Verminderd kortetermijngeheugen.
  • Duur: circa 7 jaar.

2. Milde alzheimer

  • Aangetast gebied: De ziekte verspreidt zich in de temporaalkwab en naar de pariëtaalkwab.
  • Bijkomende symptomen: Moeite met lezen, oriëntatie en herkenning.
  • Duur: circa 2 jaar.

3. Matige alzheimer

  • Aangetast gebied: Alzheimer verspreidt zich naar de frontaalkwab.
  • Bijkomende symptomen: Impulsiviteit, teruggang van alertheid en het beoordelingsvermogen.
  • Duur: circa 2 jaar.

4. Ernstige alzheimer

  • Aangetast gebied: De ziekte verspreidt zich naar de occipitaalkwab.
  • Bijkomende symptomen: Gezichtsstoornissen.
  • Duur: circa 3 jaar (gevolgd door de dood).

www.wibnet.nl/dewaarheid

Is dementie erfelijk? - overwegend nee

Slechts in een paar procent van de gevallen wordt dementie rechtstreeks van een ouder geërfd, maar mensen met bepaalde genen (zoals het APOE4-gen) lopen een hoger risico.

De grootste dementieziekte, alzheimer, wordt zelden overgeërfd, hooguit enkele risicofactoren.

Andere varianten, zoals de ziekte van Huntington, zijn juist altijd erfelijk bepaald en kunnen generaties lang in een familie voorkomen.

Als een ouder een gen draagt voor erfelijke dementie, heeft elk kind 50 procent kans om die te erven.

Tegenwoordig is het mogelijk om op sommige vormen van erfelijke dementie te testen met een bloedtest, maar genezing is niet mogelijk, alleen symptoombestrijding.

Zo erfelijk is dementie

Slechts in een paar procent van de gevallen is dementie het gevolg van overerving.

Hieronder vind je een overzicht van de aandoeningen die tot dementie kunnen leiden.

Anders Bothmann

Alzheimer: 62%

Slechts 1-3% is erfelijk bepaald. Niet-erfelijke alzheimer begint meestal later dan de erfelijke variant.

Anders Bothmann

Vasculaire dementie: 17%

Niets duidt erop dat vasculaire dementie erfelijk is.

Anders Bothmann

Vasculair/alzheimer: 10%

Niets duidt erop dat deze mengvorm erfelijk is.

Anders Bothmann

Lewy body-dementie: 4%

Niets duidt erop dat Lewy body-dementie erfelijk is.

Anders Bothmann

Frontotemporale dementie: 2%

Circa 40% van de gevallen van deze vorm van dementie is erfelijk.

Anders Bothmann

Parkinson: 2%

15% van de gevallen komt voor in families met veel parkinson en kan erfelijk zijn.

Anders Bothmann

Overige: 3%

Onder meer de ziekte van Huntington, die erfelijk maar zeldzaam is.

Anders Bothmann

Lees ook:

Demens
Alzheimer

Nieuw onderzoek: light-frisdrank in verband gebracht met bloedpropjes en dementie

0 minuten
Alzheimer

De oorzaak van dementie ligt bij hersencellen die niet dood willen

2 minuten
superverspreider
Ziektes

Onderzoekers: Met een verstopte neus ben je al gauw een superverspreider

7 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg