Nieuwe behandeling laat blinden weer zien

De oogziekte glaucoom beschadigt de oogzenuw en daarmee de verbinding tussen het oog en de hersenen, maar een eiwit kan de schade herstellen, blijkt uit een studie. Dat biedt hoop voor slechtzienden.

De oogziekte glaucoom beschadigt de oogzenuw en daarmee de verbinding tussen het oog en de hersenen, maar een eiwit kan de schade herstellen, blijkt uit een studie. Dat biedt hoop voor slechtzienden.

Shutterstock

Onderzoekers van de University of Cambridge laten zien dat beschadigde oogzenuwen bij blinden kunnen worden gerepareerd.

Ze hebben bij muizen via gentherapie het gen geactiveerd dat het eiwit protrudin produceert. Dat eiwit is zowel nodig voor de productie van de dendrieten in de zenuwcellen, die signalen van de oogzenuwen ontvangen, als voor het maken van de axonen die de signalen verder zenden.

Oog en visuele cortex verliezen contact

De axonen gaan helemaal vanaf het netvlies via de oogzenuw naar de visuele cortex achter in de hersenen.

Zo repareren onderzoekers de oogzenuw

Glaucoom is een van de meest voorkomende oorzaken van blindheid bij ouderen. De ziekte ontstaat als de axonen worden beschadigd; ze herstellen niet meer omdat het eiwit niet meer aanwezig is.

Maar door de zenuwcellen in de productie van het eiwit te stimuleren, is het de onderzoekers gelukt om de axonen te laten groeien alsof ze nog jong zijn.

De techniek werkt bij levende muizen

De onderzoekers maakten eerst zenuwcellen in een petrischaaltje en laserden de axonen erdoor. Daarna stimuleerden ze de productie van protrudin, wat de axonen weer verder liet groeien.

© Shutterstock

Overdruk in het oog kan glaucoom veroorzaken

Glaucoom wordt veroorzaakt door beschadiging van de oogzenuw tussen het oog en de visuele cortex. De precieze oorzaak is onzeker, maar het is gerelateerd aan de te hoge druk van de oogbal in de oogkas. Tot twee procent van de wereldbevolking lijdt aan deze ziekte, die in twee vormen bestaat:

Openkamerhoekglaucoom

Is gerelateerd aan ouderdom en ontstaat langzaam zonder merkbare symptomen. Als de patiënt uiteindelijk nog maar met een oog kan zien, heeft de schade aan de oogzenuw zich vaak al jarenlang kunnen ontwikkelen.

Geslotenkamerhoekglaucoom

Ontstaat acuut en meestal bij mensen boven de 40 jaar met kleine, verziende ogen. Het zicht is soms wazig en de patiënt krijgt pijn boven de wenkbrauw. Zonder behandeling kan zij in een paar dagen blind worden.

Toen de onderzoekers de techniek daarna op levende muizen met schade aan de oogzenuw testten, kregen ze hetzelfde resultaat. De axonen van de zenuwcellen groeiden twee weken lang aanzienlijk.

Het eiwit heeft twee functies

De studie wees uit dat protrudin op twee manieren werkt. Het maakt eerst een skelet dat de uitbreiding van het axon stuurt, en daarna trekt het de benodigde bouwstenen voor het herstel van de cellen aan.

De nieuwe resultaten met betrekking tot het inzetten van protrudin bieden hoop voor mensen die blind zijn geworden door glaucoom.