Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

De giftigste kwallen
© Shutterstock
Dieren - Zeedieren

Dit zijn de giftigste kwallen ter wereld

De zeeën zien zwart van de kwallen in alle soorten en maten. De meeste doen geen vlieg kwaad, maar enkele van deze drilpuddingen beschikken over het sterkste gif dat er bestaat.

Kwallen zijn misschien niet de meest spannende dieren ter wereld.

Maar een paar soorten zijn extreem giftig en zelfs levensgevaarlijk. Met de naaldjes op hun tentakels doorboren kwallen je huid en spuiten ze gif in, waardoor je kunt flauwvallen van de pijn.

Die zijn drie van ’s werelds meest giftige kwallen, waar je op vakantie maar beter met een grote boog omheen kunt zwemmen.

Het Portugees oorlogsschip laat je flauwvallen van de pijn

Giftigste kwallen - Portugees oorlogsschip op het strand

Door een beet van het giftige Portugees oorlogsschip wordt je huid rood en zwelt deze op.

© Shutterstock

Het Portugees oorlogsschip komt veel voor in tropische en subtropische wateren. Het leeft aan het wateroppervlak en is gemakkelijk te herkennen aan zijn blauwachtige gasblaas. Het dier behoort tot de zogeheten staatkwallen. Dit zijn eigenlijk geen echte kwallen, maar kolonies van poliepen die er kwalachtig uitzien. Het Portugees oorlogsschip zwemt niet maar drijft rond en wordt voortbewogen door de wind, waardoor hij wel eens dicht bij land komt.

Dit veroorzaakt problemen op plaatsen waar badgasten het dier niet herkennen en het verwarren met een ongevaarlijke plastic tas. De netelcellen van het Portugees oorlogsschip zijn krachtig en een steek is bijzonder pijnlijk. De tentakels kunnen wel 30 meter lang worden en zijn haast onzichtbaar.

Er zijn mensen overleden als gevolg van steken van het Portugees oorlogsschip, vaak doordat ze flauwvielen van de pijn en verdronken.

De giftigste kwallen - haarkwal
© Shutterstock

Giftige kwallen in de Noordzee

Er zwemmen weinig giftige kwallen in de Noordzee, maar een ontmoeting met de gele of blauwe haarkwal kan een pijnlijke ervaring zijn. Deze twee haarkwallen kun je herkennen aan hun kleur en dikke groep tentakels.

Het gif van de gele haarkwal is sterker dan dat van de blauwe variant en onder de juiste omstandigheden kan de gele haarkwal enorme afmetingen krijgen. De grootste gele haarkwallen hebben een schijf van twee meter doorsnee en wegen ruim een ton.

In onze contreien worden gele haarkwallen echter niet zo groot en bereiken ze een diameter van tussen de 30 en 50 centimeter. Hetzelfde geldt overigens ook voor de blauwe haarkwal.

In een aantal Nederlandse en Belgische wateren woont sinds halverwege de vorige eeuw ook de giftige Japanse kruiskwal. Deze heeft een doorsnede van maximaal twee centimeter.

Het gif van deze kleine kwal is sterker dan dat van haarkwallen en zorgt voor ernstige pijn. Bovendien kan een beet leiden tot spierverkrampingen, ademhalingsproblemen en zelfs een anafylactische shock.

Steek van zeewesp vereist acute hulp

De giftigste kwallen - zeewesp

De steek van de giftige zeewesp is bijzonder pijnlijk en wordt wel vergeleken met een brandwond.

© Shutterstock

Een steek van een zeewesp is extreem pijnlijk. Het gif is sterk genoeg om een mens te doden als er niet meteen wordt ingegrepen. Zeker 65 personen zijn in Australië gedood door zeewespen.

Uit onderzoek is gebleken dat het gif van de zeewesp ervoor zorgt dat er grote hoeveelheden kalium uit onze cellen lekken. Dit leidt tot hyperkaliëmie. In ernstige gevallen veroorzaakt dit binnen een uur hartritmestoornissen en een hartstilstand.

Beet van een van ’s werelds giftigste kwallen

Een ontmoeting met een zeewesp veroorzaakt vuurrode plekken die lijken op brandwonden.

© Shutterstock

De zeewesp komt voor in de wateren tussen Noordoost-Australië en Zuidoost-Azië. Ieder jaar worden meerdere mensen gestoken door deze giftige kwal, voornamelijk omdat het dier grotendeels doorzichtig is en daarom moeilijk te zien tijdens het zwemmen.

Irukandji veroorzaakt een hartstilstand

De giftigste kwallen - Irukandji in een buisje

Het gif van de irukandji is zo krachtig en pijnlijk dat pijnstillers als morfine en fentanyl niet altijd werken.

© Wikimedia Commons

De irukandji is een kleine, glasheldere kwal. Hij wordt maar een paar centimeter lang en leeft in de tropische wateren rond de noordkust van Australië.

Dit kwalletje wordt in het algemeen gezien als het giftigste dier ter wereld en in tegenstelling tot andere kwallen heeft de irukandji ook netelcellen op het lichaam. Als je wordt gestoken, lijkt het op de beet van een insect, maar niet veel later beginnen de symptomen pas echt: overgeven, verhoogde bloeddruk, extreme pijn in je hele lichaam en hartritmestoornissen.

Er bestaat geen tegengif, maar artsen kunnen de symptomen tot op zeker hoogte behandelen. Zonder behandeling kan een steek van een irukandji een hartstilstand en hersenbloedingen veroorzaken.

Dankzij deze giftige kwal komen jaarlijks 50 tot 100 mensen in het ziekenhuis terecht.

Zo verlamt de irukandji zijn prooi
© Claus Lunua

Zo verlamt de irukandji zijn prooi

Binnen slechts tien milliseconden verlamt de irukandji met het gif uit de netelcellen (of nematocysten) zijn slachtoffer.

  • De cel wordt geactiveerd als de prooi hem aanraakt.


  • Het deksel van de cel gaat open.


  • Vanuit de cel wordt een harpoen naar de huid van de prooi gelanceerd.


  • Als de huid is doorboord, wordt er een gifdraad geactiveerd.

    c

  • Het gif wordt door de draad in het lichaam van het slachtoffer gepompt.


Lees ook:

Et stik fra en hveps kan være livsfarligt
Insecten

Je kunt doodgaan aan een wespensteek

4 minuten
Brandmand 2
Zeedieren

Kwallen: een invasie van kwallen

0 minuten
Haaien

‘Crèche’ voor witte haaien ontdekt

3 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg