Shutterstock
Paddenstoelen die psilocybine bevatten

Psilocybine smoort psychische stoornissen

Psilocybine is een psychedelische stof die van nature in verschillende paddenstoelen voorkomt. De stof zet niet alleen de werkelijkheid op zijn kop, maar kan ook helpen bij depressie en angst.

Wat is psilocybine?

Psilocybine is een psychedelische stof die van nature voorkomt in meer dan 200 soorten paddenstoelen, ofwel ‘paddo’s’. Ze veroorzaken krachtige hallucinaties die de waarneming van de werkelijkheid veranderen en zintuiglijke indrukken vervormen.

Psilocybine werd in 1958 in een laboratorium chemisch geïsoleerd en vervolgens chemisch vervaardigd door de Zwitserse scheikundige Albert Hofmann.

Albert Hofmann

De Zwitserse scheikundige Albert Hofmann synthetiseerde zowel lsd als psilocybine. Hij noemde de nieuwe stoffen ‘medicijnen voor de ziel’.

© Philip H. Bailey

15 jaar eerder had hij bij toeval het psychedelische lsd gesynthetiseerd tijdens een routine-experiment met de graanschimmel moederkoren voor het Zwitserse farmaceutische bedrijf Sandoz.

Hofmann testte de drug op zichzelf en beschreef zijn trip aldus: ‘Het was een gevoel van intens welbehagen – alsof ik opnieuw geboren was. Vitaliteit en energie stroomden door elke vezel van mijn lichaam. De wereld was als nieuw.’

De paddenstoel Psilocybe azurescens

De paddenstoel Psilocybe azurescens, die alleen aan de kust van de Amerikaanse staten Washington en Oregon voorkomt, bevat de meeste psilocybine van alle paddenstoelen ter wereld.

© Caleb Brown

Verslaving leidt tot verbod

Sandoz stelde eind jaren 1950 gesynthetiseerde psilocybine en lsd ter beschikking van onderzoekers voor medische proeven.

In de jaren daarna werden psychedelica alleen al in de VS op meer dan 40.000 mensen getest, en tegen 1965 waren er zeker 2000 wetenschappelijke artikelen over psychedelica verschenen.

Veel daarvan meldden positieve ervaringen bij de behandeling van angstneuroses en alcoholisme.

5 andere psychedelica in de natuur

Maar niet alleen mensen met verslavingen en psychische stoornissen gebruikten die psychedelica. In de jaren 1960 waren lsd en paddo’s een hit onder jongeren in de VS en Europa.

In 1966 voerden de VS een totaalverbod op psychedelica in om misbruik tegen te gaan. Tegelijkertijd werden klinische proeven met psychedelica sterk beperkt, waardoor onderzoek ernaar bijna onmogelijk werd.

De laatste decennia is de belangstelling voor medische behandeling met psychedelica echter geëxplodeerd. Sommige mensen spreken zelfs van een ‘psychedelische renaissance’ en een paradigmaverschuiving in de psychiatrie.

Hoe werkt psilocybine?

Scans duiden op nieuwe patronen

Psilocybine en andere psychedelische middelen stimuleren serotonine 2A, een speciale neurotransmitter in de hersenen.

Serotonine is een van de belangrijkste neurotransmitters en regelt heel veel, van slaap, eetlust en geheugen tot ons gevoel van welzijn en plezier.

Als de hersenen overprikkeld worden door serotonine, zoals bij een paddotrip, verandert dat de manier waarop we denken en we onszelf en onze omgeving ervaren.

Mensen die psilocybine hebben ingenomen, beschrijven de ervaring als een afbraak van het zelf en een ontbinding van het ego.

In 2016 maakten onderzoekers van Imperial College London voor het eerst via hersenscans zichtbaar hoe psychedelica de hersenen beïnvloeden.

De scans toonden aan dat de communicatie tussen delen van de hersenen die normaal niet erg met elkaar in contact staan, verbetert onder invloed van psychedelica.

Tegelijk verminderde het contact tussen gebieden die vaak met elkaar communiceren. Dit kan verklaren waarom mensen hun omgeving duidelijk anders waarnemen en ervaren na het innemen van psilocybine.

Paddotrip visualisatie

Deze visualisatie toont de verbanden tussen verschillende delen van de menselijke hersenen vóór en na een paddotrip. De illustratie links (a) toont normale, gezonde hersenen, rechts (b) zie je normale, gezonde hersenen na consumptie van psilocybine.

© Flickr

De roes treedt pas 30-45 minuten na inname van psilocybine op en houdt meestal vier tot zes uur aan.

Waar kan psilocybine bij helpen?

Psilocybine kan depressie verlichten

Psilocybine kan patiënten met angst, depressie, verslaving, eetstoornissen en zogeheten clusterhoofdpijn helpen en misschien wel helemaal genezen. In elk geval blijkt uit tal van klinische proeven met psilocybine dat deze stoornissen slecht bestand zijn tegen de psychedelische drug.

Mensen met een zware depressie hebben weinig serotonine in de hersenen, en omdat psilocybine zorgt voor een vuurwerk van serotonine in het brein, kan het middel helpen tegen ernstige somberheid.

Patiënten met depressieve symptomen beschrijven in klinische proeven dat hun negatieve gedachten niet meer in kringetjes ronddraaiden nadat ze psilocybine hadden ingenomen. Tegelijk ervoeren ze een sterkere verbondenheid met zichzelf en hun omgeving.

Paddenstoelen in het lab

Bij klinische studies worden doorgaans zeer kleine hoeveelheden psilocybine uit paddenstoelen gewonnen en aan de patiënten gegeven. Dit wordt microdoseren genoemd, en een hallucinerende trip blijft hierbij achterwege.

© Shutterstock

De meest uitgebreide proef met psilocybine voor de behandeling van depressie werd in 2021 uitgevoerd door het Britse biotechbedrijf Compass Pathways. Er waren 233 patiënten uit tien landen in Europa en Noord-Amerika bij betrokken.

De patiënten kregen elk een dosis psilocybine van 1 tot 25 milligram toegediend onder begeleiding van een gesprekstherapeut.

29,1 procent van de patiënten die de hoogste dosis psilocybine kregen, ervoer de volgende dag een flinke verbetering van de psychische stoornis – een verbetering die drie weken later nog merkbaar was. En 24,1 procent van de patiënten ervoer 12 weken na de proef nog steeds verbetering.

Azteken tripten op psilocybine