Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Vaccine trækkes ud af en ampul i en kanyle

3 coronavaccins in de maak: Dit zijn de beste en slechtste scenario’s

Binnenkort weten we hoe goed de eerste coronavaccins werken. Hier lees je wat je kunt verwachten. Breng ook je stem uit en laat weten of je überhaupt geïnteresseerd bent in het vaccin.

Shutterstock

Binnen een maand verwachten de drie grote coronavaccinproducenten, AstraZeneca, Moderna en Pfizer, de resultaten van hun – laatste en beslissende – fase III-proeven te publiceren.

Dan hebben we een idee of de medische wetenschap het onmogelijke heeft gedaan door in recordtijd een vaccin te ontwikkelen. Maar de resultaten zullen niet zo eenduidig zijn als we hopen.

Het goede nieuws is dat de meeste onderzoekers denken dat een vaccin een einde zal maken aan de pandemie. Het slechte nieuws is dat het proces maanden of zelfs jaren kan duren, afhankelijk van het vaccin.

Dit zijn drie belangrijke parameters om in de gaten te houden als de producenten van vaccins de komende tijd hun resultaten bekendmaken.

BIJWERKINGEN

Hoe erg zijn de bijwerkingen van de coronavaccins?

Een kind ligt met koorts in bed en de temperatuur wordt opgenomen in verband met COVID-19

Bij elk vaccin zijn bijwerkingen te verwachten, die worden afgewogen tegen het risico van de ziekte.

Veiligheid staat voorop bij het testen van vaccins. Als de fase III-proeven zijn afgerond, worden de resultaten door de landelijke volksgezondheidsautoriteiten beoordeeld. Zij kijken onder meer hoeveel van de duizenden proefpersonen last hadden van bijwerkingen.

En die zullen er zijn. Na fase I en II meldde het farmaceutische bedrijf AstraZeneca bijvoorbeeld dat 60 procent van de proefpersonen kort na vaccinatie bijwerkingen kreeg, vooral bij hogere doses:

  • Hoofdpijn
  • Pijn
  • Koorts
  • Koude rillingen
  • Spierpijn
  • Gevoel van onbehagen

Zo lang de bijwerkingen mild zijn en geleidelijk afnemen, worden de vaccins vermoedelijk goedgekeurd.

Ernstigere bijwerkingen, die zich pas op langere termijn openbaren, zijn moeilijk te ontdekken, maar over het algemeen zijn vaccins tegenwoordig veilig. Zo krijgt naar schatting circa 1 op de 100.000 mensen een ernstige allergische reactie op gangbare vaccins.

Het vaccin van AstraZeneca werd even opgeschort toen een van de proefpersonen werd opgenomen met een ontsteking aan het ruggenmerg. Dit hoeft niet gerelateerd te zijn aan het vaccin, maar als er meer gevallen blijken te zijn, wordt goedkeuring lastig.

# IN HET SLECHTSTE GEVAL: Door twijfel over ernstige bijwerkingen worden de vaccins niet goedgekeurd.

# IN HET BESTE GEVAL: De bijwerkingen zijn mild en treden in maximaal 50 procent van de gevallen op.

BESCHERMINGSGRAAD

Hoe goed beschermt het coronavaccin je?

Coronavirussens spikeprotein binder sig til ACE2-receptoren

Ook als je bent ingeënt, kan het coronavirus je nog steeds besmetten, zoals hier: het spike-eiwit op het oppervlak van het coronavirus (l) bindt zich aan de zogeheten ACED2-receptor op een menselijke cel (r).

© NEXU Science Communication

Met de eerste coronavaccins kun je waarschijnlijk nog steeds besmet raken met het virus SARS-CoV-2. Het vaccin richt zich in de eerste plaats op de ziekte COVID-19, die het met behulp van het afweersysteem verslaat.

De voorzichtige hoop is dat iedereen die is ingeënt minimale klachten krijgt en niet in het ziekenhuis belandt.

Bij experimenten van Moderna met 24 rhesusapen verwijderde het vaccin de ziekte binnen twee dagen uit de luchtwegen en longen. Dat is al een enorme doorbraak, maar de eerste resultaten van farmaceut Pfizer zijn mogelijk nog veelbelovender.

Pfizers vaccin vormde 1,8-2,8 keer meer antistoffen tegen het virus dan eerder besmette personen. En het lijkt er sterk op dat de antistoffen virusdeeltjes kunnen neutraliseren.

Een vaccin dat de verspreiding van het coronavirus volledig tot staan brengt, is echter onwaarschijnlijk. En hoe lang de vaccins bescherming bieden, is ook nog een grote vraag.

# IN HET SLECHTSTE GEVAL: De vaccins werken maar een paar maanden.

# IN HET BESTE GEVAL: Je blijft vijf jaar immuun.

EFFECTIVITEIT

Bij hoeveel mensen en hoe lang werkt het vaccin?

Hoeveel mensen er profijt krijgen van het vaccin, bepaalt hoe lang we nog afstand moeten houden en een mondkapje moeten dragen.

© Shutterstock

Niet iedereen reageert hetzelfde op een vaccin. Een griepvaccin beschermt bijvoorbeeld sommige mensen wel en andere niet.

Het effectiefste vaccin, dat tegen mazelen, beschermt voor 97 procent.

Volgens Anthony Fauci, hoofd van het Amerikaanse instituut voor infectieziekten, is een coronavaccin dat bij 50 procent van de bevolking werkt een succes. Maar er wordt gehoopt op circa 75 procent.

Vaccins die effectiever en langduriger bescherming bieden, komen er misschien pas in de tweede of derde generatie, naarmate we het virus beter leren kennen en de vaccins worden aangepast in de zogeheten fase IV.

# IN HET SLECHTSTE GEVAL: Het vaccin beschermt hooguit 50 procent van de mensen en de pandemie duurt eindeloos voort.

# IN HET BESTE GEVAL: Het vaccin beschermt ruim 70 procent van de mensen tegen COVID-19 en de samenleving bouwt relatief snel groepsimmuniteit op.

Lees ook:

Medische technologie

Nu komt er een vaccin tegen angst

16 minuten
Griep 2020
Ziektes

Griep 2020 – Alles wat je moet weten over het virus dit seizoen

11 minuten
Ziektes

Onbekende ziekte verlamt kinderen

20 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg